Glistnica
| Ascariosis | |
| Klasyfikacje | |
| ICD-10 | |
|---|---|
| DiseasesDB | |
| MedlinePlus | |
| MeSH | |

Glistnica (askarioza, łac. ascariosis, ang. ascariasis) – choroba pasożytnicza powodowana przez glisty.
Etiologia
Chorobę wywołuje glista ludzka (Ascaris lumbricoides), pasożyt jelita cienkiego człowieka. Podobne gatunki pospolite u innych ssaków mogą przypadkowo zarazić człowieka np. glista świńska (Ascaris suum), glista psia (Toxocara canis) i glista kocia (Toxocara cati).
Drogi zarażenia:
- niedomyte warzywa, nawożone ludzkimi fekaliami
- zanieczyszczona woda (np. z jeziora, rzadziej z basenu)
- produkty spożywcze i naczynia kuchenne zarażone jajeczkami glisty przez owady.
Epidemiologia
Jest najczęstszą na świecie robaczycą przewodu pokarmowego (około 1 mld ludzi zarażonych[1]). Intensywne inwazje i powikłania glistnicy są przyczyną około 20 tysięcy zgonów rocznie na świecie. Najczęściej inwazje występują w krajach z nierozwiniętym problemem kanalizacji (w południowo-wschodniej Azji ponad 80%, w Afryce 34% populacji – głównie dzieci). W Europie glistnicę stwierdza się sporadycznie, w Polsce także znikomo.
Objawy i przebieg
Glistnica najczęściej jest bezobjawowa[2], choć może objawiać się:
- ogólnym osłabieniem
- zawrotami głowy
- bólami gardła
- bólami brzucha i bólami w rzucie wątroby
- postępujące wychudzenie
- niedokrwistość
- obrzękami twarzy
- nadmierną pobudliwością
- reakcjami alergicznymi.
Pasożyt zazwyczaj bytuje w jelicie cienkim przyczepiony do błony śluzowej. Żywi się nabłonkiem jelita i treścią jelitową. Reakcja człowieka na zakażenie zależy od intensywności inwazji i indywidualnej wrażliwości gospodarza. Objawy chorobowe zależą od okresu zakażenia. Wyróżnia się trzy etapy:
- okres wędrówki larw
- okres objawów i komplikacji
- okres obecności dojrzałej glisty w jelicie.
W pierwszym okresie występują przede wszystkim objawy alergiczne, w drugim okresie mogą wystąpić objawy uszkodzenia wątroby, śródbłonków naczyniowych, ścian pęcherzyków płucnych z krwawieniem i odczynami zapalnymi. W trzecim etapie szkodliwe działanie wywiera obecność dojrzałej glisty w jelicie, która zatruwa organizm żywiciela produktami przemiany materii[3]. Przemieszczające się w kierunku płuc larwy mogą spowodować glistnicę płucną, inaczej zwaną zespołem Löefflera, która jest łagodną, samoograniczającą się chorobą objawiającą się gorączką, świstami, eozynofilią i kaszlem, leczącą się samoistnie w ciągu 2–3 tygodni[4][5]. Przy jego wystąpieniu nie należy stosować leków zabijających glisty, ponieważ martwe mogą spowodować większe szkody niż żywe[5].
Możliwe powikłania[4]:
- ostre zapalenie trzustki, pęcherzyka lub dróg żółciowych – powstające na skutek przemieszczania się glist do przewodów trzustkowych i wątrobowych[6][7]
- niedrożność jelit[8][9]
- zapalenie wyrostka robaczkowego (bardzo rzadko[10])
- skręt jelita[11].
U pacjentów poddanych znieczuleniu glisty mogą dostać się do jamy ustnej, a co za tym idzie, doprowadzić do zatkania dróg oddechowych[12], skurczu oskrzeli lub nawet zatrzymania oddechu[4][13].
Leczenie
W leczeniu glistnicy stosuje się pyrantel, albendazol albo mebendazol. Przy masowej infestacji skuteczny jest cytrynian piperazyny. Glisty żyją dwa lata i nie rozmnażają się w ciele chorego, dlatego gdy nie doszło do ponownego zakażenia, pacjent może samoistnie wyzdrowieć[1].
Klasyfikacja ICD10
| kod ICD10 | nazwa choroby |
|---|---|
| ICD-10: B77 | Glistnica [askarioza] |
| ICD-10: B77.0 | Glistnica z powikłaniami jelitowymi |
| ICD-10: B77.8 | Glistnica bez innych powikłań |
| ICD-10: B77.9 | Glistnica, nieokreślona |
Przypisy
- ↑ a b Daniela de Lima Corvino, Steve Bhimji, Ascariasis, „StatPearls”, StatPearls Publishing, 2017, PMID: 28613547 [dostęp 2017-08-17].
- ↑ Maryam Hassan Esfehani, Abdolhadi Jahanshahi, Amirhossein Karimi, -, Management of Accidental Finding of Ascaris Lumbricoides During Emergent Abdominal Surgery: A Case Report and Review of the Literature, „Chirurgia (Bucharest, Romania: 1990)”, 111 (4), 2016, s. 350–352, ISSN 1221-9118, PMID: 27604675 [dostęp 2017-08-17].
- ↑ Kazimierz Janicki: Domowy poradnik medyczny. Warszawa: PZWL, 1988, s. 414. ISBN 83-200-1175-2.
- ↑ a b c Ravindra Gehlot, Shekhar Suman Saxena, Indira Kumari, Virendra Verma, Aditya Bidwaikar, Post Extubation Bronchospasm in an Undiagnosed Case of Ascariasis: Anaesthetic Challenges, „Journal of Clinical and Diagnostic Research : JCDR”, 11 (2), 2017, UD01–UD02, DOI: 10.7860/JCDR/2017/22744.9415, ISSN 2249-782X, PMID: 28384964, PMCID: PMC5376854 [dostęp 2017-08-17].
- ↑ a b Karthik Ganesh Ramamoorthy, Anaesthesia and Ascaris pneumonia (Loeffler's syndrome), „Indian Journal of Anaesthesia”, 59 (2), 2015, s. 125–126, DOI: 10.4103/0019-5049.151379, ISSN 0019-5049, PMID: 25788748, PMCID: PMC4357880 [dostęp 2017-08-17].
- ↑ Donboklang Lynser, R.S. Thangkhiew, Demitrost Laloo, M.D. Hek, Evarisalin Marbaniang, Acute pancreatitis due to ascariasis: a sonographic pictorial essay on four cases, „Emergency Radiology”, 23 (3), 2016, s. 303–307, DOI: 10.1007/s10140-016-1394-1, ISSN 1438-1435, PMID: 27059341 [dostęp 2017-08-17].
- ↑ Mohammad S Khuroo, Ajaz A Rather, Naira S Khuroo, Mehnaaz S Khuroo, Hepatobiliary and pancreatic ascariasis, „World Journal of Gastroenterology”, 22 (33), 2016, s. 7507–7517, DOI: 10.3748/wjg.v22.i33.7507, ISSN 1007-9327, PMID: 27672273, PMCID: PMC5011666 [dostęp 2017-08-17].
- ↑ Ramazan Aydin, Tumay Bekci, Meltem Ceyhan Bilgici, Ahmet Veysel Polat, Sonographic diagnosis of ascariasis causing small bowel obstruction, „Journal of clinical ultrasound: JCU”, 42 (4), 2014, s. 227–229, DOI: 10.1002/jcu.22100, ISSN 1097-0096, PMID: 24132881 [dostęp 2017-08-17].
- ↑ Alfredo Chiappe, Kovy Arteaga, Cristhian Resurrección, Marcos Ñavincopa, Eduardo Ticona, Intestinal obstruction due to Ascaris lumbricoides infection in a geriatric patient, „Revista Chilena De Infectologia: Organo Oficial De La Sociedad Chilena De Infectologia”, 33 (5), 2016, s. 572–575, DOI: 10.4067/S0716-10182016000500014, ISSN 0717-6341, PMID: 28112343 [dostęp 2017-08-17].
- ↑ Marcos Sforza, Katarina Andjelkov, Renato Zaccheddu, Dejan Ivanov, Slobodan Krstić, An unusual case of ascariasis of the appendix, „Srpski Arhiv Za Celokupno Lekarstvo”, 139 (11-12), 2011, s. 809–811, ISSN 0370-8179, PMID: 22338481 [dostęp 2017-08-17].
- ↑ Cheikh Diouf, Ahmed Kane, Ndeye Aby Ndoye, Oumar Ndour, Aimé Lakh Faye-Fall, [Volvulus of the small bowel due to ascaris lumbricoides package: about a case], „The Pan African Medical Journal”, 24, 2016, s. 208, DOI: 10.11604/pamj.2016.24.208.8963, ISSN 1937-8688, PMID: 27795803, PMCID: PMC5072876 [dostęp 2017-08-17].
- ↑ Sachidanand Jee Bharati, Tumul Chowdhury, Keshav Goyal, Jaikishan Anandani, Airway obstruction by round worm in mechanically ventilated patient: An unusual cause, „Indian Journal of Anaesthesia”, 55 (6), 2011, s. 637–638, DOI: 10.4103/0019-5049.90639, ISSN 0019-5049, PMID: 22223922, PMCID: PMC3249885 [dostęp 2017-08-17].
- ↑ J. Kevin Bailey, Petra Warner, Respiratory arrest from Ascaris lumbricoides, „Pediatrics”, 126 (3), 2010, e712–715, DOI: 10.1542/peds.2010-0163, ISSN 1098-4275, PMID: 20679304 [dostęp 2017-08-17].
Bibliografia
- Kazimierz Janicki: Domowy poradnik medyczny. Warszawa: PZWL, 1988, s. 414-415. ISBN 83-200-1175-2.
- Inwazje i choroby pasożytnicze. W: Zbigniew Pawłowski: Choroby zakaźne i pasożytnicze. Zdzisław Dziubek (red.). Wyd. wydanie III uaktualnione. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2003, s. 470-472. ISBN 83-200-2748-9.
- Choroby wewnętrzne. Andrzej Szczeklik (red.), Małgorzata Bała, Kraków: Wydawnictwo Medycyna Praktyczna, 2006, ISBN 83-7430-069-8, OCLC 749286062.
Linki zewnętrzne
- Ascariasis [online], CDC Division of Parasitic Diseases [dostęp 2007-10-13] [zarchiwizowane z adresu 2012-12-13].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.