Gerania
Petra Perachoras i Pintiza widziane z Koryntu | |
| Kontynent | |
|---|---|
| Państwo | |
| Najwyższy szczyt |
Makryplagi (1351 lub 1369 m n.p.m.) |
Położenie na mapie Grecji | |
Gerania[1], Góry Geranejskie[2] (gr. Γεράνεια Όρη[3]) – pasmo górskie w Grecji, w Koryntii (gmina Lutraki-Aji Teodori) i Attyce (gmina Megara), na półwyspie Peloponez. Najwyższym szczytem jest Makryplagi (1351 lub 1369 m n.p.m.).
Toponimia i mitologia
Gerania pojawia się już w pismach Pauzaniasza i Tukidydesa; nazwa pasma ma pochodzić od greckiej nazwy żurawia[4] (gr. γερανός – geranos); Pauzaniasz pisał w dziele Wędrówka po Helladzie (I.40.1) tak: Owocem związku Zeusa z tą nimfą był syn Megaros. Ocalał on z potopu Deukaliona, chroniąc się na szczyt góry Geranii, która wówczas jeszcze tej nazwy nie miała. A stało się to jakoby w ten sposób, że popłynął w kierunku klekotu lecącego klucza żurawi. Stąd góra otrzymała nazwę Gerania[5]. Przez Geranię miał przechodzić także Tezeusz w swej drodze do Aten[6][7].
Geografia
Pasmo znajduje się we wschodniej Koryntii[8] (część zachodnia) i w Attyce (część wschodnia)[7] na półwyspie Peloponez; otacza je od południa Zatoka Sarońska, natomiast od północy Zatoka Koryncka[3]. Góry są zbudowane głównie z fliszu i wapieni[9] oraz skał wulkanicznych pochodzących z permu[10]. Zbocza są zwykle strome, a wybrzeża trudno dostępne i skaliste[6]. Przy brzegach znajdują się naturalne łuki skalne oraz nadmorskie jaskinie[4].
Wybrane szczyty
- Makryplagi (1351[7][9], 1365[11], lub 1369 m n.p.m.[12][13]) – najwyższy szczyt pasma, z wieżą telekomunikacyjną, którą wykorzystuje OTE[6]
- Megali Douskia (1068 m n.p.m.)[6]
- Pintiza (1032 m n.p.m.)[6]
- Petra Perachoras (906 m n.p.m.)[6]
Przyroda
Góry porasta w niższych partiach bór sosnowy (przeważa sosna alepska), ponad nimi rośnie pasmo lasu jodłowego (jodła grecka)[6]. Duża część pasma jest chroniona w ramach programu Natura 2000[6][3] (obszar GR2530005)[14]; utworzono także trzy rezerwaty przyrody[8]. Odnotowano około 950 gatunków roślin[3], są to m.in.: czystek monpelijski[6], platan wschodni[7], dąb skalny[8], mirt[3], niepokalanek pospolity, oleander pospolity[9], część z nich jest rzadka[4], występują także endemity: czyściec Stachys spruneri, chaber Centaurea megarensis[8] (Centaurea attica ssp. megarensis)[9], krwawnik baldaszkowy[9]. W 2022 roku podjęto akcję innowacyjnego zalesiania poprzez wysiew nasion z wykorzystaniem drona po pożarach w 2021 roku[15], kiedy to w trzy dni spłonęło 7100 hektarów[16], z czego 5100 ha przypadało na lasy[17].
Wybrane zwierzęta pasma – ssaki: lis, podkowiec duży, szakal[3], wilk szary (najbardziej na południe wysunięta europejska populacja tego gatunku)[18]; ptaki: góropatwa skalna[13], orzeł przedni, żuraw[3]; gady: połoz lamparci, endemiczna jaszczurka Podarcis peloponnesiacus[8], ablefarus panoński, jaszczurka trójpręga[9], żółw obrzeżony, żółw śródziemnomorski[7]; objęty ochroną motyl zygzakowiec kokornakowiec[9].
Na roślinność ma wpływ presja nadmiernego wypasu kóz i owiec[9], a lasy sosnowe są systematycznie wycinane i karczowane[13].
Architektura
W jaskini w górach znajduje się żeński monaster św. Patapiusza, który został tamże pochowany[1], a przy szlaku postawiono proskinitari – malutkie kapliczki w postaci miniaturowych cerkwi[6]. Znajduje się tu kilka innych klasztorów (np. monaster Panagii[12]) i cerkwi[3] oraz stanowisko archeologiczne Heraion, a także latarnia morska Melakawi[4].
Turystyka
Pasmo jest wykorzystywane do pieszych wędrówek (ze szczytów rozciągają się rozległe panoramy[6]), kolarstwa górskiego, wspinaczki[6] (np. rejon Petra Perachoras[19]), kanioningu, a także paralotniarstwa[3]. Przy wybrzeżu Kakia Skala można poruszać się drezyną rowerową[20]. Gospodarstwo agroturystyczne prowadzi własną winiarnię[13].
Galeria
-
Widok satelitarny, w najwęższym miejscu półwyspu znajduje się Przesmyk Koryncki
-
Najwyższy szczyt Makryplagi (w centrum na drugim planie)
-
Petra Perachoras, widok z Koryntu
-
Pintiza widziana z Lutraki
-
Wieś Pisia pośrodku gór Gerania
-
Widok z gór Geranii na Zatokę Koryncką
-
Wybrzeże koło Megary
-
Roślinność gór Geranii
-
Latarnia Melakawi
Przypisy
- ↑ a b Święty Patapiusz Cudotwórca [online], Prawosławna Parafia św. Mikołaja w Szczecinie, 30 stycznia 2011 [dostęp 2026-04-13].
- ↑ Mariusz Rosik, Korynt w czasach Pawła apostoła [online], VERBUM DOMINI LUMEN VITAE, 29 września 2021 [dostęp 2026-04-13].
- ↑ a b c d e f g h i Γεράνεια Όρη [online], Visit Loutraki, 17 kwietnia 2018 [dostęp 2026-04-13] (gr.).
- ↑ a b c d Ανακαλύψτε τα Γεράνεια [online], www.topoguide.gr [dostęp 2026-04-13] (gr.).
- ↑ Pauzaniasz, W świątyni i w micie: z Pauzaniasza Wędrówki po Helladzie: księgi I, II, III i VII, Janina Niemirska-Pliszczyńska (tłum.), Arcydzieła Kultury Antycznej, Wrocław : Warszawa: Zakład Narodowy im. Ossolińskich ; we współpracy z De Agostini Polska, 2005, s. 150, ISBN 978-83-7316-826-8.
- ↑ a b c d e f g h i j k l Anita Kaźmierska, Grecja: Góry Gerania - szlak od monastyru św. Patapiusza [online], satkurier.pl, 12 kwietnia 2026 [dostęp 2026-04-13].
- ↑ a b c d e Geraneia Mountains (GR2530005) [online], Visit Attica [dostęp 2026-04-13] (ang.).
- ↑ a b c d e Δάση Γεράνειων [online], greekforests.gr [dostęp 2026-04-13] (gr.).
- ↑ a b c d e f g h NatureBank - Βιότοπος NATURA - ORI GERANEIA [online], filotis.itia.ntua.gr [dostęp 2026-04-13].
- ↑ Fivos Tsaravopoulos, Απίστευτη θέα από τα Γεράνεια Όρη [online], Paths of Greece, 16 marca 2013 [dostęp 2026-04-13] (gr.).
- ↑ Balkan Peninsula [online], World Ribus [dostęp 2026-04-13] (ang.).
- ↑ a b Γεράνεια Όρη [online], www.agioitheodoroi.com [dostęp 2026-04-13] [zarchiwizowane z adresu 2008-06-07] (gr.).
- ↑ a b c d Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Δυτικής Αττικής - Τουρισμός [online], www.west-att.gr [dostęp 2026-04-13] [zarchiwizowane z adresu 2007-10-20] (gr.).
- ↑ Όρη Γεράνεια (GR2530005) [online], Βοτανική, 9 stycznia 2019 [dostęp 2026-04-13] (gr.).
- ↑ Αναδάσωση στα Γεράνεια Όρη με σπορά από drone [online], Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, 21 listopada 2022 (gr.).
- ↑ Γεράνεια Όρη: Στάχτη πάνω από 71.000 στρέμματα γης [online], Michanikos.gr, 24 maja 2021 [dostęp 2026-04-13] (gr.).
- ↑ Alec Moustris, John Petrou, Γεράνεια Όρη: η σημαντικότερη δασική πυρκαγιά της τελευταίας δεκαετίας [online], meteo.gr [dostęp 2026-04-13] (gr.).
- ↑ The wolf at the door, „The Economist”, ISSN 0013-0613 [dostęp 2026-04-13].
- ↑ Geraneia [online], routes.gr, 13 kwietnia 2010 [dostęp 2026-04-13] (ang.).
- ↑ Joanna Węglewska, "Rowerem" po torach – wyjątkowa atrakcja w Grecji [online], 24 maja 2022 [dostęp 2026-04-13].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.