Flip Żaba

Ten artykuł od 2026-07 zawiera treści, przy których brakuje odnośników do źródeł.

Należy dodać przypisy do treści niemających odnośników do źródeł. Dodanie listy źródeł bibliograficznych jest problematyczne, ponieważ nie wiadomo, które treści one uźródławiają.
Sprawdź w źródłach: Google Books • Google Scholar • BazHum • BazTech • RCIN • Internet Archive (texts / inlibrary)
Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu.

Flip Żaba (ang. Flip the Frog) – fikcyjna postać z amerykańskich filmów animowanych, stworzona przez animatora Uba Iwerksa. Był głównym bohaterem serii 38 krótkometrażowych filmów animowanych produkowanych przez studio Iwerksa dla wytwórni Celebrity Productions, a następnie dystrybuowanych przez Metro-Goldwyn-Mayer w latach 1930–1933^[1].

Flip był pierwszą znaczącą postacią stworzoną przez Uba Iwerksa po jego odejściu z wytwórni Walta Disneya. Początkowo przypominał wyglądem i zachowaniem Myszkę Miki, której współtwórcą był Iwerks, jednak z biegiem czasu jego wygląd i osobowość zostały znacząco zmienione. Seria należy do najważniejszych osiągnięć amerykańskiej animacji początku lat 30. XX wieku i stanowi istotny etap w rozwoju niezależnej animacji dźwiękowej^[2].

Po sukcesie serii o Myszce Miki oraz Silly Symphony, Ub Iwerks opuścił w 1930 roku studio Walta Disneya po sporach dotyczących działalności przedsiębiorstwa. Wkrótce przyjął ofertę producenta Pata Powersa, który zaproponował mu utworzenie własnego studia animacji oraz produkcję nowej serii filmów rysunkowych dla należącej do niego firmy Celebrity Productions^[3].

Pierwotnie nowy bohater miał nosić imię Tony the Frog, jednak Iwerks uznał tę nazwę za nieodpowiednią i zmienił ją na Flip the Frog. Postać miała stanowić konkurencję dla Myszki Miki i zachowywała wiele cech charakterystycznych dla wcześniejszych bohaterów Disneya, zwłaszcza pogodny charakter, zamiłowanie do muzyki oraz humor oparty na rytmie i animacji^[4].

Pierwszym filmem z udziałem Flipa była kreskówka Fiddlesticks, ukończona w 1930 roku. Był to jeden z pierwszych dźwiękowych filmów animowanych wykonanych w dwukolorowym procesie Harriscolor. Początkowo planowano równoległe wydawanie filmów zarówno w wersjach kolorowych, jak i czarno-białych, jednak po przejęciu serii przez Metro-Goldwyn-Mayer studio zdecydowało się na produkcję wyłącznie wersji czarno-białych przeznaczonych na rynek amerykański. W Wielkiej Brytanii pierwsze filmy z Flipem wyświetlano natomiast w kolorze dzięki systemowi British Multicolor^[5].

W kolejnych produkcjach wygląd bohatera stopniowo ulegał zmianie. Początkowo przypominał prawdziwą żabę, jednak pod wpływem sugestii kierownictwa MGM został stopniowo uczłowieczony. Znaczny udział w przeprojektowaniu postaci miał animator Grim Natwick, znany później jako twórca wyglądu Betty Boop. Zmieniono również postać partnerki Flipa, która z antropomorficznego kota przekształciła się w ludzką bohaterkę o imieniu Fifi^[6].

W miarę rozwoju serii charakter Flipa również ewoluował. Z pogodnego bohatera muzycznych kreskówek stał się postacią przypominającą bohaterów filmów Charliego Chaplina – ubogim, lecz zaradnym, zmagającym się z codziennymi problemami okresu wielkiego kryzysu. Wiele filmów przedstawiało bezrobocie, biedę, poszukiwanie pracy czy trudności finansowe, a jednocześnie zawierało humor typowy dla amerykańskich kreskówek początku lat trzydziestych^{[potrzebny przypis]}.

