Floks
Morfologia (floks Drummonda) | |||
| Systematyka[1][2] | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Podkrólestwo | |||
| Nadgromada | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Nadklasa | |||
| Klasa | |||
| Nadrząd | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj |
floks | ||
| Nazwa systematyczna | |||
| Phlox L. Sp. Pl. 151. 1753[3] | |||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
Phlox glaberrima L.[3] | |||
| Synonimy | |||
| |||


Floks, płomyk (Phlox) – rodzaj roślin należący do rodziny wielosiłowatych (Polemoniaceae). Należy do niego około 70 gatunków[4]. Występują one głównie w Ameryce Północnej[5], na obszarze od Meksyku na północ[4]. Jeden gatunek ma zasięg obejmujący Rosyjski Daleki Wschód i Syberię[6]. Rośliny te zasiedlają wilgotne łąki, widne lasy i tereny skaliste w górach[6]. W Polsce przedstawiciele rodzaju nie występują w środowisku naturalnym, kilka gatunków jest uprawianych jako rośliny ozdobne, przy czym niektóre sporadycznie dziczeją (efemerofity). Nazwa pochodzi od łacińskiego słowa phlox = płomień i nawiązuje do jaskrawo wybarwionych kwiatów tych roślin.
Morfologia


- Pokrój
- Rośliny zielne wieloletnie (czasem drewniejące u nasady[7]) i jednoroczne o pędach prosto wzniesionych osiągających do 1 m wysokości, rzadziej o pędach płożących[6].
- Liście
- Naprzeciwległe (tylko najwyższe czasem skrętoległe[7]), siedzące lub krótkoogonkowe[7], pojedyncze, całobrzegie, od równowąskich po okrągławe[6].
- Kwiaty
- Pięciokrotne, promieniste, skupione w szczytowych kwiatostanach (wierzchotki, wiechy, główki), rzadko pojedyncze[7]. Kielich dzwonkowaty lub rurkowaty, złożony z 5 działek zrośniętych u nasady, zwykle z wydatnym nerwem środkowym. Płatków korony jest 5 o barwie białej, żółtawej, różowej, czerwonej, fioletowej, niebieskiej. Szczyt płatków jest zaokrąglony lub wcięty, a ich nasady są zrośnięte w długą i cienką rurkę. Pręcików jest 5, nierównej długości, ukryte są w rurce korony. Zalążnia górna, z 3 owocolistków, z jedną szyjką słupka[6].
- Owoce
- Kulistawa[6] lub jajowata[7] torebka zawierająca w każdej z trzech komór od pojedynczego do kilku nasion[6].
Systematyka
Rodzaj należy do podrodziny Polemonioideae z rodziny wielosiłowatych Polemoniaceae. W obrębie rodzaju gatunki dzielone są na trzy sekcje: Divaricatae, Phlox i Pulvinatae[8].
- Wykaz gatunków[4]
- Phlox aculeata A.Nelson
- Phlox adsurgens Torr. ex A.Gray – floks wzniesiony
- Phlox albomarginata M.E.Jones
- Phlox alyssifolia Greene
- Phlox amabilis Brand
- Phlox amoena Sims
- Phlox amplifolia Britton
- Phlox andicola (Britton) E.E.Nelson
- Phlox × arendsii H.B.May – floks Arendsa
- Phlox austromontana Coville
- Phlox bifida L.C.Beck – floks dwudzielny
- Phlox buckleyi Wherry
- Phlox caespitosa Nutt. – floks darniowy
- Phlox carolina L. – floks karoliński
- Phlox caryophylla Wherry
- Phlox cluteana A.Nelson
- Phlox colubrina Wherry & Constance
- Phlox condensata (A.Gray) E.E.Nelson
- Phlox cuspidata Scheele
- Phlox diffusa Benth.
- Phlox dispersa Sharsm.
- Phlox divaricata L. – floks kanadyjski
- Phlox dolichantha A.Gray
- Phlox douglasii Hook. – floks Douglasa
- Phlox drummondii Hook. – floks Drummonda
- Phlox floridana Benth.
- Phlox glaberrima L.
