Goldmanit

Goldmanit

ciemnozielony goldmanit na matriksie ze Słowacjii
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny	Ca3V2[SiO4]3[1]
Twardość w skali Mohsa	6–7[2]
Przełam	muszlowy
Łupliwość	brak[3]
Pokrój kryształu	dodekaedryczny[2]
Układ krystalograficzny	izometryczny[2], sześcienny[3]
Klasa krystalograficzna	heksaktoedryczna[2]
Właściwości mechaniczne	kruchy
Gęstość	3,74–3,77 g/cm3[2]
Właściwości optyczne
Barwa	ciemnozielona, zielonobrązowa[1], zielona[2]
Rysa	biała[2]
Połysk	szklisty[2]
Współczynnik załamania	1,821[2]
Dodatkowe dane
Klasyfikacja Strunza	9.AD.25[2]

Goldmanit – minerał z grupy granatów, krzemian wapnia i wanadu, należący do klasy krzemianów^[1].

Nazwany w 1964 roku na cześć amerykańskiego petrologa osadowego Marcusa Isaaca Goldmana^[2][4].

Krystalizuje w układzie izometrycznym^[4]. Wykształca kryształy najczęściej w formie dwunastościanów^[4]. Spotykany także w formie anhedralnych i ziaren^[5] i zaokrąglonych kryształów^[6]. Swój intensywnie zielony kolor zawdzięcza obecności wanadowi^[7]. Jest minerałem przezroczystym lub półprzezroczystym^[3][8]. Minerał izotropowy do słabo anizotropowego, więc nie wykazuje dwójłomności, ani pleochroizmu^[2]. Częstymi zanieczyszczeniami w strukturze są chrom, magnez i mangan^[2]. Rozpuszczalny w kwasie fluorowodorowym^[4]. Ma głównie znaczenie kolekcjonerskie^[1].

Można go znaleźć w skałach metamorficznych (regionalnych i kontaktowych) z zanieczyszczeniami wapiennymi, skarnach magnetytowych oraz wanadonośnych skałach osadowych^[3][4]. Towarzyszą mu piryt, pirotyn, korund, grossular, rutyl, gahnit^[6], chalkopiryt, kwarc, grafit, szamozyt, sfaleryt i tsaworyt^[2]. Okazom z Nowego Meksyku towarzyszą również kalcyt, diopsyd, wezuwian, wollastonit, epidot, andradyt, biotyt, spinel i plagioklaz, okazom z Francji - tytanit, aktynolit, chloryt i arsenopiryt, a z Japonii - rodonit i braunit^[5].

Jest minerałem bardzo rzadkim^[1]. Został odkryty w 1964 roku w USA i w 1988 roku w Japonii^[8]. Typową lokalizacją jest pewna kopalnia w Nowym Meksyku^[7][2], gdzie występuje w glinach bogatych w wanad, w przeobrażonym złożu uranowo-wanadowym osadzonym w piaskowcu^[3][9]. Lokalizacją, która dostarcza najlepsze i w największej ilości okazy jest Rybnícek w okręgu Pezinok na Słowacji^[7]. Dobrej jakości okazy pochodzą także z Rosji i Czech^[4]. Okazy z Francji zazwyczaj pochodzą ze skarnów^[4] zawierających wolfram i wapnistych metapelitów^[5]. Występuje także w Chinach, Kazachstanie^[9], Hiszpanii i Szwajcarii^[2]. Ponadto występuje w metalonośnych czarnych łupkach w Korei Południowej^[9][2].