Fusarium poae

*Fusarium poae*
	; Kolonia na szalce Petryego
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	workowce
Klasa	Sordariomycetes
Rząd	rozetkowce
Rodzina	gruzełkowate
Rodzaj	Fusarium
Gatunek	Fusarium poae
	Nazwa systematyczna
	Fusarium poae (Peck) Wollenw.; Bull. Maine Agric. Exp. Sta.: 254 (1914)
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Fusarium poae (Peck) Wollenw. – gatunek grzybów z rodziny gruzełkowatych (Nectriaceae). Mikroskopijny grzyb pasożytniczy^[1].

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Fusarium, Nectriaceae, Hypocreales, Hypocreomycetidae, Sordariomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi^[1].

Po raz pierwszy opisał go w 1904 r. Charles Horton Peck, nadając mu nazwę Sporotrichum poae. Obecną nazwę nadał mu Hans Wilhelm Wollenweber w 1914 r.^[1] Synonimy:

Fusarium sporotrichiella var. poae (Peck) Bilaĭ 1953
Fusarium tricinctum f. poae (Peck) W.C. Snyder & H.N. Hansen 1945
Fusarium sporotrichiella var. poae (Peck) Bilaĭ 1987
Sporotrichum anthophilum Peck 1906
Fusarium maydiperdum Bubák 1911^[1].

Morfologia

Kultury na podłożach hodowlanych wykazują szybki wzrost w porównaniu z innymi gatunkami Fusarium. Po 4 dniach hodowli w ciemności w 25 °C osiągają średnicę 65–73 mm. Grzybnia powietrzna zwykle obfita i kłaczkowata, czasami kutnerowata, biała, gdy kultury hodowane są w ciemności, w żółtaworóżowych odcieniach gdy są oświetlone, rzadziej występują odcienie różowe lub żółte. Rewers zwykle o barwie od różowej do ciemnoczerwonej lub fioletowoczerwonej z żółtaworóżowymi odcieniami, jeśli kultura została wystawiona na działanie światła; rzadziej występują odcienie pomarańczowożółte lub jasnożółte. Zapach owocowy, często dość wyraźny. Konidiofory rozgałęzione lub nierozgałęzione, składające się z samotnej fialidy lub z jednej lub więcej komórek podtrzymujących fialidy ułożone nieregularnie lub pionowo. Fialidy o kształcie od ampułkowatego do baryłkowatego, ale także prawie jajowate do cylindrycznych, 9–22 × 3–5 µm, często z wyraźnym kołnierzem. Mogą być gęsto zagregowane i tworzyć sporodochia lub pionnoty na powierzchni agaru. Konidia przeważnie bez przegród, włoskowate, od prawie kulistych do szeroko elipsoidalnych, 7–11 × 5,5–7 µm. Występują także 1– i 2–przegrodowe do 3– do 5–przegrodowe, ale głównie 3–przegrodowe makrokonidia o wymiarach 18–36(–44) x 4–5,5 µm. Są sierpowate, często mniej więcej w kształcie buławy, najszersze nad przegrodą środkową, z podstawą szypułkową. Konidia z przegrodami mogą mieć wyraźnie brodawkowaty wierzchołek. Konidia mogą tworzyć się bocznie na komórkach strzępek, jak również z charakterystycznych fialid^[1].

Występowanie i żywiciele

Fusarium poae przeważnie występuje w regionach o klimacie umiarkowanym. Jest szeroko rozpowszechniony w Europie, Federacji Rosyjskiej oraz w północnej części USA i Kanady. Został również odnotowany w RPA, Australii i Nowej Zelandii^[1]. W Polsce po raz pierwszy podano jego występowanie w 1957 r.^[2]

Ma szeroką grupę żywicieli. Występuje na roślinach z rodziny wiechlinowatych (Poae), w tym na zbożach, trzcinie cukrowej i ryżu. Występuje również na goździkach, chryzantemach, wielu roślinach strączkowych oraz na sadzonkach drzew, w tym iglastych^[1]. Wywołuje choroby zwane fuzariozami, w tym fuzariozę kłosów zbóż i fuzariozę wiech owsa^[3]. Zboża infekuje przez nasiona. W ZSRR często spotykano go zarówno na zbożu zbieranym jesienią, jak i wiosną. Może być również przenoszony przez glebę, wodę, a nawet przez roztocze^[1].

Chorobotwórczość

Grzyby z rodzaju Fusarium wytwarzają mykotoksyny o działaniu fitoksycznym (na rośliny) i zootoksycznym (na zwierzęta i ludzi, u których powodują mykotoksykozę). W latach 1890, 1913, 1941–1945 u 10% ludności w rejonie Ussuryjskim na Syberii wystąpiły zatrucia produktami zbożowymi powodujące chorobę o nazwie żywieniowa białaczka toksyczna. Objawiała się wymiotami, porażeniem układu nerwowego i krwiotwórczego i u 60% porażonych nią spowodowała śmierć. Przyczyną okazał się rozwój na przechowywanym ziarnie mykotoksyn wytwarzanych przez grzyby z rodzaju Fusarium (głównie Fusarium sporotrichioides i Fusarium poae). Te same toksyny do dzisiaj powodują liczne zatrucia zwierząt w wielu krajach^[4].

Przypisy

↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g ^h C.C. Booth C.C., Fusarium poae, „CMI Descriptions of Pathogenic Fungi and Bacteria”, Mycobank, 1971, s. 308 [dostęp 2022-05-25] .
↑ WiesławW. Mułenko WiesławW., TomaszT. Majewski TomaszT., MałgorzataM. Ruszkiewicz-Michalska MałgorzataM., Wstępna lista grzybów mikroskopijnych Polski, Kraków: W. Szafer. Institute of Botany, PAN, 2008, s. 400, ISBN 978-83-89648-75-4 .
↑ Porażenie wiech przez Fusarium poae (Peck) Wollenw. oraz zawartość mikotoksyn w ziarnie owsa, „Acta Agrobotanica”, 58 (2), 2005, s. 91–102 [dostęp 2022-05-25] .
↑ JerzyJ. Chełkowski JerzyJ., Mikotoksyny, grzyby toksynotwórcze i mikotoksykozy [online] [dostęp 2024-06-13] .

[myco-1] ↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g ^h C.C. Booth C.C., Fusarium poae, „CMI Descriptions of Pathogenic Fungi and Bacteria”, Mycobank, 1971, s. 308 [dostęp 2022-05-25] .

[mikro-2] WiesławW. Mułenko WiesławW., TomaszT. Majewski TomaszT., MałgorzataM. Ruszkiewicz-Michalska MałgorzataM., Wstępna lista grzybów mikroskopijnych Polski, Kraków: W. Szafer. Institute of Botany, PAN, 2008, s. 400, ISBN 978-83-89648-75-4 .

[fuz-3] Porażenie wiech przez Fusarium poae (Peck) Wollenw. oraz zawartość mikotoksyn w ziarnie owsa, „Acta Agrobotanica”, 58 (2), 2005, s. 91–102 [dostęp 2022-05-25] .

[my-4] JerzyJ. Chełkowski JerzyJ., Mikotoksyny, grzyby toksynotwórcze i mikotoksykozy [online] [dostęp 2024-06-13] .

[1]

[2]

[3]

[4]