Gustav Leonhardt
Gustav Leonhardt (2008) | |
| Data i miejsce urodzenia |
30 maja 1928 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
16 stycznia 2012 |
| Instrumenty | |
| Gatunki | |
| Aktywność |
1950–2012 |
| Powiązania |
Frans Brüggen; Anner Bylsma; Nikolaus Harnoncourt; Barthold Kuijken; Sigiswald Kuijken; Wieland Kuijken |
| Współpracownicy | |
| Vereniging voor Nederlandse Muziekgeschiedenis; Universal Edition | |
| Zespoły | |
| Leonhardt Consord | |
| Odznaczenia | |
Gustav Maria Leonhardt (ur. 30 maja 1928 w 's-Graveland[1][2], zm. 16 stycznia 2012 w Amsterdamie[2][3]) – holenderski klawesynista, organista, dyrygent, muzykolog i wykładowca akademicki; jeden z pionierów wykonawstwa historycznego koncertujący w Europie i Ameryce Północnej[1][2]. Uznawany jest za autorytet w zakresie wykonawstwa muzyki dawnej, a jego repertuar obejmował większość literatury klawesynowej epok renesansu i baroku[4]. Dokonał nagrania ponad 150 albumów, w tym 70 z muzyką solową[5] zawierającą m.in. kompozycje Johanna Sebastiana Bacha takie jak Suity angielskie i partity (dwukrotnie) czy Wariacje Goldbergowskie (trzykrotnie)[6].
Życiorys
Pochodził z muzycznej rodziny; jego ojciec był członkiem lokalnego Towarzystwa Bachowskiego. W wielu 6 lat rozpoczął naukę gry na fortepianie i wiolonczeli, a cztery lata później na klawesynie[7]. W latach 1947–1950 studiował grę na organach i klawesynie u Eduarda Müllera w Schola Cantorum Basiliensis w Bazylei[1][2], gdzie utrzymywał kontakt z zespołem Augusta Wenzingera[2], a od 1950 do 1951 kształcił się w zakresie dyrygentury u Hansa Swarowsky’ego na Uniwersytecie Wiedeńskim[1][2]. Debiutował w Wiedniu, gdzie w 1950 wykonał Sztukę fugi J.S. Bacha.

W latach 1952–1955 prowadził klasę klawesynu w wiedeńskiej Musikaakademie, od 1954 zaś także w konserwatorium w Amsterdamie. W tym samym mieście piastował stanowisko organisty w Kościele Walońskim[2]. W 1962 i 1969 wykładał na Uniwersytecie Harvarda[1][2] jako profesor wizytujący[2].
W 1980 został, razem z Nikolausem Harnoncourtem, laureatem Nagrody Erazma[8] za nagranie kantat J.S. Bacha, za które uhonorowani zostali również nagrodą Gramophone Special Achievement. Odznaczony komandorią francuskiego Orderu Sztuki i Literatury (2007) oraz komandorią belgijskiego Orderu Korony (2008)[9]. 12 grudnia 2011 po koncercie w paryskim Théâtre des Bouffes du Nord ogłosił wycofanie się z życia koncertowego[5].
Był żonaty ze skrzypaczką Marie Leonhardt (1928-2022[10])[2].
Działalność

W 1955 założył Leonhardt Consord – zespół grający muzykę XVII i XVIII wieku na instrumentach dawnych[1][2]. W latach 1972–1990[2] dokonał, wspólnie z Harnoncourtem, nagrań wszystkich Bachowskich kantat[1][11], które zostały wydane przez Teldec (wśród wykonawców-solistów w nagraniach wziął udział m.in. René Jacobs)[11]. Leonhardt był również kolekcjonerem klawesynów[1] i samodzielnie dobierał instrument do nagrań[1][2]. Jako solista wykonywał przeważnie utwory J.S. Bacha, Louisa Couperina, Johanna Jakoba Frobergera Girolama Frescobaldiego. W nagraniach muzyki kameralnej współpracował m.in. z Fransem Brüggenem, Annerem Bylsmą, Nikolausem Harnoncourtem oraz braćmi Sigiswaldem, Bartholdem i Wielandem Kuijken[1][2]. Był także redaktorem m.in. wydania dzieł Jana Pieterszoona Sweelincka[1][2] oraz dokonywał nagrań na historycznych organach w Holandii i Niemczech. Jako dyrygent prowadził wykonaniami m.in. L'Europe galante André Campry, Mieszczanina szlachcicem Jeana-Baptiste’a Lully’ego oraz Pigmaliona Jeana-Philippe’a Rameau. Wykonywał również partię klawesynu w dużych kompozycjach J.S. Bacha takich jak Msza h-moll, Oratorium na Wielkanoc czy Pasja według św. Mateusza[2].
