Fel d 1

Fel d 1 (Felis domesticus 1) - główny alergen kota (Felis catus), należący do rodziny sekreglobin. Jest wytwarzany w gruczołach ślinowych, łojowych i okołoodbytowych, a następnie przenoszony na sierść podczas wylizywania. Odpowiada za objawy alergii u około 90% osób uczulonych na koty, co czyni go jednym z najlepiej poznanych alergenów zwierzęcych[1].

Struktura i biochemia

Fel d 1 jest tetramerem białkowym o masie 38 kDa, złożonym z dwóch heterodimerów połączonych mostkami dwusiarczkowymi. Ma charakterystyczną strukturę przestrzenną typową dla sekreglobin, opisaną dzięki krystalografii rentgenowskiej.

Występowanie i funkcja

Białko powstaje głównie w gruczołach skóry i śliny, a jego ilość różni się między kotami – najwięcej produkują go samce niekastrowane, najmniej samice.

Prawdopodobnie uczestniczy w komunikacji chemicznej (feromonowej) oraz utrzymaniu funkcji skóry, choć jego rola biologiczna nie jest w pełni poznana[2].

Znaczenie kliniczne

Fel d 1 jest uznawany za marker prawdziwej alergii na kota. Kontakt z białkiem prowadzi do aktywacji komórek tucznych i uwolnienia histaminy, wywołując:

  • alergiczny nieżyt nosa,
  • zapalenie spojówek,
  • napady astmy,
  • zmiany skórne (pokrzywkę, zaostrzenia AZS).

Poziom swoistych IgE wobec Fel d 1 koreluje z ciężkością objawów oddechowych[1].

Trwałość środowiskowa

Fel d 1 jest bardzo stabilny i łatwo unosi się w powietrzu. Występuje w ponad 99% domów, także tych bez kotów- oraz w szkołach, transporcie i miejscach publicznych. Cząsteczki o średnicy <2,5 µm mogą długo pozostawać w powietrzu i docierać głęboko do płuc.

Wykrywanie i diagnostyka

Uczulenie na Fel d 1 rozpoznaje się poprzez:

Ograniczanie ekspozycji

Skuteczność zapewniają:

  • częste sprzątanie i oczyszczacze powietrza z filtrem HEPA,
  • pranie posłań i ograniczanie kontaktu kota z sypialnią,
  • karmy zawierające przeciwciała neutralizujące Fel d 1,
  • eksperymentalne szczepionki i terapie przeciwciałami monoklonalnymi,
  • badania nad kotami genetycznie modyfikowanymi o niższej produkcji Fel d 1.[1]

Fel d 1 pozostaje kluczowym celem w diagnostyce i leczeniu alergii na kota oraz modelem badawczym dla rozwoju nowoczesnych immunoterapii.

Przypisy

  1. ↑ a b c d Weronika Gromek, Natalia Kołdej, Marcin Kurowski, Emilia Majsiak, Furry Animal Allergy: Lipocalins, Serum Albumins, and Secretoglobins—Cross-Reactivity, Diagnosis, and Management Strategies, „Clinical Reviews in Allergy & Immunology”, 68 (1), 2025, DOI: 10.1007/s12016-025-09086-7, ISSN 1559-0267, PMID: 40739451, PMCID: PMC12310848 [dostęp 2025-10-12] (ang.).
  2. ↑ I. Dávila i inni, Consensus document on dog and cat allergy, „Allergy”, 73 (6), 2018, s. 1206–1222, DOI: 10.1111/all.13391, ISSN 0105-4538 [dostęp 2025-10-12] (ang.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya