Gamma Ceti

Gamma Ceti

γ Cet
Położenie w gwiazdozbiorze
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór	Wieloryb
Rektascensja	02h 43m 18,039s[1]
Deklinacja	+03° 14′ 08,94″[1]
Paralaksa (π)	0,04097 ± 0,00063″[1]
Odległość	79,6 ± 1,2 ly 24,41 ± 0,38 pc
Wielkość obserwowana	3,47m[1]
Ruch własny (RA)	−146,10 ± 0,71 mas/rok[1]
Ruch własny (DEC)	−146,12 ± 0,55 mas/rok[1]
Prędkość radialna	−4,90 ± 0,90 km/s[1]
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy	karły
Typ widmowy	A2 Vn / F4 V[1]
Masa	~2 / 1,3 M☉[2]
Temperatura	8700[2] / ? K
Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: 86 Cet Bonner Durchmusterung: BD +02 422 Boss General Catalogue: GC 3276 Katalog Henry’ego Drapera: HD 16970 Katalog Hipparcosa: HIP 12706 Katalog jasnych gwiazd: HR 804 SAO Star Catalog: SAO 110707 Kaffaljidhma

Gamma Ceti (Kaffaljidhma, γ Cet) – gwiazda w konstelacji Wieloryba, w odległości ok. 80 lat świetlnych od Słońca.

Gwiazda nosi tradycyjną nazwę Kaffaljidhma, która wywodzi się z języka arabskiego. Wyrażenie ‏الكف الجذماء‎ Al Kaff al Jidhmah oznacza „część dłoni” i wywodzi się z arabskiego wyobrażenia ręki umalowanej henną (główną częścią był gwiazdozbiór Kasjopei). Pierwotnie odnosiło się do asteryzmu złożonego z gwiazd α, γ, δ, λ, μ, ξ¹ i ξ² Ceti, później było stosowane do gwiazdy Alfa Ceti (Menkar), a współcześnie odnosi się wyłącznie do Gamma Ceti^[2][3]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna zatwierdziła użycie nazwy Kaffaljidhma dla określenia tej gwiazdy^[4].

Jest to układ podwójny, złożony z gwiazd o jasnościach 3,540^[5] i 6,119^m[6] (jasność całego układu wynosi 3,47^m[1]). Na sferze niebieskiej są one odległe od siebie o 2,9 sekundy kątowej^[7]. Krążą wokół wspólnego środka masy, dzieli je odległość co najmniej 70 au, a okres orbitalny to ponad 320 lat^[2].

Składnik A jest białą gwiazdą ciągu głównego o typie widmowym A2^[1]. Świeci 19 razy jaśniej od Słońca, jest też od niego około dwukrotnie masywniejszy. Temperatura jego powierzchni to ok. 8700 K^[2]. Składnik B o typie widmowym F jest chłodniejszy, jego jasność przewyższa słoneczną 1,6 raza, a masa 1,3 raza. Gwiazdy te w przyszłości skończą życie jako para białych karłów^[2].

W odległości co najmniej 21 000 au od tego układu znajduje się trzecia, mniejsza gwiazda typu widmowego K5 o jasności 10,1^m, która charakteryzuje się identycznym ruchem własnym, czyli prawdopodobnie jest związana grawitacyjnie z tym układem. Ze względu na znaczną odległość w przyszłości perturbacje ze strony innych gwiazd mogą oddzielić ją od centralnej pary^[2].

• Lista gwiazd w gwiazdozbiorze Wieloryba