Helena Hermanowska
| Data i miejsce urodzenia |
24 grudnia 1904 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
23 października 1953 |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Główne wojny i bitwy | |
| Odznaczenia | |
Helena Hermanowska z d. Marciszewska ps. „Zaczyn”, „Pietrek”, (ur. 24 grudnia 1904 w Białymstoku, zm. 23 października 1953 tamże) – żołnierz Armii Krajowej w stopniu kapitana, nauczycielka, działaczka harcerska, więźniarka NKWD. Odznaczona Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari.
Życiorys
Urodziła się w Białymstoku 24 grudnia 1904 w rodzinie Juliana i Józefy z d. Drozdziewicz. W 1916 wstąpiła do Związku Harcerstwa Polskiego i jednocześnie pracując jako nauczycielka, od 1928 pełniła funkcję hufcowej Hufca ZHP Białystok. Od 1931 komendantka jego Okręgu[1].
W 1939 została zaprzysiężona w stopniu podporucznika w SZP-ZWZ, gdzie w Obwodzie Btałystok-Miasto była szefem kancelarii Komendy tego obwodu, w którym zorganizowała służbę kobiet. Mianowana w maju 1942 szefem Referatu Wojskowej Służby Kobiet w Sztabie Okręgu Białostockiego Armii Krajowej z ps. „Zaczyn”, „Pietrek” przeprowadzając inspekcje służby kobiet w obwodach okręgu. Brała również udział w tajnym nauczaniu[1]. W związku z zeznaniami aresztowanej referentki WSK Komendy Obwodu Augustów poszukiwało ją gestapo. Została jednak ostrzeżona, dlatego zdołała uniknąć nasilonych wówczas aresztowań i mogła kontynuować działalność konspiracyjną podczas II okupacji sowieckiej. Wówczas to Hermanowska m.in. współorganizowała akcję zbiorowych dezercji berlingowców[2]. Kapitan Helena Hermanowska Rozkazem Komendy Okręgu Białostockiego AK Nr 11 z 10 XI 1944 została odznaczona Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari[a] Pomimo wcześniejszych ostrzeżeń, w dniu 5 grudnia 1944 została aresztowana przez NKWD. Podczas pobytu w więzieniu była katowana, ale nikogo nie wydała. 1 lutego 1945 roku została wywieziona do Kazachstanu do obozu Stalinogorska. W 1947 powróciła do Polski i zamieszkała w rodzinnym mieście przy ul. Stołecznej 8.
Zmarła 23 października 1953, a pochowana została na cmentarzu św. Rocha w Białymstoku (sektor ID, rząd 8, nr grobu 4).
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari – rozkaz Komendy Okręgu Białostockiego AK Nr 11 z 10 listopada 1944[4]
- Srebrny Krzyż Zasługi z Mieczami – maj 1943
Uwagi
- ↑ Nadanie to zostało ponowione przez płk. Władysława Liniarskiego jako b. Komendanta Okręgu Białostockiego AK przez przedłożenie do Komisji Weryfikacyjnej przy ZG ZBoWiD Listy Nr III z 30 IV 1964 zawierającej nadania Virtuti Militari[3].
Przypisy
- ↑ a b Zawacka 2005 ↓, s. 49.
- ↑ Zostało to zarządzone Rozkazem Komendy Okręgu Białostockiego Nr 575 z 10 X 1944
- ↑ Zawacka 2005 ↓, s. 50.
- ↑ Jego nadanie zostało zweryfikowane przez Ministerstwo Obrony Narodowej w dniu 5 lipca 1993 z nr. legitymacji DK-110-4
Bibliografia
- Elżbieta Zawacka: Słownik biograficzny kobiet odznaczonych orderami wojennymi Virtuti Militari. T. II. Toruń: Fundacja „Archiwum i Muzeum Pomorskiej Armii Krajowej oraz Wojskowej Służby Polek”, 2005, s. 49–50. ISBN 83-88693-08-5.
- Kujawsko-Pomorska Biblioteka Cyfrowa HERMANOWSKA HELENA z d. Marciszewska [dostęp 2024-03-10]
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.