Frakcja Polska
Frakcja Polska (lit. Lenkų frakcija) – sformalizowana frakcja parlamentarna reprezentująca deputowanych narodowości polskiej istniejąca w latach 1990-1992 w litewskiej Radzie Najwyższej-Sejmie Restytucyjnym i w Sejmie szóstej kadencji (1992–1996) Republiki Litewskiej.
Historia
Według Babary Jundo-Kaliszewskiej Polska Frakcja Parlamentarna została zawiązana 23 października 1990 roku przez siedmiu deputowanych narodowości polskiej do litewskiej Rady Najwyższej; według strony litewskiego Sejmu deputowani weszli w skład frakcji w 1991 roku. Ugrupowanie deklarowało obronę interesów mniejszości polskiej na Litwie i działanie na rzecz porozumienia polsko-litewskiego. Na czele frakcji stanął Ryszard Maciejkianiec[1]. Ugrupowanie stanowiło jedną z dziewięciu frakcji istniejących w ówczesnej kadencji Rady Najwyższej[2].
Frakcja w oświadczeniach z 1990 i 1991 roku m.in. potępiła antypolską działalność Vilniji, krytykowała także działania Departamentu ds. Mniejszości Narodowych (na czele z Haliną Kobeckaitė) oraz Państwowej Komisji ds. Litwy Wschodniej, zarzucając im „systematyczne negowanie potrzeb mniejszości polskiej i uprawianie polityki nieuczciwego przedstawiania mniejszości polskiej opinii społecznej” oraz sabotowanie ustaleń tzw. styczniowego kompromisu. 30 lipca 1991 roku członkowie frakcji spotkali się z Vytautasem Landsbergisem, zaś w 1990 roku z goszczącymi na Litwie przedstawicielami Obywatelskiego Klubu Parlamentarnego[1].
W 1991 roku członkowie frakcji brali udział w opracowaniu nowelizacji ustawy O mniejszościach narodowych, znanej jako styczniowy kompromis[1].
W trakcie kryzysu dotyczącego powołania Wileńskiego Polskiego Kraju Narodowo-Terytorialnego w wydanym oświadczeniu członkowie frakcji podkreślili decyzje rad rejonowych o odwołaniu z funkcji przewodniczących inicjatorów powołania autonomii oraz deklaracje rejonu solecznickiego dotyczącą nieodłącznego funkcjonowania rejonu jako części składowej Republiki Litewskiej. Członkowie frakcji apelowali o dialog i powstrzymanie się przed podejmowaniem przedwczesnych decyzji przez Radę Najwyższą oraz sprzeciwili się proponowanemu rozwiązaniu rad rejonów wileńskiego i solecznickiego[1].
W grudniu 1990 roku frakcja złożyła oświadczenie nawołujące Polaków w kraju i Polonię do poparcia Lecha Wałęsy w drugiej turze wyborów prezydenckich[1].
Po 1991 roku frakcja wraz ze Związkiem Polaków na Litwie bezskutecznie działała na rzecz zrealizowania przyjętej przez parlament litewski uchwały zobowiązującej rząd do przygotowania statutu obwodu wileńskiego[1].
W latach 1992–1996 w litewskim parlamencie funkcjonowała Frakcja Związku Polaków na Litwie (Lietuvos lenkų sąjungos frakcija) składająca się z czterech posłów narodowości polskiej; z list Związku Polaków na Litwie wystartowała część deputowanych zrzeszonych we wcześniejszej kadencji we Frakcji Polskiej[3]. W 1994 roku założono Akcję Wyborczą Polaków na Litwie, która od 1996 roku uczestniczyła w wyborach parlamentarnych[4].
Członkowie
Rada Najwyższa-Sejm Restytucyjny – Frakcja Polska
- Ryszard Maciejkianiec
- Stanisław Akanowicz
- Zbigniew Balcewicz
- Leon Jankielewicz
- Stanisław Pieszko
- Czesław Okińczyc
- Walentyna Subocz
- Edward Tomaszewicz[5]
Sejm Republiki Litewskiej VI kadencji – Frakcja Związku Polaków na Litwie
Przypisy
- ↑ a b c d e f Barbara Jundo-Kaliszewska, Zakładnicy historii. Mniejszość polska w postradzieckiej Litwie, Łódz 2019, s. 229, 242, 247, 265, 268, 293, 309.
- ↑ Lietuvos Respublikos Seimas [online], www.lrs.lt [dostęp 2026-07-21].
- ↑ a b Lietuvos Respublikos Seimas [online], www.lrs.lt [dostęp 2026-07-21].
- ↑ Gediminas Kazenas, Akcja Wyborcza Polaków na Litwie w wyborach na Litwie. Jak AWPL udało się przekroczyć 5‑procentowy próg wyborczy?
- ↑ Lenkų frakcija [online], www.lrs.lt [dostęp 2026-07-21].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.