Friedrich Gulda

Friedrich Gulda

Rzeźba Eine Hommage an Friedrich Gulda, an seine Musik (2011) Loisa Anvidalfareia(inne języki)
Data i miejsce urodzenia	16 maja 1930 Wiedeń
Data i miejsce śmierci	27 stycznia 2000 Wiedeń
Instrumenty	fortepian
Gatunki	muzyka poważna, jazz
Zawód	pianista kompozytor
Aktywność	1939-1999
Współpracownicy
Joe Zawinul, Ursula Anders, Paul Gulda, Rico Gulda
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Friedrich Gulda (ur. 16 maja 1930 w Wiedniu zm. 27 stycznia 2000 tamże) – austriacki pianista i kompozytor.

Naukę gry na fortepianie rozpoczął w 1937, w Konserwatorium Wiedeńskim. Mając lat 9 skomponował pierwszy utwór, Allegretto für Klavier.

W 1942 rozpoczął naukę w Reichshochschule für Musik w Wiedniu. W 1946 zwyciężył w Międzynarodowym Konkursie Muzycznym w Genewie. Po skończeniu szkoły dawał koncerty muzyki poważnej w Europie, Ameryce Południowej i USA.

W 1955 założył Klassisches Gulda Orchester. W tym samym roku nagrał swoje pierwsze utwory jazzowe.

Publikował artykuły w prasie muzycznej, brał udział, jako nauczyciel, w warsztatach muzycznych. Był dwukrotnie żonaty, miał trzech synów. Odznaczony austriackim Krzyżem Honorowym za Naukę i Sztukę (1959)^[1].

Ostatni koncert dał 4 listopada 1999. Zmarł na atak serca.

Jego synowie Paul Gulda i Rico Gulda są także pianistami.

Źródła: ^[2][3][4][5]

• Allegretto (1939)
• Zwischenspiel (1940)
• Wariacje na temat pieśni ludowej (Variationen über ein Volkslied, 1940)
• Wariacje na temat własny (Variationen über ein eigenes Thema, 1940)
• Scherzo nr 1 (1940)
• Scherzo nr 2 (1940)
• Kleines Stück [I] (1940)
• Kleines Stück [II] (1940)
• Inwencja (1942)
• Dwie fugi (2 Fugen, 1944)
• Dwie formy pieśniowe (2 Liedformen, 1945)
• Klavierstück (1946)
• So genannte „Übung“ im fünfstimmigen Satz (1947)
• 3 Jazzstücke (1961)
• Kołysanka (Lullaby, 1965)
• Preludium (1965)
• Preludium i fuga (1965)
• Wariacje (1966)
• Depression (1966)
• Sonatina (1967)

I. Entrée II. Ballad III. Shuffle

• Wstęp i scherzo, później także jako Wstęp i taniec (Introduktion und Scherzo, 1969)
• Aria (in stile italiano) (1970)
• Aria (ursprünglich Aria) (1970)
• Wariacje na temat „Light my Fire” Jima Morrisona (Variationen über „Light my Fire” von Jim Morrison, 1970)
• I see (1970)
• Play Piano Play: 10 utworów dla Yuko (dedykacja: Yuko Wakiyama-Gulda, 1971)

I. Moderato II. Alla marcia, risoluto III. Andante serioso IV. Allegro ma non troppo V. Moderato, poco mosso VI. Presto possibile VII. Lento, molto tranquillo e piano VIII. Tempo giusto e risoluto IX. Allegro, dolce X. Allegro pesante

• Für Paul (dedykacja: Paul Gulda, 1974)
• G'schichten aus dem Golowinerwald: Eine Walzerparaphrase zum Anlass des 150. Geburtstags von Johann Strauß Sohn (1975)
• Für Rico (dedykacja: Rico Gulda, 1977)
• Wintermeditation (1984)
• Aria (1989)

• Larghetto na trio smyczkowe (1940)
• Andante na skrzypce i fortepian (1941)
• Wariacje na kwartet smyczkowy (1941)
• Trzy utwory na trio fletów prostych (1941)
• Utwór na cztery ręce (Vierhändiges Klavierstück, 1949)
• Kwartet smyczkowy fis-moll (1955)

