Filander

Filander
Lagorchestes
J. Gould, 1841[1]
Ilustracja
Filander okularowy (L. conspicillatus) na ilustracji autorstwa Johna Goulda z 1853 roku
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

ssaki niższe

Nadrząd

torbacze

Rząd

dwuprzodozębowce

Rodzina

kangurowate

Podrodzina

kangury

Plemię

Macropodini

Rodzaj

filander

Typ nomenklatoryczny

Macropus leporides J. Gould, 1841

Synonimy
Gatunki

4 gatunków (w tym 2 wymarłe) – zobacz opis w tekście

Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło w Wikisłowniku

Filander[3] (Lagorchestes) – rodzaj ssaków z podrodziny kangurów (Macropodinae) w obrębie rodziny kangurowatych (Macropodidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Australii i Papui-Nowej Gwinei[4][5].

Morfologia

Długość ciała 31–50 cm, długość ogona 24,5–53 cm; masa ciała 0,8–4,8 kg[6][4][7].

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1841 roku angielski przyrodnik John Gould w monografii swojego autorstwa zatytułowanej Monografia rodziny kangurów Macropodidae[1]. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) filander zajęczy (L. leporides).

Etymologia

Lagorchestes (Lagocheles): gr. λαγως lagōs ‘zając’; oρχηστης orkhēstēs ‘tancerz’[8].

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki[9][7][10][11]:

Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa[3] Podgatunki[4][11][7] Rozmieszczenie geograficzne[6][4][11][7][10] Podstawowe wymiary[6][4][7][10][b] Status
IUCN[12]
Lagorchestes asomatus H.H. Finlayson, 1943 filander szczątkowy gatunek monotypowy endemit Australii: centralna kontynentalna część Australii między Mount Farewell i jeziorem Mackay; prawdopodobnie zasięg rozciągający się na większości centralnych pustyń Australii Zachodniej i Terytorium Północnego brak danych  EX 
Lagorchestes leporides J. Gould, 1841 filander zajęczy gatunek monotypowy endemit Australii: znany ze śródlądowej południowo-wschodniej Australii, głównie wzdłuż rzek Murray i Darling, od granicy z Queenslandem przez środkową Nową Południową Walię do zachodniej Wiktorii i wschodniej Australii Południowej DC: 45–49 cm
DO: 30–32 cm
MC: około 3 kg 		 EX 
Lagorchestes hirsutus J. Gould, 1844 filander kosmaty 3 podgatunki endemit Australii: Australia Zachodnia (wyspy Bernier Island i Dorre Island, introdukowany na Trimouille Island); kiedyś występował w zachodniej i środkowej kontynentalnej części Australii DC: 31–39 cm
DO: 24–30 cm
MC: 0,8–1,9 kg 		 NT 
Lagorchestes conspicillatus J. Gould, 1842 filander okularowy 2 podgatunki Australia (północna Australia Zachodnia z Wyspą Barrowa, Terytorium Północne i Queensland) oraz południowo-zachodnia Papua-Nowa Gwinea DC: 39–50 cm
DO: 42–53 cm
MC: 2,1–4,8 kg 		 LC 

Kategorie IUCN:  LC  – gatunek najmniejszej troski,  NT  – gatunek bliski zagrożenia,  EX  – gatunek wymarły.

Uwagi

  1. ↑ Nomen nudum.
  2. ↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

  1. ↑ a b J. Gould: A monograph of the Macropodidæ, or family of kangaroos. London: The Author, 1841, s. ryc. 12 i tekst. (ang.).
  2. ↑ R. Owen: Marsupalia. W: R.B. Todd: The cyclopaedia of anatomy and physiology. Cz. 3. London: Longman, Brown, Green, Longmans, & Roberts, 1842, s. 330. (ang.).
  3. ↑ a b Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 16. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  4. ↑ a b c d e M. Eldridge & G. Coulson: Family Macropodidae (Kangaroos and Wallabies). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 5: Monotremes and Marsupials. Barcelona: Lynx Edicions, 2015, s. 721, 722. ISBN 978-84-96553-99-6. (ang.).
  5. ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Lagorchestes. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-10-27].
  6. ↑ a b c K. Helgen & E. Veatch: Extinct Marsupials and Monotremes. W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 5: Monotremes and Marsupials. Barcelona: Lynx Edicions, 2015, s. 30. ISBN 978-84-96553-99-6. (ang.).
  7. ↑ a b c d e Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 67–68. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
  8. ↑ T.S. Palmer: Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. Washington: Government Printing Office, 1904, s. 361, seria: North American Fauna. (ang.).
  9. ↑ N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.4) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2026-01-20]. (ang.).
  10. ↑ a b c Appendix 1: Extinct species. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 699. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
  11. ↑ a b c C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 102–103. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
  12. ↑ Taxonomy Lagorchestes – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-10-26]. (ang.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya