Friedrich Sigmund Merkel

Johann Friedrich Sigmund Merkel
Data i miejsce urodzenia	5 kwietnia 1845 ; Norymberga
Data i miejsce śmierci	28 maja 1919 ; Getynga
	profesor nauk medycznych
	Specjalność: anatomia, patomorfologia
Alma Mater	Uniwersytet w Erlangen; Uniwersytet w Getyndze
Doktorat	1869
Profesura	1872
	Nauczyciel akademicki
Uczelnia	Uniwersytet w Rostocku; Uniwersytet Albrechta w Królewcu; Uniwersytet w Lipsku; Uniwersytet w Getyndze
	Multimedia w Wikimedia Commons

Johann Friedrich Sigmund Merkel (ur. 5 kwietnia 1845 w Norymberdze, zm. 28 maja 1919 w Getyndze) – niemiecki lekarz anatom i patolog. Rektor Uniwersytetu w Rostocku w latach 1881/82 i 1882/83. W 1875 roku przedstawił pierwszy pełny opis komórek skóry, znanych obecnie pod eponimiczną nazwą komórek Merkla.

Życiorys

Syn aptekarza Sigmunda Merkla (1806-1880) i Clary Osterhausen (1816–1877), córki lekarza Johanna Carla Osterhausena i Susanny Marii Wilhelminy Krüger. Wnuk Paula Wolfganga Merkla (1756–1820), norymberskiego kupca i polityka^[1].

Studiował medycynę na Uniwersytecie w Erlangen, Greifswaldzie i Getyndze. Tytuł doktora medycyny otrzymał w 1869 roku w Erlangen. Został prosektorem w Getyndze i rok później habilitował się z anatomii. W 1872 roku został powołany na katedrę anatomii Uniwersytetu w Rostocku. W 1883 został profesorem anatomii na Uniwersytet Albertyna w Królewcu, od 1885 do 1919 wykładał w Getyndze.

Od 1880 członek Niemieckiej Akademii Przyrodników Leopoldina (niem. Deutsche Akademie der Naturforscher Leopoldina), członek Gesellschaft der Wissenschaften zu Göttingen.

W 1870 ożenił się z Anną Henle (1850–1923), córką Jakoba Henlego. Mieli trzech synów (dwóch zginęło na froncie) i trzy córki (dwie zmarły w młodym wieku). Syn Paul Merkel był profesorem prawa na Uniwersytecie w Greifswaldzie^[1].

Merkel wprowadził do atlasów anatomicznych stosowaną do dziś konwencję, oznaczania tętnic kolorem czerwonym, żył – niebieskim, a nerwów – żółtym^[2].

Wybrane prace

Über eine anomale Verbindung des M. pectoralis maior und latissimus dorsi. Zeitschrift für rationelle Medicin 29 d. III. Reihe (1867)
Zur Anatomie der Iris. Zeitschrift für rationelle Medicin Bd. 31 (1868)
Mitteilurgen über Stützzellen. Göttinger Nachrichten 1869, Nr. 1.
Henle, Merkel. Über die sogenannte Bindesubstanz der Zentralorgane des Nervensystems. Zeitschrift für rationelle Medicin Bd. 34, III. Reihe (1869)
Der Diktator pupillae. Zeitschrift für rationelle Medicin Bd. 34 (1869)
Über die Macula lutea des Menschen und die Ora serrata einiger Wirbeltiere. Inauguraldissertation. Leipzig, W. Engelmann, 1869.
Die Zonula ciliaris. Habilitationsschrift. Leipzig, Engelmann, 1870
Zur Kenntnis der Stäbchenschicht der Retina. Archiv für Anatomie, Physiologie und wissenschaftliche Medicin (1870)
Die Stützzellen des menschlichen Hoden. Archiv für Anatomie, Physiologie und wissenschaftliche Medicin (1870)
Vorläufige Mitteilung über das quergestreifte Muskelgewebe. Göttinger Nachrichten 1871
Die Linea nuchae suprema, anatomisch und anthropologisch betrachtet. Leipzig, Engelmann, 1871.
Makroskopische Anatomie des Auges und seiner Umgebungen. [w:] Handbuch der Augenheilkunde; Leipzig, 1874.
Untersuchungen aus dem anatomischen Institut zu Rostock. Rostock, Stiller’schen Hof- und Universitäts-Buchhandlung, 1874. 99 ss.
Die trophische Wurzeln des Trigeminus.
Das Mikroskop und seine Anwendung. München, 1875. XII + 324 ss.
Ueber den Bau der Lendenwirbelsäule. Archiv für Anatomie und Physiologie 1877, 1: 314-333
Über die Endigungen der sensiblen Nerven in der Haut der Wirbeltiere. Rostock, 1880.
Handbuch der topographischen Anatomie. Braunschweig 1885-1907.
Der Musculus superciliaris. Anatomischer Anzeiger 2, s. 17–18 (1886)
Ueber die Halsfascie. Anatomische Hefte 1 (1892)
Das Auge des Neugeborenen. Anatomische Hefte 1 (1892)
Ergebnisse der Anatomie und Entwickelungsgeschichte.
Menschliche Embryonen verschiedenen Alters auf Medianschnitten untersucht. Ein Beitrag zu Mechanik der Entwicklung. Göttingen, Dieterich, 1894. 39 ss.
Darmsystem. [w:] Handbuch der Anatomie; volume 6. Jena, 1902.
Die Anatomie des Menschen. Mit Hinweisen auf die ärztliche Praxis. 6 Abteilungen in 11 Bänden. Wiesbaden, J. F. Bergmann, 1913-1918.
Der Schenkelsporn. Centralblatt für die medicinischen Wissenschaften, 11 (27): 417-432 (1873)
Bemerkungen zum Beckenwachstum. Anatomische Hefte 20 (1903)
Betrachtungen ueber die Entwicklung des Bindegewebes. Anatomische Hefte (1909)
Beobachtungen ueber den Haarwechsel in der menschlichen Kopfhaut. Anatomische Hefte 57 (1919)

Przypisy

↑ ^a ^b Volker Zimmermann: Merkel, Friedrich. W: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 17. Berlin: Duncker & Humblot, 1994, s. 145–146.
↑ Henry Alan Skinner: The origin of medical terms. Williams & Wilkins, 1961 s. 272.

Bibliografia

Kallius E. Friedrich Merkel†. „Anatomischer Anzeiger”. 54 (4), s. 40–54, 1921.
Z Halata, M Grim, KI Bauman. Friedrich Sigmund Merkel and his „Merkel cell”, morphology, development, and physiology: review and new results. „The Anatomical Record Part A: Discoveries in Molecular, Cellular, and Evolutionary Biology”. 271 (1), s. 225–239, marzec 2003. DOI: 10.1002/ar.a.10029. PMID: 12552639.

Linki zewnętrzne

Friedrich Sigmund Merkel w bazie Who Named It (ang.)
Merkel, Friedrich Catalogus Professorum Rostochiensium (niem.)

[ndb-1] Volker Zimmermann: Merkel, Friedrich. W: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 17. Berlin: Duncker & Humblot, 1994, s. 145–146.

[2] Henry Alan Skinner: The origin of medical terms. Williams & Wilkins, 1961 s. 272.

[1]

[2]