- Phlox glabriflora (Brand) Whitehouse
- Phlox gladiformis (M.E.Jones) E.E.Nelson
- Phlox × glutinosa Buckley
- Phlox griseola Wherry
- Phlox hendersonii (E.E.Nelson) Cronquist
- Phlox hirsuta E.E.Nelson
- Phlox hoodii Richardson
- Phlox idahonis Wherry
- Phlox kelseyi Britton
- Phlox longifolia Nutt.
- Phlox maculata L. – floks plamisty
- Phlox mesoleuca Greene
- Phlox mexicana Wherry
- Phlox missoulensis Wherry
- Phlox mollis Wherry
- Phlox multiflora A.Nelson
- Phlox nana Nutt. – floks niski
- Phlox nivalis G.Lodd. ex Sweet
- Phlox oklahomensis Wherry
- Phlox opalensis Dorn
- Phlox ovata L. – floks owalny
- Phlox paniculata L. – floks wiechowaty
- Phlox pattersonii Prather
- Phlox peckii Wherry
- Phlox pilosa L.
- Phlox pulchra (Wherry) Wherry
- Phlox pulvinata (Wherry) Cronquist
- Phlox pungens Dorn
- Phlox × pyramidalis Sm.
- Phlox richardsonii Hook.
- Phlox rigida Benth.
- Phlox roemeriana Scheele
- Phlox sibirica L.
- Phlox solivaga Mayfield & Darrach
- Phlox speciosa Pursh
- Phlox stolonifera Sims – floks rozłogowy
- Phlox subulata L. – floks szydlasty
- Phlox tenuifolia E.E.Nelson
- Phlox triovulata Thurb. ex Torr.
- Phlox variabilis Brand
- Phlox vermejoensis B.S.Legler
- Phlox viridis E.E.Nelson
- Phlox viscida E.E.Nelson
- Phlox woodhousei (A.Gray) E.E.Nelson
Zastosowanie
Dzięki walorom ozdobnym swoich kwiatów wiele gatunków jest uprawianych jako rośliny ozdobne.
- floks Arendsa, płomyk Arendsa (Phlox arendsii hort.)
- floks Douglasa, płomyk Douglasa (Phlox douglasii Hook.)
- floks Drummonda, płomyk Drummonda (Phlox drummondii Hook.)
- floks kanadyjski, płomyk kanadyjski (Phlox divaricata L.)
- floks karoliński, płomyk karoliński (Phlox carolina L.)
- floks plamisty, płomyk plamisty (Phlox maculata L.)
- floks rozłogowy, płomyk rozłogowy (Phlox stolonifera Sims)
- floks szydlasty, płomyk szydlasty (Phlox subulata L., syn. P. setacea L.)
- floks śnieżny, płomyk śnieżny (Phlox covillei E. Nelson)
- floks wiechowaty, płomyk wiechowaty (Phlox paniculata L.)
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-03-01] (ang.).
- ↑ a b c Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-22].
- ↑ a b c Phlox L.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-12-15].
- ↑ Geoffrey Burnie, Gordon Cheers, Sue Forrester, Denise Greig, Botanica. Ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134.
- ↑ a b c d e f g Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 2. Perennials and annuals. London: Macmillan, 2002, s. 195. ISBN 0-333-74890-5.
- ↑ a b c d e Beata Grabowska, Tomasz Kubala. Encyklopedia bylin, tom II. Poznań, Zysk i S-ka Wydawnictwo, s. 676-681, 2012.
- ↑ Genus: Phlox L.. [w:] U.S. National Plant Germplasm System [on-line]. USDA.gov. [dostęp 2017-01-29].
- ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając, Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 130, ISBN 978-83-62975-45-7.
- ↑ Ludmiła Karpowiczowa (red.): Słownik nazw roślin obcego pochodzenia łacińsko-polski i polsko-łaciński. Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 1973.
- ↑ Eugeniusz Radziul: Skalniaki. Warszawa: PWRiL, 2007. ISBN 978-83-09-01013-5.
- ↑ Lance Hattat: 1000 roślin ogrodowych od A do Z. 1998. ISBN 978-1-4054-7958-5.
- ↑ Wiesław Gawryś: Słownik roślin zielnych. Kraków: Officina botanica, 2008, s. 140-141. ISBN 978-83-925110-5-2.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.