Frazeografia

Frazeografia – dział leksykografii zajmujący się opisem frazeologizmów, przysłów i skrzydlatych słów w słownikach[1].

Frazeografia jako przedmiot badań

Frazeografia ma aspekt zarówno teoretyczny, jak i praktyczny. Dotyczy takich tematów, jak ilość i rodzaj frazeologizmów występujących w danym słowniku oraz sposób ich prezentacji. Przedmiotem badań są słowniki frazeologiczne, ale też słowniki ogólne jedno-, dwu- lub wielojęzyczne[1][2]. W słownikach frazeologicznych wyrażenia frazeologiczne występują jako hasła (lemy), natomiast w słownikach niefrazeologicznych mogą występować jako hasła albo tworzyć element mikrostruktury, czyli artykułu hasłowego. Opis prezentacji w tego rodzaju słownikach dotyczy: formy podstawowej frazeologizmów (może to być np. forma bezokolicznikowa przy frazeologizmach czasownikowych), miejsca w mikrostrukturze (zwykle na końcu artykułu hasłowego), hasłowania, czyli przyporządkowania do określonych wyrazów hasłowych[3][4][5]. Badane były frazeologizmy niemieckie i ich polskie ekwiwalenty w niemiecko-polskich słownikach frazeologicznych[6], a również frazeologizmy występujące w słownikach zniemczających[7].

Rys historyczny

W Polsce tradycja uwzględniania frazeologizmów i przysłów w słownikach ogólnych datuje się od XVI wieku. Przysłowia, sentencje, frazeologizmy potoczne zawiera słownik „Lexicon latino-polonicum” Jana Mączyńskiego z 1564 roku. Dotyczy to również słownika Grzegorza Knapiusza (Knapskiego) „Thesaurus Polonolatinograecus” z 1621–1632 oraz polsko-francusko-niemieckiego słownika Michała Troca z 1764 roku. Od XVII wieku rozwijała się praktyka tworzenia specjalnych słowników frazeologicznych, jak zbiory przysłów: Rysiński (1618)[8]. Pierwszy polski słownik frazeologiczny niebędący słownikiem przysłów napisał Antoni Krasnowolski w 1899 roku[1].

Na gruncie niemieckojęzycznym w XVI wieku zaczęły powstawać dwu- lub kilkujęzyczne słowniki z łaciną jako językiem wyjściowym (na przykład „Großer Fries” Johannesa Frisiusa z 1556) albo z językiem niemieckim jako językiem wyjściowym (Josua Maaler z 1561) – zawierały one niemieckie związki frazeologiczne jako hasła. Obok uwzględniania frazeologii w słownikach ogólnych tworzono specjalne słowniki frazeologiczne, w tym zbiory przysłów (m.in. Johann Agricola z 1529)[9].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ a b c Bogdan Walczak, Gabriela Dziamska-Lenart, Frazeografia polska. Teoria i praktyka, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2018, „Studia Językoznawcze. Synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny”, 18, 2019, s. 253–257, DOI: 10.18276/sj.2019.18-18 [dostęp 2023-11-29].
  2. ↑ Ryszard Lipczuk/ Magdalena Lisiecka-Czop/Anna Sulikowska (red.): Frazeologizmy w słownikach niemiecko–polskich i polsko–niemieckich – na przykładzie Pons Duży Słownik i Langenscheidt Słownik Partner. Szczecin: Zapol, 2012. ISBN 978-837518-410-5.
  3. ↑ por. Magdalena Lisiecka-Czop, Dorota Misiek: Formy  prezentacji frazeologizmów w słownikach Pons i Partner, [w:] R. Lipczuk/ M. Lisiecka-Czop/A. Sulikowska (red.), Frazeologizmy w słownikach niemiecko–polskich i polsko–niemieckich – na przykładzie Pons Duży Słownik i Langenscheidt Słownik Partner …, s. 107-139..
  4. ↑ por. opis frazeologizmów niemieckich i ich polskich ekwiwalentów w dwóch największych obecnie słownikach niemiecko-polskich: PONS (2007) i PWN (2010), [w:] Elżbieta Dziurewicz: Korpusbasierte Analyse der Phraseologismen im Deutschen am Beispiel des phraseologischen Optimums für DaF. Hamburg: Dr. Kovač, 2015, s. 39-54.
  5. ↑ Andrzej Kątny, Zu Phraseologismen im zweisprachigen Wörterbuch Wielki słownik niemiecko-polski von Pons, [w:] Ryszard Lipczuk, Magdalena Lisiecka-Czop, Dorota Misiek (red.), Phraseologismen in deutsch–polnischen Wörterbüchern. Theoretische und praktische Aspekte der Phraseologie und Lexikographie, Hamburg: Dr. Kovač, 2011 (Stettiner Beiträge zur Sprachwissenschaft), s. 65-72 (niem.).
  6. ↑ Joanna Szczęk: „Falsche Freunde des Übersetzers” – Zur Analyse der phraseologischen Entsprechungen in den deutsch-polnischen Nachschlagewerken, [w:] R. Lipczuk/M. Lisiecka-Czop/D. Misiek (red.), Phraseologismen ..., 2011, s. 271-280.
  7. ↑ Katarzyna Sztandarska: Phraseologismen im Verdeutschungswörterbuch von Eduard Engel, [w:] R. Lipczuk/M. Lisiecka-Czop/D. Misiek (red.), Phraseologismen ..., 2011, s. 281-288.
  8. ↑ Dominika Janus: ., Polsko-niemiecka frazeologia somatyczna w słownikach Michała Abrahama Troca i Samuela Bogumiła Lindego, Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 2012, s. 48-49, ISBN 978-83-7865-019-5 [dostęp 2024-04-27] (pol.).
  9. ↑ Dominika Janus, Polsko-niemiecka frazeologia somatyczna w słownikach Michała Abrahama Troca i Samuela Bogumiła Lindego, 2012, s. 47-48 [dostęp 2024-04-27] (pol.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya