France Stelè
 France Stelè w 1963 | |
| Data i miejsce urodzenia |
21 lutego 1886 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
10 sierpnia 1972 |
| Zawód, zajęcie |
historyk sztuki, konserwator |
| Narodowość |
słoweńska |
| Tytuł naukowy |
profesor zwyczajny |
France Stelè (ur. 21 lutego 1886 w Tunjicach, zm. 10 sierpnia 1972 w Lublanie) – słoweński historyk sztuki, konserwator, od 1935 roku polski konsul honorowy w Królestwie Jugosławii.
Życiorys
France Stele po ukończeniu szkoły ludowej w Tunjicach i Kamniku oraz gimnazjum w Kranju w 1907, rozpoczął studia na kierunku filologia słoweńska i historia oraz, od 1909 historia sztuki na Uniwersytecie Wiedeńskim. W tym samym roku, jako członek Instytutu Austriackich Badań Historycznych, poświęcił się historii sztuki oraz pokrewnym dziedzinom. Podczas studiów zetknął się z Janezem Evengelistą Krekiem, popierał jego idee narodowe i socjalistyczne. Brał udział w akcji zakładania pierwszego uniwersytetu słoweńskiego. Utrzymywał przyjacielskie stosunki z przedstawicielami innych narodów słowiańskich, zwłaszcza z Polakami. Już wtedy sporządzał spisy zabytków sztuki. Studia ukończył w 1911 roku, uzyskawszy kwalifikacje archiwisty, bibliotekarza i muzealnika. Już w 1912 roku został doktorem filozofii, broniąc pracę doktorską z zakresu malarstwa gotyckiego w Krainie. W tym samym roku został praktykantem przy Centralnej Komisji Ochrony Zabytków w Wiedniu, a następnie został konserwatorem regionalnym Krainy. Przewodniczył również oddziałowi zabytków karynckich.
Pracę Stele przerwała I wojna światowa. Został wzięty w niewolę na polu walki w Galicji. Lata 1914-1918 spędził w niewoli rosyjskiej na Syberii.
Po wojnie na Uniwersytecie w Lublanie powstała katedra historii sztuki. Kiedy Stele wrócił w 1919 roku do Lublany przejął kierownictwo Urzędu Zabytków Słowenii. Pracę konserwatora wykonywał do 1938 roku. Od 1921 roku wykładał również historię sztuki na wydziale architektury na Uniwersytecie w Lublanie. W 1937 roku był mianowany na profesora nadzwyczajnego historii sztuki na Wydziale Humanistycznym UL, w 1952 na profesora zwyczajnego. W roku 1960 przeszedł na emeryturę i jako zasłużony profesor kontynuował wykłady.
France Stele jest jednym z najważniejszych badaczy słoweńskiej historii sztuki. Jako pierwszy podkreślał i uzasadniał tezę, że Słoweńcy mają własną sztukę. Odkrywał zabytki sztuki średniowiecznej i współczesnej, oceniał ich wartość i określał ich miejsce i znaczenie w życiu kulturalnym i narodowym Słoweńców, a także w europejskim kręgu sztuki.
Stele był członkiem wielu międzynarodowych i słoweńskich organizacji np. Słoweńskiej Akademii Nauk (SAZU), Międzynarodowego komitetu zabytków przy UNESCO, Międzynarodowego Związku Krytyków (AICA).
Publikacje
- Liczne hasła w lipskim Allgemeines Lexikon der Bildenden Künstler,
- Politični okraj Kamnik (Okręg Kamnik), Ljubljana, Umetnostno-zgodovinsko društvo 1922-1929, pierwsza nowoczesna słoweńska topografia zabytków sztuki,
- Oris zgodovine umetnosti pri Slovencih (Zarys historii sztuki Słoweńców), Ljubljana, Nova založba 1924,
- Monumenta artis Slovenicae I-II, Ljubljana, Akademska založba 1935-1938,
- Umetnost zapadne Evrope: oris njenih virov in glavnih dob njenega razvoja (Sztuka Europy Zachodniej. Zarys jej źródeł i głównych faz rozwoju), Ljubljana, Jugoslovanska knjigarna 1935.
- Cerkveno slikarstvo med Slovenci (Malarstwo sakralne Słoweńców) Celje, Družba sv. Mohorja, 1937,
- Slikarstvo v Sloveniji od 12. do srede 16. stoletja (Malarstwo w Słowenii od XII do połowy XVI wieku), Ljubljana, Slovenska matica 1969,
- Slovenski slikarji (Malarze słoweńscy), Ljubljana, Slovenski knjižni zavod 1949,
- Gotsko stensko slikarstvo Ars Sloveniae (Słoweńskie malarstwo gotyckie), Maribor, Obzorja 1972,
- Umetnost v Primorju (Sztuka na Przymorzu), Ljubljana, Slovenska matica 1960,
- Umetnost v Kamniškem okraju (Sztuka w Okręgu Kamnickim), Kamnik, Kamniško dijaško počitniško društvo Bistrica 1938,
- Predromanski ornament iz Slivnice (Przedromański ornament ze Slivnicy), Ljubljana, SAZU 1944,
- Architectura perennis (1941),
- Napori (Wysiłki), Ljubljana, SAZU 1955,
- Arhitekt Jože Plečnik v Italiji (Architekt Jože Plečnik we Włoszech), Ljubljana, Slovenska matica 1967,
- Slovenski impresionisti (Słoweńscy impresjoniści), Ljubljana, Državna založba Slovenije 1970.
Bibliografia
- Enciklopedija Slovenije (12. zvezek), Ljubljana, Mladinska knjiga 1998,
- Franc Svetelj, Dr. France Stele, Kamniški občan, Kamnik, 1971
- Ivanka Učakar, Dva kamniška Franceta in slovenski center PEN (Ob 120. letnici rojstva dr. Franceta Steleta in ob 80. letnici ustanovitve slovenskega centra PEN), Kamniški zbornik, 2006
- Emilijan Cevc, Umetnostni zgodovinar in prof. France Stele in loško ozemlje, Loški razgledi 1985,
- artykuł o Francu Stele na stronie słoweńskiej gminy Kamnik https://nakamniskem.si/castni/stele/index.php
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.