Ostatnim filmem z udziałem Flipa była kreskówka Soda Squirt, której premiera odbyła się w październiku 1933 roku. Po zakończeniu serii Ub Iwerks zastąpił ją nowym cyklem filmów z bohaterem Willie Whopper. Przez następne dziesięciolecia Flip pozostawał postacią stosunkowo mało znaną, jednak zainteresowanie historyków animacji doprowadziło do ponownego odkrycia jego filmów. W XXI wieku większość kreskówek została odrestaurowana i wydana na płytach DVD i Blu-ray, dzięki czemu twórczość Iwerksa ponownie zyskała zainteresowanie badaczy i miłośników klasycznej animacji^[7].

Flip Żaba był antropomorficzną żabą przedstawianą jako pogodny, pomysłowy i energiczny bohater. W pierwszych filmach pełnił głównie rolę muzycznego komika, uczestnicząc w krótkich gagach opartych na rytmie, tańcu i śpiewie. Podobnie jak wiele postaci z początkowego okresu animacji dźwiękowej, funkcjonował w świecie, w którym zwierzęta, przedmioty i elementy otoczenia mogły ożywać oraz poruszać się w rytm muzyki^[8].

W miarę rozwoju serii charakter Flipa stawał się bardziej realistyczny. Bohater coraz częściej przedstawiany był jako zwykły mieszkaniec amerykańskiego miasta okresu wielkiego kryzysu, zmagający się z codziennymi problemami, takimi jak brak pieniędzy, poszukiwanie zatrudnienia czy konieczność opłacenia czynszu. Pomimo licznych niepowodzeń zachowywał optymizm i poczucie humoru, co sprawiało, że jego postać była porównywana do ekranowego wizerunku Charliego Chaplina^[9].

Do najczęściej pojawiających się bohaterów drugoplanowych należeli pies Flipa, muł Orace oraz Fifi – dziewczyna Flipa, której wygląd został przeprojektowany przez Grima Natwicka. W różnych filmach występowały również liczne postacie epizodyczne, stworzone na potrzeby pojedynczych odcinków^{[potrzebny przypis]}.

W pierwszych kreskówkach Flip przypominał prawdziwą żabę. Miał wydłużony pysk, szeroko rozstawione oczy oraz smukłe kończyny, przez co jego wygląd wyraźnie odróżniał się od późniejszej wersji postaci. Począwszy od 1931 roku animatorzy stopniowo zmieniali jego projekt, nadając mu bardziej ludzkie proporcje oraz uproszczoną sylwetkę^[10].

Zmiany zostały wprowadzone na prośbę kierownictwa Metro-Goldwyn-Mayer, które uważało, że bardziej antropomorficzny bohater będzie atrakcyjniejszy dla publiczności. Znaczny wpływ na nowy wygląd Flipa miał animator Grim Natwick, wcześniej związany ze studiem Fleischer Studios, gdzie uczestniczył w opracowaniu wyglądu postaci Betty Boop. Wraz z przeprojektowaniem głównego bohatera zmieniono również wygląd Fifi, która z antropomorficznego kota stała się młodą kobietą przypominającą Betty Boop^[11].

Największa zmiana projektu Flipa nastąpiła przy realizacji filmu The New Car z 1931 roku, od którego postać zachowała już niemal niezmieniony wygląd do końca serii^{[potrzebny przypis]}.

