Helena Rubinstein

Helena Rubinstein
Chaja Rubinstein
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

25 grudnia 1872
Podgórze, Kraków

Data i miejsce śmierci

1 kwietnia 1965
Nowy Jork

Zawód, zajęcie

założycielka koncernu kosmetycznego Helena Rubinstein Inc.

Multimedia w Wikimedia Commons
Dom przy ul. Szerokiej 14 (zielona fasada) na krakowskim Kazimierzu, w którym mieszkała rodzina Heleny Rubinstein
Akcja spółki Helena Rubinstein założonej w Streetsville w Kanadzie w 1929 roku, podpisana m.in. przez wiceprezes Helenę Rubinstein

Helena Rubinstein, właśc. Chaja Rubinstein (ur. 25 grudnia 1872[1] w Podgórzu pod Krakowem, zm. 1 kwietnia 1965 w Nowym Jorku)[2] – bizneswoman żydowskiego pochodzenia, mecenas sztuki, innowator i twórca nowoczesnej kosmetologii, założycielka przedsiębiorstwa Helena Rubinstein Inc., jedna z najbogatszych kobiet swojej epoki.

Życiorys

Urodziła się w żydowskiej rodzinie w podkrakowskim Podgórzu jako najstarsza z ośmiorga dzieci Hercla Naftalego Rubinsteina i Gitel Scheindel Silberfeld[3]. Ojciec był drobnym kupcem[4]. Wkrótce po jej urodzeniu rodzina przeniosła się na Kazimierz[4].

Edukację zakończyła na szkole powszechnej na Kazimierzu[4]. W latach 90. XIX w. wyjechała do rodziny w Wiedniu, po czym w 1897 na statku „Prinz Regent Luitpold” wyemigrowała do Australii[5]. Prawdopodobnie wtedy zmieniła imię (podpisała się na liście pasażerów jako Helena Juliet Rubinstein)[4]. Pracowała jako niania, kelnerka, a później zaczęła sprzedawać krem pod marką Valaze, wyprodukowany rzekomo według receptury matki[4]. Po kilku latach, już jako obywatelka Australii, wróciła do Europy, otwierając salony kosmetyczne kolejno w Londynie i Paryżu. W 1915 przeniosła się do Stanów Zjednoczonych, do Nowego Jorku, gdzie mieszkała do śmierci w 1965[6].

Wprowadziła ma rynek kremy przeciwzmarszczkowe z filtrem, z witaminami, a także otworzyła spa[7]. Stosowała również nowoczesne metody sprzedaży i marketingu, m.in. angażowała do promowania swoich kosmetyków znane aktorki[7]. Skutecznie konkurowała z Elizabeth Arden[7].

Kolekcjonerka i mecenas sztuki, wspierała polskich twórców takich jak: Elie Nadelman[8], czy Alicja Halicka. W jej zbiorach można było znaleźć prace impresjonistów i postimpresjonistów (Auguste’a Renoira, Claude’a Moneta, Alfreda Sisleya i Edgara Degasa), kubistów (Pabla Picassa, Juana Grisa, Georges’a Braque’a, Louisa Marcoussisa czy Ossipa Zadkina) i innych nowoczesnych twórców, takich jak: Paul Klee, Fernand Léger, Roger de la Fresnaye, André Derain oraz Henri Matisse. Ważną część zgromadzonych przez nią dzieł stanowiły realizacje surrealistów, w szczególności Salvadora Dalego, ale także dzieł Joana Miró, Pavla Tchelitchewa, Giorgia de Chirico, Marca Chagalla, Maxa Ernsta[9]. Część z nich kupiona została w celu prezentacji w salonach kosmetycznych. Przy wyborze realizacji doradzał jej niejednokrotnie Louis Marcoussis[10].

Uważana za jedną z najbogatszych kobiet w historii[11]. Pozostawiła majątek szacowany na 100 mln dolarów[7].

W 2015 powstał spektakl słowno-muzyczny zatytułowany „Chaja&Edith”. Wykonany został kilkukrotnie przez Artis Symphony Orchestra[12] między innymi w Teatrze im. Adama Mickiewicza w Cieszynie oraz w Teatrze Polskim w Bielsku-Białej[13]. Tekst scenariusza przetłumaczony został na język francuski, dzięki czemu Helenę Rubinstein mogli poznać również mieszkańcy odległego francuskiego departamentu zamorskiego La Réunion[14].

W 2022 w Żydowskim Muzeum Galicja na Kazimierzu w Krakowie otwarta została pierwsza polska wystawa poświęcona tej postaci[15].

Życie prywatne

W 1908 wyszła za mąż w Londynie za Edwarda Titusa, amerykańskiego Żyda pochodzącego z Polski, tak jak ona urodzonego w Podgórzu[16]. Małżeństwo miało dwóch synów Roya Valentine’a i Horacego[7]. Po rozwodzie, w 1938 poślubiła młodszego o 20 lat gruzińskiego księcia, Artchila Gourielli-Tchkonia[7].

Przypisy

  1. ↑ Lindy Woodhead, Helena Rubinstein i Elizabeth Arden: barwy wojenne, Warszawa: Świat Książki, 2004, ISBN 978-83-7391-349-3 (pol.).
  2. ↑ Patrick O’Higgins, Madame, Nowy Jork: The Viking Press, 1971, ISBN 0-670-44530-4 (ang.).
  3. ↑ Helena Rubinstein i jej historia. Jak wybitna krakowianka podbiła świat [online], www.onet.pl [dostęp 2022-11-22] (pol.).
  4. ↑ a b c d e Joanna Podgórska. Zrobiona z kremu i tuszu. „Polityka”, s. 69, 1–7 lutego 2023. 
  5. ↑ Tomasz Kobylański·WYDARZENIA·, Helena Rubinstein i jej historia. Jak podbiła świat wybitna krakowianka? [online], Magazyn WhiteMAD – moda, architektura, design w jednym miejscu, 22 listopada 2022 [dostęp 2022-11-22] (pol.).
  6. ↑ Helena Rubinstein. Pierwsza dama piękna – Muzeum Żydowskie [online], galiciajewishmuseum.org [dostęp 2024-04-23] (pol.).
  7. ↑ a b c d e f Joanna Podgórska. Zrobiona z kremu i tuszu. „Polityka”, s. 71, 1–7 lutego 2023. 
  8. ↑ Magdalena Furmanik-Kowalska, Elie Nadelman. W poszukiwaniu piękna..., katalog wystawy, Warszawa, Warszawa 2022, ISBN 978-83-963329-1-2, OCLC 1351644418 [dostęp 2022-12-08].
  9. ↑ Joanna Gożejewska, Sztuka nowoczesna i reklama w działalności Heleny Rubinstein, [w:] Tomasz F. de Rosset, Agnieszka Kluczewska-Wójcik, Aldona Tołysz (red.), Kolekcjonerstwo polskie XX i XXI wieku, Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów, 2015.
  10. ↑ From Beauty Culturists to Beauty Magnates: Helena Rubinstein, „The Business of Beauty”, 2020, s. 165–190, DOI: 10.5040/9781350098541.ch-006 [dostęp 2024-12-27].
  11. ↑ Cosmetics: The Beauty Merchant, Time, 9 kwietnia 1965 [dostęp 2011-06-02] [zarchiwizowane z adresu 2012-10-25] (ang.).
  12. ↑ Artis Symphony Orchestra | orkiestra symfoniczna [online], Artis Symphony Orch. [dostęp 2023-12-28] (pol.).
  13. ↑ „Chaja&Edith” w Teatrze im. A. Mickiewicza – Silesia Kultura – Informator kulturalny. Śląsk bogaty w wydarzenia, imprezy, wystawy, silesiakultura.pl [dostęp 2023-12-28] [zarchiwizowane 2023-12-28].
  14. ↑ Chaja & Edith [online], www.azenda.re [dostęp 2023-12-28] (fr.).
  15. ↑ https://dziendobry.tvn.pl/gorace-tematy/helena-rubinstein-poczatki-historii-marki-6366443.
  16. ↑ Joanna Podgórska. Zrobiona z kremu i tuszu. „Polityka”, s. 70, 1–7 lutego 2023. 

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya