Havka

Havka
Flaga
Flaga
Państwo

 Słowacja

Kraj

 preszowski

Powiat

Kieżmark

Starosta

Pavol Jabrocký[1]

Powierzchnia

6,01[2] km²

Wysokość

627[3] m n.p.m.

Populacja (2024)
• liczba ludności
• gęstość


39[4]
6,48 os./km²

Nr kierunkowy

+421 52[3]

Kod pocztowy

061 01[3]

Tablice rejestracyjne

KK

Położenie na mapie kraju preszowskiego
Mapa konturowa kraju preszowskiego, u góry po lewej znajduje się punkt z opisem „Havka”
Położenie na mapie Słowacji
Mapa konturowa Słowacji, u góry znajduje się punkt z opisem „Havka”
Ziemia49°20′40″N 20°24′19″E/49,344444 20,405278

Havka (pol. Hafka, węg. Hóka) – maleńka wieś we wschodniej Słowacji w kraju preszowskim, w powiecie Kieżmark.

Położenie

Leży w głębi gór Magury Spiskiej, ok. 5 km na południe od biegu Dunajca i granicy słowacko-polskiej. Jej zabudowania leżą w niewielkiej kotlince utworzonej u zbiegu źródłowych cieków potoku Jordanec, prawobrzeżnego dopływu Dunajca. Jedyne połączenie drogowe ze światem stanowi droga biegnąca początkowo wzdłuż wspomnianego potoku, a następnie odbijająca na zachód do Starej Wsi Spiskiej.

Historia

Historycy słowaccy sądzą, że w tym miejscu kartuzi z niedalekiego Czerwonego Klasztoru już ok. 1330 założyli wieś, przekształconą w 1433 r. w folwark[5]. Tadeusz M. Trajdos z kolei podaje, że folwark o nazwie Havka, założony w dobrach pokartuskich Czerwonego Klasztoru, pojawia się w źródłach dopiero od 1612 r. Początkowo należał on do parafii w Rychwałdzie (dziś słow. Veľká Lesná). W końcu XVII w. folwark ten rozparcelowano na gospodarstwa chłopskie, ściągając osadników polskich z innych wsi Zamagurza i z Podhala, a następnie przeniesiono do parafii Lechnica, z którą miał on lepsze połączenie komunikacyjne[6].

W XVIII w. wieś należała do kamedułów, którzy władali Czerwonym Klasztorem od roku 1711 do kasaty zakonu przez cesarza Józefa II w roku 1782. W latach 1786–1788 dosiedlono tu kilka rodzin "Szwabów", czyli kolonistów wyznania luterańskiego (ewangelicko-augsburskiego) z Wirtembergii i (lub) może z Turyngii[7]. W następnych latach ulegli oni całkowitemu spolszczeniu, a drogą małżeństw z polskimi sąsiadami porzucili też luteranizm. W 1801 r. Hawkę zamieszkiwało 123 katolików, mówiących polską gwarą[6]. Około roku 1880 notowano w tej wsi 199 mieszkańców, z tego 173 rzymskich katolików, 22 "schizmatyków" (grekokatolików) i 4 żydów[8], a krótko przed I wojną światową tylko 125 górali polskich wyznania rzymskokatolickiego[7].

Mieszkańcy zajmowali się drobnym rolnictwem, hodowlą owiec, garncarstwem. W II poł. XX w. znaczący spadek ilości mieszkańców. Obecnie coraz więcej dawnych, drewnianych chałup przekształca się w domy letniskowe.

Kultura

We wsi jest używana gwara spiska, zaliczana przez polskich językoznawców jako gwara dialektu małopolskiego języka polskiego, przez słowackich zaś jako gwara przejściowa polsko-słowacka[9]. Dobrze zachowany dawny układ zabudowy z drewnianymi domami i zabudowaniami gospodarczymi.

Przypisy

  1. ↑ Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí. Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-09-28]. (słow.).
  2. ↑ Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk): Hustota obyvateľstva - obce. www.statistics.sk. [dostęp 2025-03-31]. Ustawienia: om7014rr_obc: AREAS_SK, om7014rr_ukaz: Rozloha (Štvorcový meter).
  3. ↑ a b c Statistical Office of the Slovak Republic: Základná charakteristika. 2015-04-17. [dostęp 2022-03-31]. (słow.).
  4. ↑ Statistical Office of the Slovak Republic (www.statistics.sk): Počet obyvateľov podľa pohlavia - obce (ročne). www.statistics.sk. [dostęp 2025-03-31]. Ustawienia: om7101rr_obc: AREAS_SK.
  5. ↑ Eduard Pavlik: Zamagurski zemepani [w:] "Spiš. Vlastivedný sbornik", T. I, 1967, s. 48-52
  6. ↑ a b Tadeusz M. Trajdos: Niemcy na górnym Spiszu [w:] "Płaj. Almanach karpacki" T. 19, jesień 1999, ISBN 83-85258-21-3, s. 67-92
  7. ↑ a b Mieczysław Orłowicz: Ilustrowany przewodnik po Spiszu, Orawie, Liptowie i Czadeckiem, Lwów-Warszawa 1921, s. 8-9
  8. ↑ Havka, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. III: Haag – Kępy, Warszawa 1882, s. 8.
  9. ↑ Júlia Dudášová-Kriššáková, Goralské nárečia z pohľadu súčasnej slovenskej jazykovedy, Prešov: Vydavateľstvo Prešovskej univerzity v Prešove, 2016, s. 20-24, ISBN 978-80-555-1714-8 (słow.).

Linki zewnętrzne

Miejscowości powiatu Kieżmark (okres Kežmarok)
Miasta
Wsie

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya