Griffinia

Griffinia
Ilustracja
Griffinia hyacinthina
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd

szparagowce

Rodzina

amarylkowate

Rodzaj

Griffinia

Nazwa systematyczna
Griffinia Ker Gawler
Bot. Reg. 6: t. 444 (1820)[3]
Typ nomenklatoryczny

Griffinia hyacinthina (Ker-Gawl.) Ker-Gawl.[4]

Synonimy
  • Hyline Herb.
  • Libonia Lem.[3]
Systematyka w Wikispecies
Multimedia w Wikimedia Commons

Griffinia Ker Gawl. – rodzaj rzadkich roślin z rodziny amarylkowatych, obejmujący 23 gatunki, występujące endemicznie we wschodniej i środkowej Brazylii[3].

Nazwa naukowa rodzaju została nadana na cześć Williama Griffina, angielskiego botanika i ogrodnika z Lambeth[5].

Homonimem taksonomicznym rodzaju jest nazwa nadana w 1994 r. krabom z rodziny Epialtidae (Griffinia Richer de Forges, 1994)[6].

Morfologia

G. hyacinthina
Pokrój
Wieloletnie rośliny zielne[5].
Pęd
Cebule, tworzące na korzeniopodobnych kłączach cebule potomne[5].
Liście
Ogonkowe, eliptyczne do jajowatych, nieco sierpowate u roślin z podrodzaju Hyline, niekiedy z białymi plamkami. Użyłkowanie liścia równoległe, z wyraźną żyłką centralną[5].
Kwiaty
Zebrane od 2 do 3, duże, wonne i białe (podrodzaj Hyline) lub od 4 do 20, bezwonne i barwne lub białe (podrodzaj Griffinia) w baldach, wyrastający na masywnym, spłaszczonym, mającym dwie krawędzie głąbiku. Kwiatostan wsparty dwiema podsadkami, częściowo zrośniętymi u nasady i zachodzącymi na siebie. Okwiat promienisty, liliowy do białego, niekiedy niebieski, o długości od 1,5 do nawet 11 cm. Rodzaj wyróżnia się w rodzinie amarylkowatych kwiatami posiadającymi hypancjum, utworzone przez zwężenie rurki okwiatu nad zalążnią u niektórych gatunków. Rurka okwiatu jest zredukowana u niskich gatunków o niebieskich kwiatach. Sześć pręcików ułożonych jest w kwiecie według wzoru 5+1 (podrodzaj Griffinia) lub wszystkie 6, wygiętych, położonych jest wiązkowo (podrodzaj Hyline). U niektórych gatunków szósty pręcik jest zredukowany lub nieobecny[5].
Owoce
Kanciaste, jajowate, trójkomorowe, pękające torebki, zawierające zazwyczaj jedno nasiono[5].

Biologia

Rozwój
Geofity cebulowe[5].
Siedlisko
Rośliny te są obecnie rzadko spotykane. Szacuje się, że ich zasięg występowania został zredukowany o 92% przez ostatnie 500 lat. Populacje Griffinia są małe i wyizolowane w pozostałościach pierwotnej roślinności lasów Mata Atlântica (podrodzaj Griffinia) lub na suchych sawannach cerrado i caatinga (podrodzaj Hyline)[5].
Cechy fitochemiczne
Z cebul G. gardneriana wyizolowano siedem alkaloidów, w tym wittatynę, dimetoksyhomolikorynę, tazetynę, trisferydynę i sangwininę. Dwa alkaloidy: likoryna i pretazetyna wykazują potencjalne działanie przeciwnowotworowe poprzez silne działanie cytotoksyczne i genotoksyczne oraz zdolność do promowania apoptozy poprzez szlak kaspazy-3[7].
Genetyka
Liczba chromosomów 2n = 20, 30 (prawdopodobnie triploidalnie)[5].

Systematyka

Pozycja systematyczna
Rodzaj z plemienia Griffineae, podrodziny amarylkowych Amaryllidoideae z rodziny amarylkowatych Amaryllidaceae[8].
Wykaz gatunków[3]

Zagrożenie i ochrona

Dziewięć gatunków Griffinia zostało uwzględnionych w Czerwonej Księdze Flory Brazylii, z czego pięć ze statusem gatunek krytycznie zagrożony, a cztery gatunek zagrożony wyginięciem[10].

Przypisy

  1. ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-02-18] (ang.).
  3. ↑ a b c d Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2021-02-23]. (ang.).
  4. ↑ Farr E. R., Zijlstra G. (ed.): Index Nominum Genericorum (Plantarum). Smithsonian Institution, 1996–. [dostęp 2021-02-23]. (ang.).
  5. ↑ a b c d e f g h i A.W. Meerow, K.D. Preuss, A. Fernando, C. Tombolato. Griffinia (Amaryllidacea), a critically endangered Brazilian geophyte with horticultural potential. „Acta Horticulturae”, s. 57–64, 2002. International Society for Horticultural Science (ISHS). DOI: 10.17660/actahortic.2002.570.4. ISSN 0567-7572. (ang.). 
  6. ↑ Global Biodiversity Information Facility (GBIF) Backbone Taxonomy. GBIF Secretariat. [dostęp 2021-02-23]. (ang.).
  7. ↑ Eduardo R. Cole, Jean P. de Andrade, João F. Allochio Filho, Elisângela F. P. Schmitt i inni. Cytotoxic and Genotoxic Activities of Alkaloids from the Bulbs of Griffinia gardneriana and Habranthus itaobinus (Amaryllidaceae). „Anti-Cancer Agents in Medicinal Chemistry”. 19 (5), s. 707–717, 2019-06-27. Bentham Science Publishers Ltd.. DOI: 10.2174/1871520619666190118122523. ISSN 1871-5206. (ang.). 
  8. ↑ USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. 2020. Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy). National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. [dostęp 2021-02-23]. (ang.).
  9. ↑ a b Antonio Campos Rocha Neto: Estudos Taxonômicos e Morfológicos do Gênero Griffinia Ker Gawl. (Amaryllidaceae). 2015: Universidade Estadual de Campinas, 2015.
  10. ↑ Gustavo Martinelli: Livro vermelho da flora do Brasil. CNCFlora, Centro Nacional de Conservação da Flora Jardim Botânico do Rio de Janeiro, Andrea Jakobsson Estúdio, 2013. OCLC 885277394. (port.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya