Gustaw VI Adolf

Gustaw VI Adolf
	; Gustaw VI Adolf (ok. 1952)
	Plikten framför allt; Obowiązek ponad wszystko
	Król Szwecji
Okres	od 29 października 1950; do 15 września 1973
Poprzednik	Gustaw V
Następca	Karol XVI Gustaw
	Dane biograficzne
Dynastia	Bernadotte
Data i miejsce urodzenia	11 listopada 1882 ; Sztokholm
Data i miejsce śmierci	15 września 1973 ; Helsingborg
Ojciec	Gustaw V
Matka	Wiktoria Badeńska
Żona	1. Małgorzata z Connaught; 2. Ludwika Mountbatten
Dzieci	z Margaret Connaught:; Gustaw Adolf; Sigvard; Ingrid; Bertil; Karol Jan
	Odznaczenia
	Multimedia w Wikimedia Commons

Gustaw VI Adolf, właśc. Oscar Fredrik Wilhelm Olaf Gustaf Adolf Bernadotte (ur. 11 listopada 1882 w Sztokholmie, zm. 15 września 1973 w Helsingborgu) – król Szwecji w latach 1950–1973 z dynastii Bernadotte. Syn króla Szwecji Gustawa V Bernadotte i Wiktorii Badeńskiej, córki wielkiego księcia Badenii Fryderyka I Badeńskiego.

Zarys biografii

Po urodzeniu został kreowany księciem Skanii (Skåne). Wstąpił na tron po śmierci ojca 29 października 1950 i jako ostatni monarcha szwedzki nosił pradawny tytuł: „Z Bożej Łaski Król Szwedów, Gotów i Wendów” (szw. med Guds Nåde Sveriges, Götes och Vendes Konung; łac. Dei Gratia Suecorum, Gothorum et Vandalorum Rex). Za dewizę swego panowania obrał: „Obowiązek ponad wszystko” (szw. Plikten framför allt).

Był dwukrotnie żonaty. Z pierwszego małżeństwa zawartego 15 czerwca 1905 z wnuczką królowej Wielkiej Brytanii Wiktorii Hanowerskiej księżniczką Małgorzatą z Connaught miał pięcioro dzieci:

Gustaw Adolf, książę Västerbotten (1906–1947)
Sigvard, książę Upplandu (1907–2002)
Ingrid, królowa Danii (1910–2000), żona Fryderyka IX (1899–1972)
Bertil, książę Halland (1912–1997)
Karol Jan, książę Dalarny (1916–2012)

Z synów tylko Gustaw Adolf zawarł małżeństwo z równą rodem księżniczką. Pozostali (oprócz Bertila, który do późnego wieku tj. 1976 r. pozostał w stanie wolnym) musieli się zrzec praw do tronu i wrócić do rodowego nazwiska Bernadotte.

Po śmierci księżnej Małgorzaty w 1920, Gustaw VI Adolf poślubił w 1923 księżniczkę Ludwikę Mountbatten (ciotkę Filipa Mountbattena, męża królowej Wielkiej Brytanii Elżbiety II, prawnuczkę Maurycego Haukego). Ich jedyne dziecko – córka – urodziło się martwe.

Gustaw VI Adolf był uznanym archeologiem amatorem. W 1953 został członkiem honorowym Akademii Brytyjskiej. Założył szwedzki instytut archeologiczny w Rzymie i Atenach.

Najstarszy syn i następca tronu, książę Gustaw Adolf Bernadotte zmarł tragicznie w 1947. Tron po Gustawie VI Adolfie odziedziczył wnuk Karol XVI Gustaw, jedyny syn księcia Gustawa Adolfa.

Odznaczenia

Szwedzkie^[1]^[2]

Order Serafinów – Wielki Mistrz
Order Gwiazdy Polarnej – Wielki Mistrz
Order Miecza – Wielki Mistrz
Order Wazów – Wielki Mistrz
Order Karola XIII – Wielki Mistrz
Odznaka Pamiątkowa Złotego Wesela Oskara II i Zofii (1907, Szwecja)
Odznaka Pamiątkowa Króla Króla Oskara II (1897, Szwecja)
Odznaka Jubileuszowa 90 Urodzin Króla Gustawa V (1948, Szwecja)
Odznaka Jubileuszowa 70 Urodzin Króla Gustawa V (1928, Szwecja)
Medal Srebrnego Wesela Gustawa i Wiktorii (1906, Szwecja)

Zagraniczne^[1]^[3]^[4]^[5]

