Funchal
| |||||
| Państwo | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Region autonomiczny | |||||
| Burmistrz |
Cristina Pedra | ||||
| Powierzchnia |
76,15 km² | ||||
| Wysokość |
0–1400 m n.p.m. | ||||
| Populacja (31.12.2021) • liczba ludności • gęstość |
| ||||
| Nr kierunkowy |
291 | ||||
| Kod pocztowy |
9000–9060 | ||||
Położenie na mapie Madery | |||||
Położenie na mapie Oceanu Atlantyckiego | |||||
| Strona internetowa | |||||
Funchal (wym. [fũˈʃaɫ], odm.: D. Funchalu, Mc. Funchalu[2]) – miasto w Portugalii, na południowym wybrzeżu wyspy Madera, ośrodek administracyjny Regionu Autonomicznego Madery (Região Autónoma da Madeira).


Ważny port handlowy i rybacki. Międzynarodowy port lotniczy (lotnisko znajduje się w niewielkiej miejscowości położonej niedaleko od Funchalu – Santa Cruz). Uzdrowisko klimatyczne i kąpielisko. Przemysł spożywczy, głównie winiarski.
Historia
Nazwa pochodzi od kopru włoskiego (po portugalsku funcho), który w znacznej ilości rósł na wyspie.
Miasto zostało założone w 1421 r. przez odkrywcę Madery João Gonçalves Zarco, w 1508 r. król Manuel I Szczęśliwy nadał osadzie prawa miejskie. W kościele Najświętszej Maryi Panny w Monte na przedmieściach Funchalu (Nossa Senhora do Monte) został pochowany ostatni cesarz Austrii Karol I Habsburg, który ostatnie miesiące swego życia spędził na wygnaniu w Monte. W Funchalu znajduje się również willa Quinta Bettencourt, gdzie zimę z 1930 r. na 1931 r. spędził Józef Piłsudski.
Znane osoby
Pochodzi stamtąd Cristiano Ronaldo, piłkarz, zawodnik reprezentacji Portugalii w piłce nożnej. W Funchalu urodziła się również Vânia Fernandes, reprezentantka Portugalii podczas 53. Konkursu Piosenki Eurowizji w Belgradzie.
Demografia
| Liczba mieszkańców Funchalu w latach 1849–2021 | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1849 | 1900 | 1930 | 1960 | 1981 | 1991 | 2001 | 2004 | 2011 | 2021 |
| 29 403 | 43 375 | 68 030 | 98 113 | 112 746 | 115 403 | 103 961 | 100 847 | 111 892[3] | 105 795 |
Klimat

Funchal, jak i cała Madera znajduje się w strefie klimatu subtropikalnego[4][5] typu śródziemnomorskiego[6], z całorocznym okresem wiosenno–letnim. Średnia roczna temperatura wynosi 22,6 °C w dzień i 16,5 °C w nocy[7].
W najchłodniejszym okresie – od grudnia do kwietnia, średnia temperatura wynosi wokół 19–20 °C w dzień i 13–14 °C w nocy. Opady śniegu, jak i mróz nigdy nie wystąpiły. Najniższą zanotowaną temperaturą było 7,4 °C w nocy. W maju i listopadzie średnia temperatura wynosi wokół 22 °C w dzień i 16 °C w nocy, natomiast w lipcu i październiku średnia temperatura wynosi wokół 25 °C w dzień i 19 °C w nocy. Najcieplejszymi miesiącami są sierpień i wrzesień ze średnią temperaturą wokół 26 °C w dzień i 20 °C w nocy. Temperatury ≥30 °C występują rzadko, w okresie od czerwca do września mogą pojawić się około 2 takie dni miesięcznie. Najwyższa odnotowana temperatura to 38,4 °C[7].
Funchal ma około 80 dni deszczowych rocznie, od 1 dnia deszczowego w lipcu do 13 dni deszczowych w grudniu. Występuje tutaj około 2500 godzin czystej słonecznej pogody rocznie, od 164 h (średnio 5,3 godziny dziennie, około 5 razy więcej niż w Polsce) w grudniu do 260 h (średnio 8,4 godziny czystego słońca na dobę) w sierpniu[8]. Temperatura morza waha się od 17,8 °C w marcu do 23,7 °C we wrześniu[9].
| Miesiąc | Sty | Lut | Mar | Kwi | Maj | Cze | Lip | Sie | Wrz | Paź | Lis | Gru | Roczna |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Średnie temperatury w dzień [°C] | 19.7 | 19.7 | 20.4 | 20.6 | 21.6 | 23.4 | 25.1 | 26.4 | 26.4 | 24.9 | 22.6 | 20.7 | 22,6 |
| Średnie dobowe temperatury [°C] | 16.7 | 16.6 | 17.2 | 17.5 | 18.6 | 20.6 | 22.2 | 23.2 | 23.2 | 21.8 | 19.6 | 17.9 | 19,6 |
| Średnie temperatury w nocy [°C] | 13.7 | 13.4 | 13.9 | 14.4 | 15.6 | 17.7 | 19.2 | 20.0 | 20.0 | 18.6 | 16.6 | 15.0 | 16,5 |
| Opady [mm] | 74.1 | 83.0 | 60.2 | 44.0 | 28.9 | 7.2 | 1.6 | 2.0 | 32.9 | 89.5 | 88.8 | 115 | 627 |
| Średnia liczba dni z opadami | 12 | 10 | 9 | 8 | 6 | 3 | 1 | 2 | 6 | 9 | 10 | 13 | 87 |
| Średnie usłonecznienie [h] | 167 | 171 | 205 | 225 | 214 | 198 | 245 | 260 | 225 | 205 | 168 | 164 | 2447 |
| Źródło: IPMA[7], climatemps.com[8] – nasłonecznienie (liczba dni z opadami dla wartości 0,1 mm, wysokość 58 m n.p.m., 100 m od oceanu, 1981–2010) | |||||||||||||
| Sty | Lut | Mar | Kwi | Maj | Cze | Lip | Sie | Wrz | Paź | Lis | Gru | Rok |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 18,8 | 18,1 | 17,8 | 18,2 | 19,0 | 20,5 | 21,8 | 23,1 | 23,7 | 23,1 | 21,5 | 19,9 | 20,5 |
Sołectwa gminy Funchal
Ludność wg stanu na 2011 r.[3]
- Imaculado Coração de Maria – 6207 osób
- Monte – 6701 osób
- Santa Maria Maior – 13 352 osoby
- Santa Luzia – 5866 osób
- Santo António – 27 383 osoby
- São Gonçalo – 6587 osób
- São Martinho – 26 482 osoby
- São Pedro – 7273 osoby
- São Roque – 9385 osób
- Sé – 2656 osób
Miasta partnerskie
Fremantle
Gibraltar
Herclijja
Honolulu
Kapsztad
Leichlingen (Rheinland)
Livingstone
Marrickville
New Bedford
Oakland
Parla
Praia
Saint Helier
Santos
São Paulo
Wyspa Maui
Poznań
Przypisy
- ↑ Censos - Resultados definitivos - 2021 [online], ine.pt [dostęp 2022-12-31].
- ↑ ksng.gugik.gov.pl/pliki/wykaz.pdf, s. 94 [dostęp 2016-06-14].
- ↑ a b Statistics Portugal [online], www.ine.pt [dostęp 2018-02-11] (ang.).
- ↑ Climatic map by Istituto Geografico De Agostini.
- ↑ Die Klimatypen der Erde – Pädagogische Hochschule in Heidelberg.
- ↑ World Map of Köppen–Geiger Climate Classification.
- ↑ a b c Instituto Português do Mar e da Atmosfera: Monthly Averages for Funchal, Portugal (1981-2010).
- ↑ a b „Funchal Climate & Temperature” – climatemps.com.
- ↑ Funchal average sea temperature – seatemperature.org.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.