Gottfried Achenwall

Gottfried Achenwall
Data i miejsce urodzenia

20 października 1719
Elbląg, Prusy Królewskie

Data i miejsce śmierci

1 maja 1772
Getynga, Elektorat Hanoweru

Zawód, zajęcie

statystyk, historyk, prawnik

Uczelnia

Uniwersytet w Jenie, Uniwersytet w Halle, Uniwersytet w Lipsku, Uniwersytet w Marburgu, Uniwersytet w Getyndze

Gottfried Achenwall (ur. 20 października 1719 w Elblągu, zm. 1 maja 1772 w Getyndze) – niemiecki statystyk, historyk i prawnik[1].

Achenwall ujmował statystykę jako naukę o państwie (państwoznawstwo), zaś do zakresu owej nauki włączał wszystko, co wiązało się z dobrobytem kraju (gospodarkę, ludność, ustrój państwa itd.)[1].

Życiorys

Gottfried Achenwall urodził się w Elblągu[2][3] na terenie Prus Królewskich[4]. Od 1738 roku studiował w Jenie, Halle, ponownie w Jenie, a następnie w Lipsku. W latach 1743–1746 pracował jako kontroler w Dreźnie. W 1746 roku uzyskał tytuł magistra na wydziale filozoficznym w Lipsku, po czym wyjechał do Marburga, gdzie pracował jako adiunkt i wykładał historię, statystykę oraz prawo naturalne i międzynarodowe.

W 1748 roku został powołany na stanowisko profesora nadzwyczajnego filozofii na Uniwersytecie w Getyndze, a w 1753 roku objął stanowisko profesora nadzwyczajnego prawa i profesora zwyczajnego filozofii. W 1761 roku ponownie zmienił specjalizację, zostając profesorem prawa naturalnego i polityki, a w 1762 roku uzyskał tytuł doktora obojga praw.

W 1765 roku został radcą dworu elektoralnego dworu Hanoweru oraz królewskiego brytyjskiego dworu. Dzięki wsparciu finansowemu króla Jerzego III, w 1751 roku odbył podróż do Szwajcarii i Francji, a w 1759 roku do Holandii i Anglii. Zmarł w Getyndze w wieku 52 lat.

W ekonomii Achenwall zaliczany był do szkoły „umiarkowanego merkantylizmu”, jednak największą sławę zyskał w dziedzinie statystyki. Jego najbardziej znanym dziełem jest Staatsverfassung der Europäischen Reiche im Grundrisse (Ustrój państw europejskich w zarysie, 1752), w którym przedstawił szczegółowy przegląd konstytucji różnych krajów, opisując ich rolnictwo, przemysł i handel, a także podając dane statystyczne dotyczące tych zagadnień. Niemieccy ekonomiści nadali mu tytuł „ojca statystyki”, co było jednak kwestionowane przez angielskich badaczy, którzy wskazywali wcześniejsze dokonania Williama Petty’ego i innych autorów. Achenwall spopularyzował termin Staatswissenschaft (polityka), który miał oznaczać całość wiedzy niezbędnej do sprawowania rządów.

Dzieła

  • Staatswissenschaft der vornehmsten europäischen Reiche und Republiken (1749)

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ a b Achenwall Gottfried, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2023-08-29].
  2. ↑ Friedrich Gottlob Leonhardi, Erdbeschreibung der Preußischen Monarchie, Hemmerde und Schwetschke, 1791, s. 757 [dostęp 2025-02-10] (niem.).
  3. ↑ Franciszek Paprocki, Domowe wiadomosci o wielkim xiestwie Litewskim z przylaczeniem historyi tegoż narodu. Przedrukowane, W Drukarni J.K.M.i Rzeczy pospolitek Akademickiey Societatis Jesu, 1771, s. 82 [dostęp 2025-02-10].
  4. ↑ Daniel Stone, The Polish-Lithuanian State, 1386-1795, University of Washington Press, 2001, s. 30, ISBN 978-0-295-98093-5 [dostęp 2025-02-10] (ang.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya