Firnis

Nie mylić z: werniksem.
Przykład greckiej ceramiki pokrytej firnisem (czarnopokostowanej)

Firnis (niem. werniks, z łac. vernix, vernisium)[a] – rodzaj materiału do angobowania wyrobów ceramicznych stosowany w starożytnej Grecji.

Sporządzany z glinki zawierającej tlenek żelaza, zmieszanej z węglanem sodu i węglanem potasu[1], z dodatkiem wywarów roślinnych, po przefermentowaniu[2]. Powlekano nim naczynia, następnie suszono, malowano i wypalano. Podczas wypalania firnis ulegał stopieniu, trwale łączył się z podłożem i wskutek redukcji tlenu zyskiwał odpowiednią barwę[1].

Naczynia wypalano w temperaturze 600–800 °C, kontrolując dopływ tlenu[3]. Najpierw stosowano atmosferę utleniającą, następnie redukcyjną (w tej fazie tlenki żelaza zawarte w glince przybierały kolor od fioletowego do czarnego). Po tym następował etap utleniający, w którym naczynie otrzymywało lśniącą powierzchnię odporną na wodę[2].

Technika ta odegrała ważną rolę w malarstwie wazowym w stylu czarnofigurowym i czerwonofigurowym.
Efekt firnisowania ceramiki próbował odtworzyć w XVIII wieku J. Wedgwood w wyrobach czarnej ceramiki bazaltowej[3].

Uwagi

  1. ↑ W starszej literaturze polskojęzycznej dotyczącej ceramiki antycznej określany również jako pokost (por. Kazimierz Michałowski, Sztuka starożytna. Warszawa: Wydawnictwo „Sztuka”, 1955, s. 258; Maria L. Bernhard: Wazy greckie [prospekt]. Warszawa: Muzeum Narodowe, 1949).

Przypisy

  1. ↑ a b Encyklopedia sztuki starożytnej. Europa – Azja – Afryka – Ameryka. Warszawa: Wydawnictwa Artystyczne i Filmowe / Wydawnictwo Naukowe PWN, 1998, ISBN 83-01-12466-0 (PWN), ISBN 83-221-0684-X (WAiF).
  2. ↑ a b Krystyna Zwolińska, Zasław Malicki: Mały słownik terminów plastycznych. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1993, ISBN 83-214-0590-8.
  3. ↑ a b Sztuka świata. T. 17. Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2013, ISBN 978-83-213-4726-4.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya