Hanna Hubicka

Hanna Hubicka

Od lewej: Leopold Lis-Kula, Stefan Hubicki, Hanna Hubicka i Bogusław Miedziński
Data i miejsce urodzenia	18 sierpnia 1889 Piotrków Trybunalski
Data i miejsce śmierci	26 października 1941 Lublin
Senator III kadencji (II RP)
Okres	od 1930 do 1935
Przynależność polityczna	Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Hanna Hubicka z domu Paciorkowska, Anna Maria Hubicka^[1] (ur. 18 sierpnia 1889 w Piotrkowie Trybunalskim, zm. 26 października 1941 w Lublinie^[2][3] ) – polska lekarka, działaczka niepodległościowa i społeczna, polityk, senator III kadencji Senatu RP (1930–1935) z ramienia Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem (BBWR), dama Orderu Virtuti Militari.

Urodziła się 18 sierpnia 1889^[2][3] [a]. Jej rodzicami byli Stanisław Wilhelm Paciorkowski^[b] i Konstancja Alina z domu Tymowska^[2]. Miała trzech braci: Jerzego, Stanisława^[c] oraz Tadeusza^[d][1][3] .

W Warszawie ukończyła Gimnazjum, a podczas rewolucji w Królestwie Polskim w 1906 z ramienia swojej szkoły została wybrana delegatką do Komitetu do Walki o Szkolnictwo Polskie^[1]. W 1913 ukończyła studia na Wydziale Medycznym Uniwersytetu w Lozannie (UNIL), uzyskując tytuł doktora medycyny^[4]. Podczas studiów była członkiem studenckich stowarzyszeń niepodległościowych: „Filarecji” i „Bratniej Pomocy”^[1]. Po powrocie do kraju od 1913 była chirurgiem w Szpitalu św. Ducha w Warszawie.

W czasie I wojny światowej w latach 1914–1917 pracowała w szpitalach Czerwonego Krzyża w Kiszyniowie i Brześciu Litewskim^[2][1], a później wspólnie ze swoim mężem, również lekarzem Stefanem Hubickim w czołówce 25 Korpusu armii rosyjskiej. W połowie 1915 pracowała na stanowisku kierowniczki oddziału lotnego sanitarno-żywnościowego Polskiego Towarzystwa Pomocy Ofiarom Wojny^[1]. Angażowała się w tworzenie tajnych organizacji wojskowych wśród Polaków, którzy służyli w wojsku rosyjskim, a przygotowujących ich na powstawanie oddziałów polskich, które mogłyby po wschodniej stronie frontu współdziałać z akcją Legionów Piłsudskiego^[5]. Kiedy w Imperium Rosyjskim w lutym 1917 wybuchła rewolucja, Hubicka została pomocnicą głównego lekarza Centralnego Komitetu Obywatelskiego w Mińsku, gdzie prowadziła działalność niepodległościową w „Lidze Polskiej” i „Armii Polskiej”, które zostały powołane do walki z Niemcami^[5]. Kiedy organizacje rozwiązano, została członkinią tajnego Związku Broni, który następnie został wcielony do POW przez przybyłego do Mińska Leopolda Lisa-Kulę, a Hanna stanęła na czele Sekcji Żeńskich „Związku Broni” w Mińsku i Bobrujsku. W Związku pełniła również funkcję łączniczki pomiędzy Oddziałem Żeńskim i Oddziałem Męskim^[5]. Była uczestniczką tworzenia Związku Wojskowych Polaków w Mińsku. W czerwcu 1917 jako jedyna kobieta była delegatką z 25 korpusu armii rosyjskiej na Zjazd Związków Wojskowych Polaków w Petersburgu. Kiedy powróciła z Petersburga do 25 korpusu znalazła się wraz z mężem pod Tarnopolem^[5]. Od września 1917 pełniła funkcję kierowniczki wydziału prasowego I Korpusu Polskiego na Wschodzie. Współorganizowała jako przewodnicząca ekspozyturę Koła Polek w Mińsku oraz Polskie Towarzystwo Pomocy Ofiarom Wojny. 18 lutego 1918 do walki z okupantem bolszewickim utworzono w Mińsku Pogotowie Wojenne Koła Polek, a Hubicka weszła w skład jego Zarządu^[5]. Razem z mężem nawiązała stosunki z francuską misją wojskową, a ta przekazała im 80 tys. rubli celem podjęcia działań formowania Wojska Polskiego w Rosji. Prowadzili również akcje werbunkowe w obozach jenieckich i w oddziałach rosyjskich oraz wydawali pismo „Placówka”. Kiedy wojska niemieckie zdobyły Mińsk, Hubiccy wyjechali do Bobrujska, w którym zaczęli działać w POW^[5]. Razem z innymi członkami Związku Broni nocą z 21 na 22 maja 1918 brała udział w nieudanej próbie odsunięcia gen. Józefa Dowbora-Muśnickiego od dowództwa I Korpusu i podjęcia walki z wojskami niemieckimi zamiast kapitulacji przed nimi^[5]. W momencie kapitulacji Korpusu razem z mężem oraz Przemysławem Barthel de Weydenthalem, Leopoldem Lisem-Kulą wyjechała do Kijowa, a tam pod pseudonimem „Korczakowa”, „Hanka” została wyznaczona na kierowniczkę sekcji łączności i sekretariatu komendanta KN III POW, Leopolda Lisa-Kuli, a ze względów konspiracyjnych nie należała do Oddziału Żeńskiego POW^[5]. Na polecenie Komendy Głównej POW wraz z mężem Stefanem Hubickim została wydelegowana do pracy konspiracyjnej w Moskwie z poleceniem nawiązania kontaktu z Ententą, a następnie przedostała się z misją do gen. Józefa Hallera poprzez ogarnięty terrorem i prześladowaniami bolszewików Petersburg do Finlandii i stamtąd do Paryża^[5]. Po powrocie do Polski pracowała w Naczelnym Dowództwie Wojska Polskiego (1919–1920), a następnie w Kancelarii Cywilnej Naczelnika Państwa (1919–1922)^[2]. Od 22 maja do 10 września 1923 pracowała w MSZ jako pracownik kontraktowy w Departamencie Dyplomatycznym. Od 1 stycznia do 1 lipca 1925 pracowała na stanowisku sekretarki, a od 1 lipca 1925 do 1 czerwca 1929 na stanowisku referendarza w Departamencie Konsularnym MSZ^[3] . Uczestniczyła intensywnie w ruchu społeczno-obywatelskim kobiet w Polsce^[5]. W latach 1927–1929 była przewodniczącą Stowarzyszenia „Rodzina Wojskowa”^[6], a w 1928 współtworzyła Związek Pracy Obywatelskiej Kobiet^[5].

