Harczy Grunt

Zatoka Harczy Grunt
Widok z Taboru na Zamek w Niedzicy i Pieniny Czorsztyńskie

Harczy Grunt – dolina i zatoka w Pieninach Czorsztyńskich pomiędzy stokami Majerza i Uli (Łysej Góry)[1].

Opis doliny

Dnem doliny do Zbiornika Czorsztyńskiego spływa bezimienny potok[2]. Dawniej u wylotu doliny w niewielkiej kotlinie znajdował się niewielki, należący do Czorsztyna przysiółek Harczygrunt. Po napełnianiu Zbiornika Czorsztyńskiego wodą przysiółek ten wraz z częścią doliny został zalany. Obecnie jest to zatoka Harczygrunt[1]. Na jej cyplu przy brzegu znajduje się skała Wapiennik (565 m). Cała dolina Harczygrunt wraz z zatoką znajdują się na chronionym obszarze Pienińskiego Parku Narodowego[2]. Do zatoki Harczy Grunt prowadzi szutrowa droga dojazdowa od szosy Krośnica – Sromowce Wyżne i przy brzegu zatoki znajduje się przeciwpożarowy punkt ujęcia wody[3]. Nie prowadzi tędy jednak żaden szlak turystyczny, a w zatoce obowiązuje zakaz wędkowania[4]. Na zboczach doliny znajdują się polany Pod Jargiem i Barbarzyna[3].

Dolina i zatoka Harczy Grunt tworzą granicę między trzema miejscowościami: Czorsztyn, Hałuszowa i Sromowce Wyżne w powiecie nowotarskim, województwie małopolskim[3].

Pochodzenie nazwy

W przewodnikach turystycznych i na mapach ustaliły się nazwy Harczy Grunt[3], Harczygrunt[5], Harczygrund[1]. Pochodzą z języka niemieckiego, w Pieninach bowiem w XIII wieku pojawili się osadnicy niemieccy, sprowadzeni tutaj po najazdach mongolskich, które spustoszyły i wyludniły ten region. W górskich narzeczach niemieckich słowem Grund określano dolinę, szczególnie boczną[1]. Według S. Michalczuka prawidłowa nazwa powinna brzmieć Hancygrunt (to znaczy ziemia Hanki). Według miejscowej ludności zaś prawidłowa nazwa to Czarci Grunt i pochodzi od przeklętego charakteru tego miejsca, w którym straszy diabel[6].

Przyroda

Dolina jest lesista, porośnięta najbujniejszymi w Pieninach lasami jodłowo-świerkowymi[1]. Na południowych stokach Majerza znajdują się lasy Poręba i Barcie, a ponad nimi wypasana hala Majerz. Północne stoki Uli porasta las Ubocze[3]. W nadrzecznej olszynie karpackiej znajdowały się jedne z największych w Polsce i najlepiej zachowanych skupisk paproci pióropusznik strusi, zajmujące powierzchnię kilku hektarów i liczące tysiące osobników. Niektóre z nich przesadzono w inne miejsca Pienin (Rówienka, Zawiesy, Małe Przechodki, Cypel), pozostałe uległy zniszczeniu wskutek budowy zapory czorsztyńskiej i zalania wylotu doliny wodą Zbiornika Czorsztyńskiego[7].

Z rzadkich w Polsce roślin stwierdzono występowanie takich roślin, jak storzan bezlistny i ostrożeń głowacz[8]. W latach 1987–1988 znaleziono tu bardzo rzadki, w Polsce zagrożony wyginięciem gatunek porostu – trzonecznicę żółtawą Chaenotheca chrysocephala i trzonecznicę rdzawą Chaenotheca ferruginea[9], a w 2012 zagrożony wyginięciem gatunek grzyba koronicę ozdobną Sarcosphaeria coronaria[10]. Z rzadkich grzybów występuje także wodnicha pachnąca Hygrophorus agathosmus[11].

Przypisy

  1. ↑ a b c d e Józef Nyka, Pieniny, wyd. IX, Latchorzew: Wyd. Trawers, 2006, s. 262, ISBN 83-915859-4-8.
  2. ↑ a b Pieniny polskie i słowackie. Mapa turystyczna 1:25 000, Piwniczna: Agencja Wydawnicza „WiT” s.c., 2008, s. 1.
  3. ↑ a b c d e Geoportal. Mapa lotnicza [online] [dostęp 2024-10-28].
  4. ↑ Zarzycki Kazimierz, Roman Marcinek, Sławomir Wróbel, Pieniński Park Narodowy, Warszawa data=2003: Multico Oficyna Wydawnicza, s. 76–86, ISBN 83-7073-288-7.
  5. ↑ Projekt planu ochronnego Pienińskiego Parku Narodowego [online], 2010 [dostęp 2021-11-08].
  6. ↑ Szymon Swoboda, Krajobraz i jego kulturowa waloryzacja. O przestrzeni znaczącej w Pieninach [online] [dostęp 2024-12-28].
  7. ↑ Iwona Wróbel, Pióropusznik strusi Matteucia struthiopteris (L.). Tworzenie stanowisk zastępczych – sposób ratowania zagrożonego gatunku, „Pieniny – Przyroda i Człowiek”, 10, 2008, s. 27–36.
  8. ↑ Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirek, Czerwona księga Karpat Polskich, Warszawa: Instytut Botaniki PAN, 2008, ISBN 978-83-89648-71-6.
  9. ↑ Józef Kiszka, Zbigniew Szeląg, Porosty (Lichenes) polan Pienińskiego Parku Narodowego – zagrożenie i ochrona, „Pieniny – Przyroda i Człowiek”, 2, Kraków 1992, s. 55–63.
  10. ↑ Anna Kujawa, Małgorzata Ruszkiewicz-Michalska, Izabela L. Kałucka (red.), Grzyby chronione Polski. Rozmieszczenie, zagrożenia, rekomendacje ochronne, Poznań: Instytut Środowiska Rolniczego i Leśnego Polskiej Akademii Nauk, 2020, ISBN 978-83-938379-8-4.
  11. ↑ Barbara Gumińska, Grzyby wielkoowocnikowe (macromycetes), „Flora i Fauna Pienin – Monografie Pienińskie”, 1, 2000, s. 48.

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya