Haolong
| Haolong | |||
| Huang et al., 2026 | |||
| Okres istnienia: kreda wczesna, barrem 125 mln lat temu | |||
| |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Nadrząd | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Infrarząd | |||
| (bez rangi) | iguanodony | ||
| Nadrodzina | |||
| Rodzaj |
Haolong | ||
| Gatunki | |||
| |||
Haolong – rodzaj wymarłego dinozaura ptasiomiednicznego należącego do nadrodziny hadrozauroidów, żyjący w epoce kredy wczesnej na terenie dzisiejszych Chin. Rodzaj ten obejmuje jeden gatunek (takson monotypowy) Haolong dongi, opisany na podstawie niemal kompletnego szkieletu wraz z zachowanymi fragmentami skóry[1].
Odkrycie i nazwa
Holotypowy okaz Haolong, oznaczony AGM 16793, został wydobyty na terenie formacji Yixian w prowincji Liaoning przez zespół paleontologów kierowany przez Jiandonga Huanga. Takson został opisany w 2026 roku w oparciu o analizę prawie kompletnego szkieletu młodego osobnika Haolong. Autorzy opisu podkreślają wagę odkrycia[1]. Wcześniej opisywano skamieniałą skórę ornitopodów bardziej zaawansowanych ewolucyjnie takich jak zaurolof[2], jednak brakowało znalezisk bardziej pierwotnych iguanodontów. Pewne zachowane odciski sugerowały wzór łusek podobny jak u hadrozauroidów. Nowe odkrycie zmienia ten obraz[1].
Nazwa rodzajowa Haolong pochodzi z języka mandaryńskiego i oznacza "kolczastego smoka". Wiele taksonów odkrytych w Chinach opisywane są określeniem oznaczającym smoka (lóng)[3] np. Yanbeilong[4], Zhenyuanlong[5], Shaochilong[6]. U Haolong zaobserwowano niespotykane dotąd u zwierząt tej grupy kolce, co zostało podkreślone w nazwie rodzajowej[1].
Nazwa gatunkowa dongi upamiętnia zmarłego w 2024 roku chińskiego paleontologa, Dong Zhiminga[1].
Jako miejsce typowe podano "Lamagou we wsi Xiawujiazi, gmina Lamadong town, powiat Jianchang, prowincja Liaoning w Chińskiej Republice Ludowej; Jianshangou (125,457 ± 0,051 milionów lat temu, barrem, kreda dolna), formacja Yixian, grupa Jehol"[1].
Opis
Opisany okaz Haolong mierzy ok. 2,45 m długości[1][7], znacznie mniej niż inne Iguanodontoidea z Yixian, jak ponadpięciometrowy Jinzhousaurus[8]. Wyróżnia się dobrze zachowanym obrazem skóry[1].
Ciało Haolong pokrywały w większości guzkowate łuski, z kolei na ogonie znajdowały się większe, zachodzące na siebie płaskie łuski. Ponadto głowę i tułów Haolong chroniły puste w środku kolce z keratyny, które zachowały się aż do poziomu jądra komórkowego[7][3]. Kolce te różnią się budową od znanych protopiór u dinozaurów nieptasich oraz łuskowatych kolców u współczesnych gadów łuskonośnych, co sugeruje odrębne pochodzenie ewolucyjne[1]. Budową zbliżone są bardziej do kolców chroniących współczesne jeżozwierze. Zdaniem badaczy kolce te pełniły głównie funkcje obronne, choć mogły również służyć do termoregulacji bądź jako mechanoreceptory. Z kolei ogon zwierzęcia pokrywały typowe dla pierwotnych ornitopodów łuski, malejące w kierunku dalszym i brzusznym, autorzy opisu rodzaju porównują je do znanych wcześniej u Kulindadromeus[1], bardziej pierwotnym jurajskim przedstawiciela Neornitischia[9]. Łuski te tworzą rzędy, które z kolei kreatorzy Haolong porównują do występujących u psitakozaura[1].
Kreatorzy rodzaju wskazali cechy diagnostyczne odróżniające Haolong od jego krewnych. Wyliczają wśród autapomorfii międzynosową przegrodę kości przedszczękowej prawie dorównującą długością nozdrzom zewnętrznym, dodatkowo otwór przedoczodołowy leżący między kośćmi przedszczękową i łzową, prawie trójkątną kość zaoczodołową z względnie krótkimi wyrostkami łuskowym i jarzmowym w obrębie czaszki, w obrębie szkieletu pozaczaszkowego natomiast krótką trójkątną szypułkę kulszową kości biodrowej. Wśród innych cech diagnostycznych wymieniają wyrostek ogonowo-boczny kości przedszczękowej nie sięgający kości łzowej, szczyt wyrostka grzbietowego szczęki pośrodku kości, kość łzową stykającą się z nosową w czaszce, a w szkielecie pozaczaszkowym dystalnie wygięte wyrostki kolczyste bliższych kręgów ogonowych oraz wydatny szczególnie w kierunku grzbietowym wyrostek barkowy łopatki leżący pod kątem prostym w stosunku do jej trzonu[1].
Systematyka
Po przeprowadzeniu analizy filogenetycznej Haolong zespół Huang et al. zaktualizował drzewo filogenetyczne Filippo Bertozzo et al.[10], umieszczając Haolong jako jedne z wcześniejszych odgałęzień hadrozauroidów, gdzie kolejne, coraz bardziej zaawnasowane ewolucyjnie odgałęzienia gradu ewolucyjnego tworzą klad obejmujący 3 rodzaje Brighstoneus, Cariocecus i Comptonatus, Haolong i następnie altirin. W szczególności są to grupy bardziej pierwotne od innych taksonów z formacji Yixian, Jinzhousaurus i Bolong, stanowiących kolejne boczne linie[1].
Badacze zaprezentowali w efekcie następujący kladogram[1] (uproszczono):
| Dryosauridae | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ankylopollexia |
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n Jiandong Huang i inni, Cellular-level preservation of cutaneous spikes in an Early Cretaceous iguanodontian dinosaur, „Nature Ecology & Evolution”, 10 (2), 2026, s. 203–210, DOI: 10.1038/s41559-025-02960-9, ISSN 2397-334X [dostęp 2026-03-15] (ang.).
- ↑ Phil R Bell, Standardized terminology and potential taxonomic utility for hadrosaurid skin impressions: a case study for Saurolophus from Canada and Mongolia, „PLoS One”, 7 (2), 2012, e31295 [dostęp 2026-04-08] (ang.).
- ↑ a b “Spiny dragon” reveals hidden secrets of dinosaur skin after 125 million years [online], naturalsciences.be, 2 czerwca 2026 [dostęp 2026-03-15].
- ↑ L. Jia i inni, A new stegosaur from the late Early Cretaceous of Zuoyun, Shanxi Province, China, „Historical Biology”, 2024, s. 1–10, DOI: 10.1080/08912963.2024.2308214, ISSN 0891-2963 [dostęp 2024-04-14].
- ↑ Junchang Lü & Stephen L. Brusatte. A large, short-armed, winged dromaeosaurid (Dinosauria: Theropoda) from the Early Cretaceous of China and its implications for feather evolution. „Scientific Reports”. 5, s. Article number 11775, 2015. DOI: 10.1038/srep11775.
- ↑ Stephen L. Brusatte, Roger B. J. Benson, Daniel J. Chure, Xu Xing, Corwin Sullivan, David W. E. Hone. The first definitive carcharodontosaurid (Dinosauria: Theropoda) from Asia and the delayed ascent of tyrannosaurids. „Naturwissenschaften”. 96 (9), s. 1051–1058, 2009. DOI: 10.1007/s00114-009-0565-2. (ang.).
- ↑ a b Enrico de Lazaro, Paleontologists Unearth New Dinosaur Species with Never-Before-Seen Skin Structures [online], SciNews, 9 stycznia 2026 [dostęp 2026-03-29].
- ↑ Xiaolin Wang, Rui Pan, Richard J. Butler, Paul M. Barrett, The postcranial skeleton of the iguanodontian ornithopod Jinzhousaurus yangi from the Lower Cretaceous Yixian Formation of western Liaoning, China, „Earth and Environmental Science Transactions of the Royal Society of Edinburgh”, 101 (2), 2010, s. 135–159, DOI: 10.1017/S1755691010009266 [dostęp 2026-04-08] (ang.).
- ↑ Pascal Godefroit i inni, A Jurassic ornithischian dinosaur from Siberia with both feathers and scales, „Science”, 345 (6195), 2014, s. 451–455, DOI: 10.1126/science.1253351 [dostęp 2026-04-08] (ang.).
- ↑ Filippo Bertozzo i inni, Cariocecus bocagei, a new basal hadrosauroid from the Lower Cretaceous of Portugal, „Journal of Systematic Palaeontology”, 23 (1), 2025, DOI: 10.1080/14772019.2025.2536347, ISSN 1477-2019 [dostęp 2026-03-15] (ang.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.