W 1968 zagrał rolę Bacha w filmie Jeana-Marie Strauba pt. Chronik der Anna Magdalena Bach[2][3][6].
Uczniowie
Wśród uczniów Leonhardta znaleźli się m.in.:
- Bob van Asperen[11][6]
- Alan Curtis[11][6]
- Richard Egarr[11]
- Pierre Hantai[6]
- Philippe Herreweghe[11][6]
- Christopher Hogwood[11][6]
- Ton Koopman[11]
- Martin Pearlman[6]
- Skip Sempé[6]
- Andreas Staier[6]
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j k red. Dziębowska 1997 ↓, s. 326.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q Salter 2012 ↓.
- ↑ a b Koch 2012 ↓.
- ↑ Delimat 2016 ↓, s. 141.
- ↑ a b Gołębiowski 2012 ↓, s. 65.
- ↑ a b c d e f g h i j Gołębiowski 2012 ↓, s. 64.
- ↑ Gołębiowski 2012 ↓, s. 63.
- ↑ Praemium Erasmianum Foundation ↓.
- ↑ Brown 2015 ↓, s. 195.
- ↑ Begenadigd violist en toonaangevend in de oude muziek - Marie Leonhardt (93) overleden [online], nporadio4.nl, 25 lipca 2022 [dostęp 2022-07-25].
- ↑ a b c d e f g h Delimat 2016 ↓, s. 141–142.
Bibliografia
- Encyklopedia muzyczna PWM. red. Elżbieta Dziębowska. T. 5. Część biograficzna klł. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1997. ISBN 83-224-3303-4.
- Emily Freeman Brown: A Dictionary for the Modern Conductor. Lanham: Rowman & Littlefield, 2015. ISBN 97808108-8400-7.
- Lionel Salter: Gustav Leonhardt obituary. theguardian.com, 2012-01-17. [dostęp 2019-06-01]. (ang.).
- Gerhard R. Koch: Händel war ihm zu barock. faz.net, 2012-01-18. [dostęp 2019-06-01]. (niem.).
- Praemium Erasmianum Foundation: Former Laureates. erasmusprijs.org. [dostęp 2019-06-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-06-02)]. (ang.).
- Wiesław Delimat. René Jacobs kończy 70 lat, czyli Bach dla wymagających. „Pro Musica Sacra”. 14, s. 141–148, 2016. Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie. DOI: 10.15633/pms.1845. ISSN 2083-4039.
- Maciej Łukasz Gołębiowski. Gustaw Leonhardt – Spełnione posłannictwo. „Hi-Fi i Muzyka”. 5 (174), s. 62–65, 2012. Hi-Fi i Muzyka Sp z o.o.. ISSN 1234-2173.
Linki zewnętrzne
- Dyskografia Gustava Leonhardta
- Charlotte Mattax Moersch: Recollections of My Lessons with Gustav Leonhardt. voxhumanajournal.com, 2017-12-17. [dostęp 2019-06-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-06-23)]. (ang.).
- ISNI: 0000000109371981
- VIAF: 113475647
- LCCN: n79110146
- GND: 124708692
- BnF: 13896560h
- SUDOC: 05221348X
- SBN: PUVV176224
- NLA: 36555723
- NKC: xx0153415
- DBNL: leon002
- BNE: XX998542
- NTA: 067721133
- BIBSYS: 1012001
- CiNii: DA07866502
- PLWABN: 9810637844305606
- NUKAT: n2006118874
- J9U: 987007274962005171
- PTBNP: 1770182
- LNB: 000102966
- NSK: 000516686
- RISM: people/50052827
- WorldCat: E39PBJfhbm9mdVhCPfPvrFWv73
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.