Fyrkat

Położenie na mapie Danii

Fyrkat – ruiny wikińskiej warowni pierścieniowej znajdujące się w pobliżu miasta Hobro w okręgu Północna Jutlandia (Nordjyllands Amt) w północno-wschodniej Danii. Forteca została zbudowana na wąskim pasie ziemi z jednej strony chronionym przez rzekę, a z drugiej przez mokradła.

W 2023 roku wraz z czterema innymi warowniami została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO (wpis o nazwie Warownie pierścieniowe z epoki wikingów)^[1].

Zbudowany pod koniec X wieku przez Haralda Sinozębego. W forcie mieszkało około 800 rodzin wikińskich. Badania archeologiczne wskazują na to, że fort spłonął wkrótce po wybudowaniu i nie został już odbudowany^[2].

Podobnie jak inne zamki pierścieniowe w Aggersborg lub Trelleborg w pobliżu Slagelse, Fyrkat został zaprojektowany jako dokładny okrąg z czterema bramami naprzeciwko siebie, połączonymi dwoma drewnianymi drogami, które przecinają się pod kątem prostym dokładnie w środku fortu. W każdym z czterech kwartałów stały cztery długie domy ułożone na planie kwadratu z mniejszym domem pośrodku.

Wewnętrzna średnica wałów wynosi 120 metrów, a szerokość u podstawy 12–13 metrów. Zbudowano je z trzech rzędów pionowych drewnianych słupów. Każdy słup był połączony z następnym pierścieniem za pomocą belek. Najbardziej wewnętrzny rząd był najniższy, a szczeliny wypełnione poziomo deskami tworzącymi ścianę do wnętrza fortu. Zewnętrzny rząd słupów został wzmocniony od wewnątrz i na zewnątrz skośnymi belkami u podstawy. Szczeliny między słupkami wypełniono poziomo deskami, ale na zewnątrz znajdowała się również ściana z pionowych pni, lekko pochylona do ściany. Przestrzeń między rzędami słupków została wypełniona darnią w celu wzmocnienia fortyfikacji.

Podobnie jak inne zamki pierścieniowe (lub forty) w Aggersborgu lub Trelleborgu koło Slagelse jest on zaprojektowany jako dokładny okrąg z czterema bramami naprzeciwko siebie i połączony dwoma drewnianymi drogami, które przecinają się pod kątem prostym dokładnie w środku fortu. Okrężna droga dawała dostęp do murów. W każdym z czterech kwartałów stał cztery Longhouses tego samego projektu ułożone w kwadrat z mniejszym domu w środku.

Drogi wewnątrz fortu były zbudowane z trzech do pięciu rzędów krótkich słupów wbitych w ziemię i podtrzymujących mocne belki biegnące wzdłuż rzędów. Te z kolei były zwieńczone mocnymi deskami rozpiętymi na szerokość drogi. Droga okrężna wzdłuż wewnętrznej strony wałów opierała się na dwóch rzędach belek. Szesnaście identycznych domków ustawionych było w kwadrat, którego rogi prawie się stykały. Miały one 28,5 metra długości, 5 metrów szerokości na końcach i 7,5 metra w środku. Ściany składały się z podwójnych rzędów słupów z deskami zaklinowanymi poziomo między nimi tworzącymi ścianę. Nie ma pewności co do tego, jak dokładnie zbudowany był dach. Jedna z teorii mówi, że mógł być pokryty trzciną lub gontem. Spośród domów w Fyrkat co najmniej dwa zawierały kuźnie, a w dwóch innych obrabiano złoto.

• 
  Rekonstrukcja domu wikingów
• 
  Widok na kopiec z centrum wikingów Frykat
• 
  Tarcze wikingów

W pobliżu stanowiska archeologicznego znajduje się farma wikingów, która składa się z dziewięciu zrekonstruowanych domów, które razem rekonstruują duży dwór z czasów Haralda Sinozębnego. Domy mieszkalne osady jak też warsztaty, w tym kuźnia, zbudowane zostały z drewna dębowego o ścianach wyłożonych gliną i krytych strzechą. Przez całe lato w wybrane dni organizowane są tutaj zajęcia edukacyjne poświęcone życiu codziennemu wikingów^[3]. Znajduje się tu również centrum dla zwiedzających, sklep muzealny oraz tematyczny plac zabaw, na którym organizowane są pokazy walk, budowy łodzi czy przebieranie się w stroje wikingów^[4].

Zobacz multimedia związane z tematem: Fyrkat

• Andrew Stone, Carolyn Bain, Michael Booth, Fran Parnell: Lonely Planet Denmark. Wyd. 5. Londyn: Lonely Planet, 2008. ISBN 978-1741046694. (ang.).