Fredi Beleri

Fredi Beleri

Data i miejsce urodzenia	9 sierpnia 1972 Himarë
Zawód, zajęcie	polityk, przedsiębiorca
Partia	Nowa Demokracja
Multimedia w Wikimedia Commons

Alfred (Fredi) Beleri, gr. Διονύσιος-Φρέντης Μπελέρης, trb. Dionisios-Frendis Beleris (ur. 9 sierpnia 1972 w Himarë^[1]) – albański polityk i przedsiębiorca narodowości greckiej, reprezentujący Grecję poseł do Parlamentu Europejskiego X kadencji.

Urodził się i wychowywał w komunistycznej Albanii. W 1990 po upadku reżimu wyjechał do Grecji, gdzie został ochrzczony i przyjął imię Dionisios^[2]. Pracował jako hydraulik na Zakintos i w Atenach, założył własną firmę świadczącą usługi w tej branży. W 2005 podjął studia ze stosunków międzynarodowych i europejskich na Uniwersytecie Panteion w Atenach^[2][3].

W marcu 1995 był w grupie osób zatrzymanych przez grecką straż graniczną w pobliżu granicy z Albanią za nielegalne przewożenie broni. Pod koniec lat 90. zatrzymani zostali za to skazani na kary między 18 a 20 miesięcy pozbawienia wolności^[4]. Sprawę tę łączono z incydentem w Peshkopii z lipca 1994, jednak nie znaleziono dowodów na udział członów tej grupy w tym incydencie^[5].

W 2003 brał udział w proteście przeciwko zgłaszanym nieprawidłowościom w wyborach lokalnych. Jego uczestnicy nieśli greckie flagi i skandowali pro-greckie hasła^[6]. Przeciwko liderom protestu, w tym Frediemu Beleriemu, wszczęto postępowanie karne, zarzucając nawoływanie do nienawiści, zniesławienie Republiki Albanii i jej symboli narodowych^[6]. W 2006 został wraz z innymi osobami skazany za to na karę 3 lat pozbawienia wolności^[6], objęto go również okresowym zakazem sprawowania funkcji publicznych^[7]. W międzyczasie wyjechał do Grecji, a w 2011 doszło do przedawnienia wykonania kary^[7].

W pierwszej połowie lat 90. podjął działalność w organizacji Enosis Chimarioton, wspierającej Greków z miejscowości Himarë. W latach 2006–2008 pełnił funkcję jej sekretarza generalnego, następnie do 2011 zajmował stanowisko prezesa tej organizacji^[3]. W 2009 wszedł w skład rady głównej stowarzyszenia albańskich Greków Omonia, w 2014 stanął na czele jego regionalnego oddziału^[3]. W 2015 powrócił na stałe do Himarë, zajął się prowadzeniem działalności gospodarczej w sektorze turystycznym i gastronomicznym^[2].

W 2023 wystartował w wyborach na burmistrza Himarë. W maju tegoż roku wkrótce przed dniem głosowania został zatrzymany i następnie tymczasowo aresztowany pod zarzutem korupcji wyborczej^[3]. Polityk zaprzeczył zarzutom, uznając je za motywowane politycznie^[8]. Po zatrzymaniu został publicznie zaatakowany przez premiera Ediego Ramę, który określił go mianem osła chcącego hellenizować Himarë^[9]. Ostatecznie Fredi Beleri został wybrany na burmistrza^[10], jednak z uwagi na izolację więzienną nie objął tego urzędu^[2]. W marcu 2024 został uznany za winnego i skazany na karę 2 lat pozbawienia wolności^[11]. Wyrok ten został utrzymany następnie w mocy w postępowaniu odwoławczym^[12].

Postępowanie wobec Frediego Beleriego było krytykowane przez greckie władze, wskazujące na wątpliwości co do przestrzegania reguł praworządności w Albanii^[12]. W międzyczasie polityk został umieszczony na liście kandydatów Nowej Demokracji premiera Kiriakosa Mitsotakisa w wyborach europejskich w 2024^[3]. W wyniku głosowania z czerwca tegoż roku uzyskał mandat posła do Parlamentu Europejskiego X kadencji^[13]. Albańskie władze umożliwiły mu złożenie ślubowania, zwalniając go w lipcu 2024 czasowo z jednostki penitencjarnej^[12].