30 listopada 1930 została wybrana z listy BBWR do Senatu RP III kadencji. Należała do klubu BBWR, a w jego ramach do Grupy Kobiecej. Była sekretarzem sądu klubowego BBWR. Pełniła w Senacie funkcję sekretarza. Była członkinią komisji skarbowo-budżetowej oraz zastępczynią członka dwóch komisji: gospodarstwa społecznego i spraw zagranicznych. Była sprawozdawczynią preliminarzy budżetowych MSZ w kolejnych latach: 3 marca 1932, 24 lutego 1933, 28 lutego 1934, 1 marca 1935). Jako sprawozdawczyni komisji spraw zagranicznych przedstawiała projekty ustaw w sprawie ratyfikacji umów międzypaństwowych w latach 1931–1934. 6 marca 1931 wystąpiła jako sprawozdawczyni komisji skarbowo-budżetowej. Uczestniczyła w Kongresach Kobiet Słowiańskich w Warszawie (1931) i Belgradzie (1933). Wchodziła w skład polskiej delegacji, pod przewodnictwem prezesa BBWR Walerego Sławka, do Estonii, która odbyła się 2–7 maja 1934^[3] .

Po zakończeniu kadencji senatora w 1935 wróciła do MSZ i od 1 sierpnia 1935 pracowała jako referent w Wydziale Osobowym Gabinetu Ministra^[3] . Od 1 grudnia 1935 do 31 grudnia 1936 pracowała w Ambasadzie RP w Berlinie, a od 1 stycznia 1937 do lipca 1938 w Konsulacie w Lipsku. Od 31 sierpnia 1938 była radcą w MSZ w Warszawie^[7]. W październiku 1938 została przeniesiona w MSZ w stan nieczynny, a 31 marca 1939 w stan spoczynku^[3] .

W 1916 wyszła za mąż za Stefana Hubickiego^[3] [2]. Mieli syna Andrzeja (1916–1939), który poległ w kampanii wrześniowej 1939^[2]. Po rozwodzie Stefana Hubickiego z pierwszą żoną, zawarła z nim ponownie związek małżeński 17 lutego 1921 w kościele ewangelicko-reformowanym w Warszawie^[8][3] . 21 czerwca 1937 uzyskała rozwód z Hubickim^[3] . W 1938 wyszła za mąż za Henryka Szlendaka (1905–1973)^[3] [2].

Zmarła w Lublinie w 1941. Została pochowana na cmentarzu przy ul. Lipowej w Lublinie, grób nie dotrwał do dnia dzisiejszego^[3] .

• Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 7598 – 17 maja 1922^{[9][5][10][11][4]}
• Krzyż Niepodległości z Mieczami – 9 listopada 1931 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”^[12][13]
• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski^[7]
• Srebrny Krzyż Zasługi – 5 lutego 1929^[14]

• Władysław Masiarz: Kobiety w parlamentach II Rzeczypospolitej Polskiej 1919–1939. W: Anna Frątczak: Kobiety wobec polityki – kobiety w polityce Historia, realia, perspektywy. Kraków: Krakowska Akademia im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego, 2012, s. 218. ISBN 978-83-7571-015-1.
• Elżbieta Zawacka: Słownik biograficzny kobiet odznaczonych Orderem Wojennym Virtuti Militari. T. II. Toruń: Fundacja „Archiwum i Muzeum Pomorskiej Armii Krajowej oraz Wojskowej Służby Polek”, 2005, s. 69–71. ISBN 83-88693-08-5.
• Jarosław MaciejJ.M. Zawadzki Jarosław MaciejJ.M., Hanna (właśc. Anna Maria) Szlendak (Hubicka-Szlendakowa) (z domu Paciorkowska, 1.v. Hubicka), [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. XLVIII, 2012 .
• Hanna Bojczuk, Halina Dusińska: Lekarze i studenci medycyny Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w latach 1792–1945. Warszawa: Centralna Biblioteka Wojskowa im. Marszałka Józefa Piłsudskiego, 2024. ISBN 978-83-92-3140-3-5.
• Hubicka Anna. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari 47 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2025-10-22].

• Otwarcie sesji budżetowej Sejmu w 1931 roku. NAC. [dostęp 2014-03-23]. (pol.).