Gian Luigi Bonelli

Gian Luigi Bonelli

Gian Luigi Bonelli
Data i miejsce urodzenia	22 grudnia 1908 Mediolan
Data i miejsce śmierci	12 stycznia 2001 Alessandria
Dziedzina sztuki	komiks, literatura piękna
Multimedia w Wikimedia Commons

Gian Luigi Bonelli (ur. 22 grudnia 1908 w Mediolanie, zm. 12 stycznia 2001 w Alessandrii) – włoski scenarzysta komiksowy, wydawca oraz pisarz.

Był założycielem wydawnictwa Sergio Bonelli Editore (pierwotnie Editrice Audace). Jego dorobek obejmuje setki scenariuszy, w tym jego najsłynniejsze dzieło, Tex Willer^[1][2][3].

Bonelli swoją karierę zawodową rozpoczął w 1926, kiedy to opublikował pierwsze wiersze i artykuły w włoskich czasopismach, takich jak „Corriere dei Piccoli(inne języki)” oraz „Giornale Illustrato dei Viaggi” wydawanym przez Sonzogno. W tym samym okresie napisał także trzy powieści przygodowe: Le Tigri dell’Atlantico, „Il Cavaliere Nero i I Fratelli del Silenzio, inspirowane lekturami z młodości, w tym dziełami Jacka Londona, Zane’a Greya(inne języki), Alexandre’a Dumasa czy H. Ridera Haggarda. Jego wczesne prace charakteryzowały się zamiłowaniem do literatury przygodowej oraz sportu, co później odbiło się w jego twórczości komiksowej^[1][2][3].

W latach 30. XX wieku Bonelli związał się z branżą komiksową, podejmując współpracę z wydawnictwem Società Anonima Editrice Vecchi(inne języki) w Mediolanie, gdzie pełnił funkcję redaktora i scenarzysty. Pracował wówczas nad takimi tytułami jak Primarosa, L’Audace, Rin Tin Tin i Jumbo. W 1937 został głównym scenarzystą tygodnika „Il Vittorioso(inne języki)”, przyczyniając się do wzrostu jego nakładu z 18 tysięcy do 120 tysięcy egzemplarzy w ciągu zaledwie dwóch lat, ratując tym samym czasopismo przed bankructwem. W 1941, po przejęciu „L’Audace” (później „Audace”) przez wydawnictwo Mondadori, Bonelli wykupił tytuł i założył własne wydawnictwo Redazione Audace, które stało się zalążkiem przyszłej Editrice Audace (późniejszego Sergio Bonelli Editore)^[2][3].

W okresie II wojny światowej Bonelli schronił się w Szwajcarii, podczas gdy jego żona Tea i syn Sergio ewakuowali się do Ligurii. Po wojnie małżeństwo Bonellich rozpadło się: Giovanni Luigi osiadł w Genui, podczas gdy jego była żona i syn kontynuowali działalność wydawniczą. W latach powojennych współpracował z mniejszymi wydawnictwami, aż do 1947, gdy dołączył do niego Giovanni De Leo(inne języki). Wspólnie pracowali dla tygodnika „Cow Boy”, tłumaczyli francuskie komiksy takie jak Robin Hood i Fantax(inne języki) (stworzone przez studio Pierre’a Mouchota(inne języki)), a także tworzyli własne serie, w tym Giustiziere del West^[2][3].

Przełomowym momentem w karierze Bonelliego okazał się 1948, kiedy to wspólnie z rysownikiem Aurelio Galleppinim (znanym jako Galep) stworzył postacie Occhio Cupo(inne języki) i Tex Willer. Pierwotnie bohater miał nosić imię Tex Killer, jednak ze względu na sprzeciw żony Bonelliego, Tea, ostatecznie przyjęto łagodniejszą nazwę Tex Willer. Debiut serii nie był spektakularny – nakład Collana del Tex wyniósł zaledwie około 50 tysięcy egzemplarzy, podczas gdy konkurencyjne tytuły, takie jak Captain Miki(inne języki) czy Il Grande Blek(inne języki), sprzedawały się w nakładzie 200 tysięcy. Mimo to Tex Willer przetrwał, podczas gdy Occhio Cupo został zamknięty po zaledwie roku publikacji, ustępując miejscu adaptacji Orlando Furioso^[1][2][3].

W 1948 Bonelli był również współtwórcą innych serii, takich jak Pattuglia dei Senza Paura (narysowana przez Roya D’Amy’ego(inne języki), Guido Zamperoniego(inne języki) i Franco Donatelliego(inne języki)) oraz Il Giustiziere del West (zilustrowana przez Giorgio Scudellariego(inne języki)). W kolejnych latach powstały takie tytuły jak Plutos (1949, rysunki Leone Cimpellin(inne języki)), Yuma Kid (1953, rysunki Mario Uggeri(inne języki)), I Tre Bill (1952, rysunki Giovanniego Benvenutiego(inne języki), Gino D’Antonio, Roya D’Amy’ego i Renzo Calegariego) oraz El Kid (1955, rysunki Dino Battaglii, Gino D’Antonio i Renzo Calegariego). W 1956 ukazała się seria Davy Crockett (rysunki Renzo Calegariego(inne języki) i Carlo Porcianiego(inne języki)), a w 1957 – Hondo (rysunki Franco Bignottiego(inne języki)) i Kociss (rysunki Emilio Ubertiego)^[1][2][3].

Pomimo bogatej twórczości, Bonelli poświęcił największą uwagę Tex Willerowi, dla którego pisał scenariusze do wszystkich przygód wydawanych aż do połowie lat 80. XX wieku. Później nadal nadzorował produkcję serii, a jego ostatni scenariusz do Texa ukazał się w 1991 w numerze 364 pod tytułem Il Medaglione Spagnolo. W 1967 został pierwszym scenarzystą i pisarzem komiksowym, który otrzymał nagrodę na Salone Internazionale dei Comics(inne języki)^[1][2][3].

W 1958, dzięki inicjatywie syna Sergio Bonelliego, seria Tex Willer zyskała nowy format – 2ª Serie Gigante (17×24 cm, ok. 160 stron na numer), który stał się charakterystyczny dla wydawnictwa Bonelliego. Zmiana ta przyczyniła się do ogromnego wzrostu popularności serii. W 1962 Bonelli pomógł synowi w zakończeniu serii Un Ragazzo nel Far West, a także pisał scenariusze do Zagora (postaci stworzonej przez Sergio pod pseudonimem Guido Nolitta). W latach 80. jego następcą w pisaniu scenariuszy do Texa został Claudio Nizzi(inne języki), który objął tę rolę w 1983^[2][3].

Wydawnictwo Sergio Bonelli Editore (dawniej Editrice Audace), założone przez Bonelliego, stało się jednym z najważniejszych w branży komiksowej we Włoszech. Opublikowało takie serie jak Dylan Dog oraz Martin Mystère(inne języki). Wpływ Gian Luigi Bonelliego na rozwój włoskiego komiksu jest nie do przecenienia – jego prace wyznaczyły standardy dla kolejnych pokoleń twórców^[1][2].

Bonelli zmarł 12 stycznia 2001 w Alessandrii po kilku miesiącach hospitalizacji spowodowanej poważnymi problemami sercowo-płucnymi^[1][2][3].

• Oficjalna strona Sergio Bonelli Editore (wł.)
• Gian Luigi Bonelli w bazie Goodreads (ang.)