I. Andante appassionato II. Presto III. Tranquillo

• The Horn and I na saksofon barytonowy, trąbkę, saksofon tenorowy, puzon, tubę, kontrabas i perkusję (1962)
• The Opener na fortepian, saksofon tenorowy, kontrabas i perkusję (1962)
• Mała suita na fortepian, kontrabas i perkusję (1965)
• Uwertura na 2 fortepiany (1969)
• Spanische Fliege na fortepian i perkusję (1969)
• Wheel in the right machine. Workshop Suite na saksofon barytonowy, trąbkę, gitarę, fortepian, pianino elektryczne, kontrabas i perkusję (1969)
• Suita na fortepian, pianino elektryczne i perkusję (1969)

I. Ouverture II. Bossa Nova III. Aria IV. Finale

• Blues Fantasy na fortepian, pianino elektryczne i perkusję (1970)
• Bassflute Blues (1977)
• The Air From Other Planets na septet (4 flety proste, fortepian, kontrabas i perkusję, 1978)
• Blues for Joe Venuti na fortepian i klawikord (1978)
• Ping Pong na dwa fortepiany (1983)
• Du und i na saksofon, perkusję, gitarę, fortepian, kontrabas i organy Hammonda (1989)
• Exercise 9 na fortepian, syntezator i organy Hammonda (1989)
• Meditation na fortepian, pianino elektryczne i perkusję (?)

• Msza B-dur na solistów (2 soprany, alt i baryton), chór mieszany, orkiestrę i organy (1948)

I. Kyrie II. Gloria III. Credo IV. Sanctus V. Benedictus VI. Agnus Dei – Dona nobis pacem

• Siedem pieśni wisielczych (7 Galgenlieder) na mezzosopran, baryton i orkiestrę (do słów: Christiana Morgensterna, wersja I: 1954, wersja II 1965)

1. Vorspiel 2. Galgenberg 3. Bundeslied der Galgenbrüder 4. Der Hecht 5. Der Seufzer 6. Mondendinge 7. Der Zwölf-Elf 8. Galgenbruders Frühlingslied 9. Nachspiel

• Sześć etiud na chór mieszany, instrumenty klawiszowe i perkusję (6 Etüden für gemischten Chor, Keyboards und Schlagzeug, 1974)
• Concerto for Ursula na głos i orkiestrę (dedykacja: Ursula Anders(inne języki), 1981)

I. Die Langsame Einleitung und der lebhafte Teil II. Der kleine Marsch und die Vision III. Die phantasieartige, begleitete Kadenz und das Husch-husch-aber-oho-Finale

• Opera Paradise Island do libretta Ulrike Rainer (1991)

• Neue Wiener Lieder (część funkcjonuje pod nazwą Golowin-Lieder) na głos solowy fortepian, perkusję i kontrabas (do słów: F. Golowina, będącego personą artystyczną Friedricha Guldy [nr 1–2, 4–9], Petera Weisera [nr 3], J.W. von Goethego [nr 10], 1969)

1. Wann i geh′ 2. Du und i 3. Wenn du mich einmal loswerd'n willst 4. Auf Visit′ 5. Selbstgespräch im Kasgraben 6. Die schöne Musi 7. Donau so blue 8. Andrerseits 9. Hau di in Gatsch und reiß Well'n 10. Selige Sehnsucht

• Opus Anders na głos, krummhorn, perkusję, organy i fortepian (1980)

• Cztery pieśni do tekstów Eichendorffa (Vier Eichendorff Lieder na głos i fortepian (1946)

1. Zwielicht 2. Elfe 3. Nachtgruß I 4. Nachtgruß II

• Siedem pieśni wisielczych (7 Galgenlieder, do słów: Christiana Morgensterna, 1950–1951)

1. Vorspiel 2. Galgenberg 3. Bundeslied der Galgenbrüder 4. Der Hecht 5. Der Seufzer 6. Mondendinge 7. Der Zwölf-Elf 8. Galgenbruders Frühlingslied 9. Nachspiel

• Nina Carina na tenor i fortepian (1970)
• Selige Sehnsucht w wersji na tenor (lub baryton) i fortepian (?)

• Sześć czterogłosowych chorałów (6 vierstimmige Choräle, 1943)

1. Meine Lebenszeit verstreicht 2. Ich komme vor dein Angesicht 3. Nun danket all 4. Gelobet seist du Jesu Christ 5. Gott, deine Güte reicht so weit 6. Alles ist an Gottes Segen

• Pięć pieśni na chór żeński (5 Lieder für Frauenchor, pieśni 1–4 do słów Josepha von Eichendorffa, pieśń 5 do słów Martina Greifa, 1943)

1. Herbst 2. Der Gärtner 3. Liebeslust 4. Abendständchen 5. Im Lenz

• Trzy menuety na orkiestrę smyczkową (Drei Menuette für Streichorchester, 1941)
• Les Hommages. Suite in the Modes of D (1965)

I. Ouverture II. Shuffle III. Bossanova IV. Minuet V. Seguiriya VI. Musette à rondeau VII. Finale

• The Excursion na gitarę, fortepian i europejską orkiestrę jazzową (1965)
• Closer na europejską orkiestrę jazzową (1966)
• Symfonia G-dur Jazzowa (Jazz Sinfonie in G, 1970)

I. Maestoso – Allegro con brio II. Andante III. Adagio – Allegro assai

• General Dance na wielką orkiestrę (1989)

• Concertino na solistów instrumentalnych i wokalnych (chór i fortepian) oraz gitarę bassową, zestaw perkusyjny i orkiestrę smyczkową (1960)

I. Allegro II. Andante III. Finale für Ludwig: Presto

• I Koncert fortepianowy. Muzyka na fortepian solo i europejską orkiestrę jazzową (Music for Piano and Band No. 1, 1962, rew. 1963)
• II Koncert fortepianowy. Muzyka na fortepian solo i europejską orkiestrę jazzową (Music for Piano and Band No. 2, 1963)
• The Veiled Old Land. Fantazja na czterech solistów (flet i saksofon tenorowy, klarnet i saksofon altowy, trąbkę i gitarę hiszpańską) oraz zespół (Fantasy for Four Soloists and Band, 1964)
• Concerto A Quattro. Muzyka na czterech solistów (trąbkę, puzon, saksofon barytonowy [lub flet] i fortepian) oraz zespół (1965)
• Wariacje na dwa fortepiany i zespół (Variations for Two Pianos and Band, 1966)
• Wings. Utwór koncertowy na solo skrzypce, orkiestrę smyczkową i sekcję rytmiczną (dedykacja: Silvia Marcovici) (1973)
• Koncert na wiolonczelę i orkiestrę dętą (1980)

I. Ouverture II. Idylle III. Cadenza IV. Menuett V. Finale: Alla marcia

• Sonata concertante na fortepian i orkiestrę Concerto for Myself (1988)

I. The New in View (...then Old is New) II. Lament for U (Aria con variazioni) III. Of Me (Free Cadenza) IV. For U and U / And You and You / All of Me / For All of You (Rondo Finale)

• Mann im Schatten(inne języki) w reż. Arthura Marii Rabenalta(inne języki) (1961)
• Moos auf den Steinen(inne języki) w reż. Georga Lhotsky'ego(inne języki) (1968)
• Wohin denn ich w reż. Norberta Beilharza(inne języki) (1980)

• Kadencja do I cz. Koncertu fortepianowego C-dur K.503 Wolfganga Amadeusa Mozarta (1957)
• Kadencja do I cz. Koncertu fortepianowego D-dur K.537 W.A. Mozarta (1957)

• Friedrich Gulda at Birdland (1956)
• From Vienna with Jazz (1964)
• Gulda Jazz (1964)
• Ineffable Friedrich Gulda (1965)
• Friedrich Gulda (1970)
• Long Road to Freedom (1971)
• Fata Morgana 1971)
• Gegenwart (1976)

Society: Musica Kremsmünster: kalendarium życia i twórczości. [dostęp 2009-12-21]. (ang.).