Florenty Orzeszko
Florenty Orzeszko (ur. 1835, zm. 1905 w Tomsku) – polski lekarz, uczestnik powstania styczniowego, zesłaniec syberyjski, działacz polonijny, oraz pierwowzór wielu postaci literackich z utworów Elizy Orzeszkowej.
Urodził się w bogatej rodzinie szlacheckiej, mającej swój majątek w powiecie kobryńskim, w guberni grodzieńskiej. Gimnazjum ukończył w Mitawie, a studia z wyróżnieniem w Akademii Medyczno-Chirurgicznej w Petersburgu, w 1861 r.
Po studiach, zamieszkał w Ludwinowie, w majątku swojego brata Piotra, męża pisarki Elizy Orzeszkowej. Pisarka uwieczniła swojego szwagra w zbiorze nowel "Gloria victis" poświęconych powstańcom styczniowym.
W czasie powstania styczniowego, Florenty Orzeszko był lekarzem oddziału Romualda Traugutta. Za uczestnictwo w powstaniu został skazany na katorgę, oraz pozbawiony majątku i prawa wykonywania zawodu.
Na Syberię poszedł pieszo, wraz z narzeczoną, Heleną Milkiewiczówną, z którą wziął ślub w Tiumeni. Droga na Syberię zajęła mu 18 miesięcy. W 1864 r. dotarł do Tomska gdzie osiadł i pozostał do końca życia. Początkowo pracował razem z innymi więźniami, potem jako pomocnik w aptece, a po odzyskaniu uprawnień (dzięki wyleczeniu gubernatora Tomska) został lekarzem więziennym. Dziennikarz amerykański Georg Kennan, który w latach siedemdziesiątych XIX stulecia odbył podroż po Syberii, w swojej dokumentalnej książce "Syberia" kilkakrotnie wspomina o Florentym.
Po odbyciu kary zamieszkał jako "posieleniec" poza murami więzienia i odzyskał prawo do praktyki prywatnej. Zamieszkał w Tomsku na ulicy Milionnej 38 (dom ten istnieje do dziś). Za zgodą cara, Florenty w 1872 roku objął zarząd tomskich szpitali – przesyłowego i miejskiego, a w 1873 powierzono mu kierowanie szpitalnym oddziałem w więzieniu etapowym w Tomsku.
Z Heleną miał dwóch synów – Władysława i Bronisława, po którego urodzeniu 11 listopada 1870 Helena zmarła.
Po śmierci pierwszej żony, Florenty Orzeszko ożenił się z córką tomskiego lekarza, Łucją Pocałujewską. Dzięki staraniom państwa Orzeszków w Tomsku, powstały polskie czytelnie i biblioteki, Towarzystwo Dobroczynności, dom dla polskich sierot, a w ich domu odbywały się wieczory literackie i muzyczne.
Zmarł 9 marca 1905 roku w Tomsku i tam został pochowany na cmentarzu katolickim, który obecnie już nie istnieje.
Bibliografia
- „Gazeta Wyborcza”, środa 9 marca 2005,
- "Zwykłe sprawy niezwykłych ludzi", Gabriela Pauszer-Klonowska 1978,
- Nekrolog "Sibirskij Wiestnik" z dnia 11 marca 1905 roku.
- Powstanie styczniowe i zesłańcy syberyjscy, katalog fotografii ze zbiorów Muzeum Historycznego m. st. Warszawy, t. II 2005
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.