Flip Żaba był pierwszą oryginalną postacią stworzoną przez Uba Iwerksa po opuszczeniu studia Walta Disneya. Seria odegrała ważną rolę w historii amerykańskiej animacji jako jedna z pierwszych wykorzystujących zsynchronizowany dźwięk oraz eksperymentalne techniki filmu barwnego. Pierwsze odcinki należały również do pionierskich produkcji wykorzystujących dwukolorowy proces Harriscolor, a w Wielkiej Brytanii były wyświetlane w systemie British Multicolor.^[12]

Choć seria nie osiągnęła sukcesu porównywalnego z produkcjami Disneya czy Fleischer Studios, współcześnie jest uznawana za jedno z najważniejszych osiągnięć niezależnej animacji amerykańskiej początku lat trzydziestych. Filmy z Flipem są często analizowane przez historyków animacji jako przykład twórczości Uba Iwerksa po zakończeniu jego współpracy z Waltem Disneyem.^[13]

Przez wiele lat filmy z udziałem Flipa były trudno dostępne poza archiwami i prywatnymi kolekcjami. W 2004 roku francuskie wytwórnie Mk2 i Lobster Films wydały dwupłytowy zestaw DVD Flip the Frog, zawierający większość zachowanych kreskówek z serii.^[14]

Dwadzieścia siedem filmów zostało również opublikowanych na płytach Cartoons That Time Forgot: The Ub Iwerks Collection, tomy 1 i 2. Kreskówka Little Orphan Willie, która nie znalazła się na wcześniejszych wydaniach DVD, została później wydana przez Thunderbean Animation w kolekcji Return of the 30s Characters.

W październiku 2023 roku Thunderbean Animation wydało zestaw Blu-ray Flip the Frog: The Complete Collection, obejmujący wszystkie 38 filmów z serii, odrestaurowanych z oryginalnych negatywów kamerowych. Wydanie zawiera również materiały dodatkowe, w tym wprowadzenie przygotowane przez dokumentalistkę Leslie Iwerks, wnuczkę Uba Iwerksa.^[15][16]

Fragment kreskówki Fiddlesticks, przedstawiający Flipa tańczącego na żółwiu, został wykorzystany na ekranie telewizora w teledysku do utworu „The Real Slim Shady” amerykańskiego rapera Eminem^{[potrzebny przypis]}.

Sceny z filmu Room Runners pojawiają się również w sekwencji otwierającej odcinek Futurama zatytułowany „Children of a Lesser Bog”^{[potrzebny przypis]}.

Materiał z kreskówki Funny Face został wykorzystany w odcinku serialu Muppet Babies pt. „The Great Muppet Cartoon Show”, podczas wykonywania piosenki „We Love Cartoons”^{[potrzebny przypis]}.

Mimo że seria z Flipem zakończyła się w 1933 roku i została przyćmiona przez produkcje konkurencyjnych studiów animacyjnych, postać jest obecnie uznawana za ważny element historii amerykańskiej animacji. Filmy z jej udziałem są przedmiotem badań poświęconych rozwojowi animacji dźwiękowej oraz działalności Uba Iwerksa po opuszczeniu studia Walta Disneya^{[potrzebny przypis]}.

Większość filmów z serii nie miała odnowionych praw autorskich i z czasem przeszła do domeny publicznej. Prawa autorskie do filmu Fiddlesticks zostały odnowione w 1959 roku przez Exclusive Pictures Corporation, jednak wygasły 1 stycznia 2026 roku, gdy film wszedł do domeny publicznej zgodnie z amerykańskim prawem autorskim.^[17]

• Ub Iwerks
• Metro-Goldwyn-Mayer
• Betty Boop
• Fiddlesticks

• Iwerks, Leslie; Kenworthy, John (2001). The Hand Behind the Mouse. Disney Editions.
• Lenburg, Jeff (1999). The Encyclopedia of Animated Cartoons. Checkmark Books. ISBN 0-8160-3831-7.
• Maltin, Leonard (1987). Of Mice and Magic: A History of American Animated Cartoons. Penguin Books.
• Rovin, Jeff (1991). The Illustrated Encyclopedia of Cartoon Animals. Prentice Hall Press. ISBN 0-13-275561-0.

• Flip the Frog w Don Markstein's Toonopedia (archiwum)