Gynostemma
Gynostemma pentaphyllum | |||
| Systematyka[1][2] | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Podkrólestwo | |||
| Nadgromada | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Nadklasa | |||
| Klasa | |||
| Nadrząd | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj |
Gynostemma | ||
| Nazwa systematyczna | |||
| Gynostemma Blume Bijdr. Fl. Ned. Ind.: 23 (1825)[3] | |||
| Typ nomenklatoryczny | |||
|
G. pedatum Blume[4] | |||
| Synonimy | |||
| |||
Gynostemma – rodzaj roślin z rodziny dyniowatych (Cucurbitaceae). Obejmuje 16 gatunków[3]. Zasięg rodzaju obejmuje rozległe obszary Azji południowo-wschodniej od Indii po Japonię i Nową Gwineę[3]. Centrum zróżnicowania stanowią Chiny, gdzie rośnie 14 gatunków, z czego 9 to endemity tego kraju[5]. Rośliny te rosną zwykle w miejscach wilgotnych w lasach, zaroślach i na łąkach[6].
G. pentaphyllum wykorzystywana jest jako roślina lecznicza, m.in. w przypadku choroby wysokościowej[7].
Morfologia
- Pokrój
- Drewniejące liany i niewielkie rośliny zielne, z lub bez bulw powstających w szyi korzeniowej[6]. Pędy bywają nagie lub owłosione[5]. Wąsy czepne zwykle rozwidlone na końcu, rzadziej pojedyncze[5].
- Liście
- Skrętoległe[5], dłoniasto złożone z 3–9 listków, rzadko pojedyncze[6][5]. Listki jajowato-lancetowate[5] o brzegach ząbkowanych[6].
- Kwiaty
- Rozdzielnopłciowe – żeńskie i męskie w osobnych kwiatostanach powstają na tych samych roślinach (dwupiennych) rzadziej na różnych (jednopiennych). Kwiatostany męskie są wiechowate lub groniaste, a kwiaty żeńskie wyrastają w pęczkach. Okwiat jest podobny w kwiatach żeńskich i męskich. Dno kwiatowe zredukowane do talerzykowatego rozszerzenia z 5 trójkątnymi lub lancetowatymi działkami kielicha. Płatki korony są lancetowato wydłużone, białawe lub zielonkawe. W kwiatach męskich pręcików jest 5, z krótkimi nitkami, z wyprostowanymi, jajowatymi pylnikami. Nie występuje nawet szczątkowy słupek. W kwiatach żeńskich obecne są prątniczki oraz słupek składający się z kulistawej 2–5-komorowej zalążni zwieńczonej trzema krótkimi szyjkami (rzadziej inną ich liczbą od 2 do 5) zakończonymi pojedynczymi lub dwoma znamionami[5][6].
- Owoce
- Kulistawe jagody o rozmiarze nasion grochu lub torebki otwierające się trzema klapami[5]. Nasiona są w liczbie od jednego do 5, szerokojajowate, spłaszczone[5][6], nieoskrzydlone lub z bardzo wąskim skrzydełkiem[6].
Systematyka
- Pozycja systematyczna
Rodzaj z plemienia Gomphogyneae z rodziny dyniowatych Cucurbitaceae[8].
- Wykaz gatunków[3]
- Gynostemma aggregatum C.Y.Wu & S.K.Chen
- Gynostemma cardiospermum Cogn. ex Oliv.
- Gynostemma caulopterum S.Z.He
- Gynostemma compressum X.X.Chen & D.R.Liang
- Gynostemma guangxiense X.X.Chen & D.H.Qin
- Gynostemma intermedium W.J.de Wilde & Duyfjes
- Gynostemma laxiflorum C.Y.Wu & S.K.Chen
- Gynostemma longipes C.Y.Wu
- Gynostemma microspermum C.Y.Wu & S.K.Chen
- Gynostemma pallidinerve Z.Zhang
- Gynostemma papuanum W.J.de Wilde & Duyfjes
- Gynostemma pentagynum Z.P.Wang
- Gynostemma pentaphyllum (Thunb.) Makino
- Gynostemma pubescens (Gagnep.) C.Y.Wu
- Gynostemma yixingense (Z.P.Wang & Q.Z.Xie) C.Y.Wu & S.K.Chen
- Gynostemma zhejiangense X.J.Xue
Przypisy
- ↑ Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2024-12-12] (ang.).
- ↑ Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2024-12-12] (ang.).
- ↑ a b c d e Gynostemma Blume, [w:] Plants of the World Online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2024-12-12].
- ↑ Gynostemma Blume. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2024-12-12].
- ↑ a b c d e f g h i Shukun Chen, Charles Jeffrey, Gynostemma Blume, [w:] Flora of China [online], eFloras.org [dostęp 2024-12-12].
- ↑ a b c d e f g Klaus Kubitzki, Flowering Plants. Eudicots: Sapindales, Cucurbitales, Myrtaceae, Berlin, Heidelberg: Springer-Verlag Berlin Heidelberg, 2011, s. 131, ISBN 978-3-642-14396-0.
- ↑ David J. Mabberley, Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 414, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200.
- ↑ Genus Gynostemma Blume. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. [dostęp 2024-12-12].
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.