Order Wierności (Badenia)
Medal Jubileuszowy Rządu (Badenia, 1906)
Medal Pamiątkowy Złotego Wesela Fryderyka i Ludwiki (Badenia)
Order Leopolda (Belgia)
Order Krzyża Południa (Brazylia)
Order Słonia (Dania)
Wielki Komandor Orderu Danebroga (Dania)
Odznaka Honorowa Orderu Danebroga (Dania)
Medal Wolności Króla Chrystiana X (Dania)^[6]
Order Muhammada Ali z łańcuchem (Egipt)
Order Salomona (Etiopia)
Order Białej Róży z łańcuchem (Finlandia)
Order Dwóch Rzek (Irak)
Order Pahlawiego (Iran)
Order Sokoła (Islandia)
Order Cyncynata (USA)
Order Legii Honorowej (Francja)
Order Zbawiciela (Grecja)
Order śś. Jerzego i Konstantyna z łańcuchem (Grecja)
Order Quetzala z łańcuchem (Gwatemala)
Order Annuncjaty (Włochy)
Order Chryzantemy (Japonia)
Order Pionierów (Liberia)
Order Orła Azteckiego (Meksyk)
Order Lwa (Norwegia)
Order Świętego Olafa (Norwegia)
Order Lwa Niderlandzkiego (Holandia)
Order Zasługi (Oldenburg)
Order Słońca z brylantami (Peru)
Order Wieży i Miecza (Portugalia)
Order Orła Czarnego (Prusy)
Order Orła Czerwonego (Prusy)
Order Hohenzollernów (Hohenzollern-Sigmaringen)
Order Karola I (Rumunia)
Order Świętego Andrzeja (Rosja)
Order Świętego Aleksandra Newskiego (Rosja)
Order Świętej Anny (Rosja)
Order Orła Białego (Rosja)
Order Świętego Stanisława (Rosja)
Order Korony Rucianej (Saksonia)
Order Ernestyński (Saksonia)
Order Domowy Chakri (Syjam)
Order Złotego Runa (Hiszpania)
Order Podwiązki (Wielka Brytania)
Order Łaźni cywilny (Wielka Brytania)
Order Wiktoriański z łańcuchem (Wielka Brytania)
Łańcuch Wiktoriański (Wielka Brytania)
Order Osmana (Turcja)
Medal Liakat (Turcja)
Order Świętego Stefana (Austro-Węgry)
Odznaka Honorowa za Zasługi (Austria)
Medal Koronacyjny Króla Jerzego V (Wielka Brytania)
Medal Pamiątkowy Cesarza Wilhelma I (Prusy)

Genealogia

Prapradziadkowie	Król Szwecji i Norwegii Karol XIV Jan (1763-1844) ∞1797 Désirée Clary (1777-1860)	Eugeniusz de Beauharnais (1781-1824) ∞1806 Augusta Amalia Wittelsbach (1788-1851)	książę Fryderyk Wilhelm Nassau-Weilburg (1768-1816) ∞1788 Luiza Izabela Kirchberg (1772 – 1827)	Paweł Wirtemberski (1785-1852) ∞1805 Charlotta Wettyn (1787-1847)	Karol Fryderyk Badeński (1728-1811) ∞1787 Ludwika Karolina Geyersberg (1768-1820)	król Szwecji Gustaw IV Adolf Oldenburg (1778-1837) ∞1797 Fryderyka Dorota Badeńska (1781-1826)	król Prus Fryderyk Wilhelm III Hohenzollern (1770-1840) ∞1793 Luiza Mecklemburg-Strelitz (1776-1810)	Karol Fryderyk Sachsen-Weimar-Eisenach (1783-1853) ∞1804 Maria Pawłowna Romanowa (1786-1859)
Pradziadkowie	Król Szwecji i Norwegii Oskar I Bernadotte (1799-1859) ∞1823 Józefina de Beauharnais (1807-1876)		Wilhelm Nassau (1792-1839) ∞1829 Paulina Wirtemberska (1810-1856)		Leopold Badeński (1790-1852) ∞1819 Zofia Wilhelmina Holstein-Gottorp (1801-1865)		Cesarz niemiecki Wilhelm I Hohenzollern (1797-1888) ∞1829 Augusta Sachsen-Weimar (1811-1890)
Dziadkowie	Król Szwecji i Norwegii Oskar II Bernadotte (1829-1907) ∞1857 Zofia Wilhelmina Nassau (1836-1913)				Fryderyk I Badeński (1826-1907) ∞1856 Ludwika Maria Hohenzollern (1836-1923)
Rodzice	Król Szwecji Gustaw V Bernadotte (1858-1950) ∞1881 Wiktoria Badeńska (1862-1930)
Gustaw VI Adolf Bernadotte (1882-1973), król Szwecji

Przypisy

↑ ^a ^b Sveriges statskalender 1950
↑ Erik Uggla: Ordenskalender 1963. Svenska innehavare av svenska och utländska riddarordrar samt vissa svenska medaljer. Sztokholm 1963, s. 3
↑ Sveriges statskalender 1947
↑ Sveriges statskalender 1925
↑ The titled nobility of Europe. Londyn: Harrison & Sons, 1914, s. 193-195. (ang.).
↑ Lars Stevnsborg: Kongeriget Danmarks ordener, medaljer og hæderstegn. Frederiksberg, Syddansk Universitetsforlag: 2005. s. 547-551

Bibliografia

Kungar.info (szw.) Dostęp 3 listopada 2009]
Tacitus.nu (szw.) Dostęp 3 listopada 2009]
cojeco.cz – Gustaw VI Adolf (cz.)

[ssk50-1] Sveriges statskalender 1950

[2] Erik Uggla: Ordenskalender 1963. Svenska innehavare av svenska och utländska riddarordrar samt vissa svenska medaljer. Sztokholm 1963, s. 3

[ssk47-3] Sveriges statskalender 1947

[ssk25-4] Sveriges statskalender 1925

[tn-5] The titled nobility of Europe. Londyn: Harrison & Sons, 1914, s. 193-195. (ang.).

[6] Lars Stevnsborg: Kongeriget Danmarks ordener, medaljer og hæderstegn. Frederiksberg, Syddansk Universitetsforlag: 2005. s. 547-551

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

Englingerowie	Eryk VI Zwycięski (970–995) Olaf Skötkonung (995–1022) Anund Jakub (1022–1050) Emund Stary (1050–1060)
Stenkilowie	Stenkil Ragnvaldsson (1060–1066) Eryk VII Stenkilsson i Eryk VIII Poganin (1066–1067) Halsten (1067–1070) Anund Gårdske (1070–1075) Hakan Ryży (1075–1080) Inge I Starszy (ok. 1080–1084) Swen Ofiarnik (1084–1087) Eryk Årsäll (1087–1088) Inge I Starszy (1088–1110) Filip (1110–1118) Inge II Młodszy (1118–1125) Ragnvald Okrągłogłowy (1125–1126) Magnus Silny (1125–1130)
Swerkerydzi i Erykidzi	Swerker I Starszy (1130–1156) Eryk IX (1156–1160) Magnus Henriksson (1160–1161) Karol VII (I) (1161–1167) Knut I (1167–1196) Kol / Bolesław (1167–1173) Swerker II Młodszy (1196–1208) Eryk X (1208–1216) Jan I (1216–1222) Eryk XI (1222–1229) Knut II Długi (1229–1234) Eryk XI (1234–1250)
Folkungowie	Waldemar Birgersson (1250–1275) Birger jarl (regent 1250–1266) Magnus I Birgersson (1275–1290) Birger I Magnusson (1290–1318) Mats Kettilmundsson (regent 1318–1319) Magnus II Eriksson (1319–1364) Eryk XII Magnusson (1356–1359) Haakon Magnusson (1362–1364)
dynastia meklemburska	Albrecht Meklemburski (1364–1389)
okres unii kalmarskiej	Małgorzata (1389–1412) Eryk XIII Pomorski (1396–1439) Engelbrekt Engelbrektsson (regent 1435–1436) Karol Knutsson Bonde (regent 1438–1440) Krzysztof Bawarski (1440–1448) Bengt Jönsson i Nils Jönsson (regenci 1448) Karol VIII (II) Knutsson Bonde (1448–1457) Jöns Bengtsson i Eryk Axelsson (regenci 1457) Chrystian I Oldenburg (1457–1464) Kettil Karlsson Waza (1464 regent) Karol VIII (II) Knutsson Bonde (1464–1465) Kettil Karlsson Waza (1465 regent) Jöns Bengtsson (1465–1466 regent) Eryk Axelsson (1466–1467 regent) Karol VIII (II) Knutsson Bonde (1467–1470) Sten Sture Starszy (1470–1497 regent) Jan II Oldenburg (1497–1501) Sten Sture Starszy (1501–1503 regent) Svante Nilsson Sture (1504–1512 regent) Eryk Trolle (regent 1512) Sten Sture Młodszy Svantesson (regent 1512–1520) Chrystian II Oldenburg (1520–1521) Gustaw Waza (regent 1521–1523)
Wazowie	Gustaw I (1523–1560) Eryk XIV (1560–1568) Jan III (1569–1592) Zygmunt (1592–1599) Karol, książę Sudermanii (regent 1599–1604) Karol IX (1604–1611) Gustaw II Adolf (1611–1632) Krystyna (1632–1654)
Wittelsbachowie	Karol X Gustaw (1654–1660) Karol XI (1660–1697) Karol XII (1697–1718) Ulryka Eleonora (1718–1720)
dynastia heska	Fryderyk I (1720–1751)
Oldenburgowie	Adolf Fryderyk (1751–1771) Gustaw III (1771–1792) Gustaw IV Adolf (1792–1809) Karol, książę Sudermanii (regent 1792–1796) Karol XIII (1809–1818)
Bernadotte	Karol XIV Jan (1818–1844) Oskar I (1844–1859) Karol XV (1859–1872) Oskar II (1872–1907) Gustaw V (1907–1950) Gustaw VI Adolf (1950–1973) Karol XVI Gustaw (od 1973)