Goruszka

Zobacz też: Goruszka (rejon diedowiczski).

Goruszka

Goruszka widziana ze stoków Bucznika
Państwo	Polska
Pasmo	Pogórze Cieszyńskie, Karpaty
Wysokość	411 m n.p.m.
Położenie na mapie Beskidu Śląskiego Goruszka
Położenie na mapie Karpat Goruszka
49°47′39,0″N 18°56′33,1″E/49,794167 18,942528
Multimedia w Wikimedia Commons

Goruszka (411 m n.p.m.) – wyraźnie zaznaczające się wzgórze na Pogórzu Cieszyńskim, wznoszące się tuż na zachód od centrum Jaworza. Orograficznie wzgórze wznosi się w grzbiecie, wybiegającym na północ od szczytu Borowina w Beskidzie Śląskim, na lewym brzegu Wysokiego Potoku. Od strony południowej jago podnóżami biegnie ulica Słoneczna^[1].

Wzgórze zbudowane jest z pelitycznych i detrytycznych wapieni z wkładkami łupków marglistych, określanych łącznym mianem wapieni cieszyńskich. Pochodzą one z przełomu górnej jury i dolnej kredy (tyton - berias) i są jednymi z najstarszych skał płaszczowiny śląskiej (powstały 150-140 mln lat temu)^[2].

Szczyt porośnięty jest laskiem, w którym występują sosny czarne (Pinus nigra), sprowadzone tu w XIX w. z Karyntii przez ówczesnych właścicieli Jaworza, hrabiów Saint Genois d’Anneaucourt. Wśród sosen rosną nieliczne modrzewie. Na wzgórzu występują ponadto stanowiska goryczki trojeściowej, marzanki wonnej i bodziszka żałobnego.

Na starych mapach Goruszka nazywana jest Allianzberg (niem. Sojusznicza Góra). Nazwa związana jest z faktem, że Goruszka tak samo jak sąsiednia Młyńska Kępa wznosi się nad Jaworzem i razem tworzą północną część krawędzi Beskidu Śląskiego.

W okresie, gdy Jaworze było znanym uzdrowiskiem (druga poł. XIX w.), Goruszka wchodziła w obręb parku uzdrowiskowego. Na zalesionym szczycie Goruszki wznosi się do dziś typowy element dawnego, barokowego założenia parkowego: okrągła glorieta z XVIII w., podparta sześcioma klasycystycznymi kolumnami.

• Barański Mirosław: Beskid Śląski. Pasma Klimczoka i Równicy, Wydawnictwo PTTK „Kraj”, Warszawa 1995, ISBN 83-7005-360-2;