Gazzetta

„Kolonialny” gazzettone bity dla Dalmacji i Albanii (1691)

Gazzetta (zdrobnienie od wł. gaza – mienie, majątek[1]) – potoczna nazwa bitych od XVI w. dwusoldowych[2] monet weneckich.

Historia

Nazwą tą określano w Wenecji monety wprowadzone od 1539 r. i bite ze stopu niskiej jakości (bilonu) w nominałach 2 i 3 gazzetty oraz 4 (zwana grossetto) i 10 (zwana lirazza albo lirone). Gazzetta stanowiła początkowo 1/398 monety srebrnej, później – 1/478. Na jej awersie wyobrażano personifikację zasiadającej Sprawiedliwości, na rewersie – lwa, symbol Republiki bądź też św. Marka na awersie, a na odwrocie wizerunek Chrystusa. Monety nie nosiły imienia aktualnie panującego doży. Opatrzone imionami dożów Gerolamo Priuli (1559-67), Giovanni Cornera (1625-29) i Francesco Molina (1646-55)[3] emitowano wyłącznie dla Kandii na weneckiej Krecie (dwusoldówki), podobnie jak z imieniem generalnego kapitana Grimani – jako monetę zastępczą w nominale 10-gazzettowym. Od 1684 r. była to jedynie moneta miedziana.

Przez analogię nazywano tak również 2-soldowe monety bite na obszarze północnych Włoch w Guastalli Gonzagów i w księstwie Mirandola. Ponadto nazwę tę stosowano względem monet jońskiego Heptanezu, czyli Republiki Siedmiu Wysp w latach 1800-1815, bitych w nominałach 1, 5 i 10 gazzett.

Mianem gazzettone określano natomiast 2-soldową monetę miedzianą o większej średnicy, wypuszczaną w Wenecji w XVII i XVIII stuleciu dla zamorskich prowincji Republiki. Nosiła ona w legendzie oznaczenia: Dalmazia e Albania, Isole e Armata (tj. Wyspy i flota), Armata e Morea, Corfù Cefalonia e Zante.

Pierwsza wenecka gazeta miała cenę jednej gazzetty, skąd też powstała i przyjęła się ta nazwa dla podobnych druków z wiadomościami[4].

Przypisy

  1. ↑ Znaczenie to podaje H. Kahnt (Das große Münzlexikon von A bis Z, dz. cyt. poniżej), natomiast G. Castellani uznaje pochodzenie tej nazwy za nieznane (Enciclopedia Italiana [Treccani], dz. cyt. w bibliografii).
  2. ↑ W Wenecji sold był drobną monetą miedzianą o wadze nieco ponad 3 g, wprowadzoną przez dożę Francesco Dandolo (1328-39) i emitowaną do końca istnienia Republiki Weneckiej.
  3. ↑ Datowania według listy panujących Wenecji R. Capellego (Manuale di Numismatica, Milano 1962, s. 110-112).
  4. ↑ Friedrich (baron) von Schrötter był przeciwnego zdania sądząc, iż nazwa monety pochodzi od ceny (1 gazzetta) pierwszej gazety w Wenecji (F. von Schrötter: Wörterbuch der Münzkunde, dz. cyt. w bibliogr.; por. Reppa – Das große Münzen-Lexikon).

Bibliografia

  • Giuseppe Castellani: Gazzetta. W Enciclopedia Italiana [Treccani], Roma 1932 (wł.)[1]
  • Friedrich von Schrötter: Wörterbuch der Münzkunde. Berlin: De Gruyter, 1970, s. 211
  • Владимир В. Зварич: Нумизматический словарь. Львов 1980 (4-е изд.) [2]
  • Helmut Kahnt: Das große Münzlexikon von A bis Z. Regenstauf 2005, s. 150
  • C. C. Chamberlain: Guide to Numismatics. London 1965, s. 66

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya