Geosiris

Geosiris
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd

szparagowce

Rodzina

kosaćcowate

Rodzaj

Geosiris

Nazwa systematyczna
Geosiris Baill.
Bull. Mens. Soc. Linn. Paris 2: 1149 (1894)[3]
Typ nomenklatoryczny

G. aphylla Baill.

Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Geosiris Baill. – rodzaj roślin bezzieleniowych należący do rodziny kosaćcowatych (Iridaceae), obejmujący 3 gatunki występujące endemicznie na Komorach, na Madagaskarze i w Queensland w Australii[4].

Zasięg geograficzny

Geosiris aphylla odkryty w 1881 r. i opisany po raz pierwszy w 1894 r. jest endemitem Madagaskaru[5]. Zasięg występowania odkrytego w 1989 r. i opisanego w 2010 r. gatunku Geosiris albiflora ograniczony jest do góry Choungui na południu wyspy Majotta wchodzącej w skład archipelagu Komorów na Oceanie Indyjskim[5]. W 2017 r. odkryto trzeci gatunek z tego rodzaju, Geosiris australiensis, który występuje w Parku Narodowym Daintree w północno-wschodniej części stanu Queensland w Australii[6].

Morfologia

Pokrój
Wieloletnie rośliny bezzieleniowe o wysokości do 12 cm[7].
Pędy
Podziemne krótkie i grube kłącze[7]. Pędy kwiatostanowe pokryte łuskowatymi liśćmi, często rozgałęzione[8].
Liście
Zredukowane do łusek[7], przeświecające z brązowymi kreskami (G. albiflora[5]) lub jasnokremowo-fiołkoworóżowe (u G. australiensis[6]).
Kwiaty
Zebrane w kilka podwójnych wachlarzyków[7], siedzące[8]. Kwiaty promieniste, pozbawione miodników, żyjące 1 dzień[7], słodko pachnące[5]. Listki okwiatu fiołkoworóżowe[8] do niebieskofioletowych z białą nasadą z ciemnofioletową obwódką (u G. aphylla[5]), jasnofiołkoworóżowe do białych z jasnopomarańczową nasadą (u G. australiensis[6]) lub białe (u G. albiflora[5]), zrośnięte u nasady w szczątkową rurkę[5], wyżej wolne i rozpostarte[7]. Trzy pręciki z wolnymi nitkami. Pylniki skierowane na zewnątrz, pękające szczeliną. Słupek dolny ze smukłą szyjką, rozgałęziającą się na 3 frędzelkowate płatki lub trójdzielną wierzchołkowo[7].
Owoce
Drewniejące[7], jajowate torebki[8]. Nasiona bardzo drobne, wręcz pylaste[7], o wymiarach 0,2 × 0,25 mm[5].

Biologia

Rozwój
Wieloletnie geofity ryzomowe, myko-heterotrofy[8].
Cechy fitochemiczne
W kłączach Geosiris aphylla obecne są styloidy. W pędach kwiatostanowych i kwiatostanach tej rośliny stwierdzono niewielkie ilości kwercetyny w postaci diglikozydu, a za niebieską barwę ich kwiatów odpowiada związek delfinidyny[9].

Systematyka

Rodzaj z monotypowej podrodziny Geosiridoideae z rodziny kosaćcowatych (Iridaceae)[10].

Wykaz gatunków[4]

Zagrożenie i ochrona

G. albiflora został uznany za gatunek narażony na wyginięcie i został ujęty na Czerwonej liście gatunków zagrożonych we Francji – w części dotyczącej flory naczyniowej Majotty[11].

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2020-08-17] (ang.).
  3. ↑ Farr E. R., Zijlstra G. (ed.): Index Nominum Genericorum (Plantarum). Smithsonian Institution, 1996–. [dostęp 2020-08-17]. (ang.).
  4. ↑ a b Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2020-08-17]. (ang.).
  5. ↑ a b c d e f g h Goldblatt P. i Manning J.C.. Iridaceae. Geosiris albiflora (Geosiridoideae), a new species from the Comoro Archipelago. „Bothalia”. 40 (2), s. 169-171, 2010. 
  6. ↑ a b c First record of Geosiris (Iridaceae: Geosiridoideae) from Australasia : a new record and a new species from the Wet Tropics of Queensland, Australia. „Candollea”. 72 (2), s. 249, 2017-06-01. Society of Conservatoire at Jardin Botaniques de la Ville de Geneve. DOI: 10.15553/c2017v722a2. ISSN 0373-2967. (ang.). 
  7. ↑ a b c d e f g h i Vincent Merckx: Mycoheterotrophy: the biology of plants living on fungi. Springer, 2013, s. 70-71. ISBN 978-1-4614-5209-6. OCLC 822579070. (ang.).
  8. ↑ a b c d e P. Goldblatt: Iridaceae. W: Klaus Kubitzki: The Families and Genera of Vascular Plants. T. 3: Flowering Plants. Monocotyledons: Lilianae (except Orchidaceae). Berlin Heidelberg: Springer-Verlag, 1998, s. 318. DOI: 10.1007/978-3-662-03533-7. ISBN 978-3-662-03533-7. (ang.).
  9. ↑ Goldblatt P., Rudall P., Cheadle V.I., Dorr L.J. i Williams C.A.. Affinities of the Madagascan endemic Geosiris, Iridaceae or Geosiridaceae. „Bulletin du Museum National d'Histoire Naturelle 4e serie, Section B Adansonia”. 9, s. 239-248, 1987. 
  10. ↑ USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. 2020. Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy). National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. [dostęp 2020-08-17]. (ang.).
  11. ↑ La Liste rouge des espèces menacées en France. Flore vasculaire de Mayotte. 2014-07-02. [dostęp 2020-08-17].

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya