Heloiza

Ten artykuł dotyczy postaci historycznej. Zobacz też: Heloiza – imię.
Heloiza
Ilustracja
Ilustracja przedstawiająca Heloizę (1836)
Data urodzenia

ok. 1098

Data i miejsce śmierci

16 maja 1164
Ferreux-Quincey

Miejsce pochówku

Cmentarz Père-Lachaise

ksieni Parakleta
Okres sprawowania

1129-1164

Wyznanie

katolicyzm

Kościół

rzymskokatolicki

Inkardynacja

benedyktynki

Śluby zakonne

ok. 1118

Multimedia w Wikimedia Commons
Heloiza i Abelard

Heloiza (łac. Heloisa, fr. Héloïse; ur. ok. 1098, zm. 16 maja 1164 w Ferreux-Quincey) – francuska zakonnica, ksieni klasztoru Parakleta. Znana z romantycznego związku z filozofem Piotrem Abelardem i udziału w jego burzliwych losach. Abelard i Heloiza pozostawili po sobie obszerny zbiór Listów(inne języki), Heloiza jest także współautorką dzieła Problemata Heloisae. Jako przełożona Argenteuil i ksieni klasztoru Parakleta zasłynęła dużymi zdolnościami administracyjnymi i wielką pobożnością. Matka Astrolabiusza.

Życiorys

Urodziła się około 1098 roku[1] jako córka Hersenty[2]. Podstawowe wykształcenie odebrała w szkole klasztornej w Argenteuil[3]. Następnie studiowała sztuki wyzwolone oraz teologię w szkole katedralnej Notre-Dame, dzięki protekcji swojego wuja Fulberta, który był kanonikiem paryskim[3]. W XII wieku była to sytuacja niespotykana, by w kobieta uczyła w tej szkole[4].

Prawdopodobnie właśnie wówczas poznała Piotra Abelarda[4], który się w niej zakochał[5]. Aby się do niej zbliżyć, Piotr poprosił Fulberta o możliwość zamieszkania u niego, wymawiając się kosztami, które dezorganizują jego pracę wykładowcy[6]. Kanonik zgodził się na tę propozycję oddając swoją siostrzenicę pod jego opiekę[6]. Heloiza była bardzo zadowolona z tego faktu, odwzajemniając uczucia Abelarda[7]. Wtedy zaczęła powstawać korespondencja między kochankami[8]. Fulbert długo nie chciał wierzyć plotkom na temat romansu siostrzenicy z profesorem, dopóki nie przyłapał ich in flangranti[9]. Piotr został przez niego wyrzucony z domu i ponownie zamieszkał niedaleko szkoły, gdzie nadal uczył[10]. Heloiza nadal się z nim spotykała, ukrywając to przed Fulbertem, a wkrótce potem dowiedziała się, że jest w ciąży[11]. Około 1118 roku[12] w Le Pallet urodził się ich syn, Piotr Astrolabiusz[11].

Gdy jej wuj się o tym dowiedział wpadł we wściekłość, wobec czego Abelard (obawiając się o swoje życie), przybył do kanonika i okazał skruchę, a także obiecał naprawić wyrządzoną krzywdę[13]. Postanowił ożenić się z Heloizą, prosząc jednocześnie by małżeństwo zostało utrzymane w tajemnicy[14]. W tym celu udał się do Le Pellet, jednak ku jego zdumieniu, Heloiza odmówiła wyjścia za niego za mąż[15]. Stwierdziła, że małżeństwo będzie końcem jego kariery filozoficznej, której nie chciała go pozbawiać[16]. Ponadto nawoływała (nie tylko Piotra) do zachowywania celibatu wśród duchownych czy filozofów[17]. Ostatecznie jednak doszło do ślubu, który został zawarty w Paryżu, jednak Fulbert nie dotrzymał obietnicy o zachowaniu małżeństwa w tajemnicy i rozgłosił nowinę[18]. Aby zaprzeczyć tym wiadomościom, Piotr wysłał Heloizę do klasztoru w Argenteuil, gdzie miała zostać nowicjuszką[19]. Po kastracji Piotra[20], za jego radą, pozostała w klasztorze, a około 1118 roku złożyła profesję zakonną[21].

Około 1128 roku, została wypędzona z klasztoru razem ze swoimi współsiostrami, dzięki działaniom opata Sugera, który chciał aby Argenteuil ponownie przeszło pod kuratelę opactwa Saint-Denis[22]. Aby zapobiec tułaczce, rok później Abelard zaprosił Heloizę i kilka innych mniszek do klasztoru Parakleta, który im ofiarował[23]. Zostało to później potwierdzone przez Innocentego II[23]. Heloiza nawiązała wówczas korespondencję z Piotrem[24] i została wybrana przeoryszą i ksieni[25]. Abelard przesłał jej regułę zakonną przeznaczoną dla kobiet, hymny na różne okresy liturgiczne oraz rozważania teologiczne o które prosiła[26]. Paraklet znajdował się pod opieką między innymi hrabiego Szampanii Tybalda II oraz arcybiskupa Sens Henryka Dzika(inne języki), którzy, dzięki działaniom Heloizy, oddawali dziesięcinę na klasztor, by zapobiec ubóstwu mniszek[27]. Darowiznę przekazał także król Ludwik VI[28]. Około 1143/1144 roku Heloiza poprosiła opata w Cluny, Piotra Czcigodnego, aby ten przyjął syna do zakonu[29].

Zmarła 16 maja 1164 w klasztorze Parakleta[30]. Początkowo została tam pochowana[1], jednak później szczątki jej i Piotra Abelarda zostały przeniesione na cmentarz Père-Lachaise[4].

Odniesienia w kulturze

Przypisy

  1. ↑ a b Héloïse, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2025-11-21] (ang.).
  2. ↑ Pernoud 1992 ↓, s. 39.
  3. ↑ a b Pernoud 1992 ↓, s. 38.
  4. ↑ a b c Pernoud 1992 ↓, s. 40.
  5. ↑ Pernoud 1992 ↓, s. 43.
  6. ↑ a b Pernoud 1992 ↓, s. 44.
  7. ↑ Pernoud 1992 ↓, s. 45.
  8. ↑ Pernoud 1992 ↓, s. 45-46.
  9. ↑ Pernoud 1992 ↓, s. 49-50.
  10. ↑ Pernoud 1992 ↓, s. 50.
  11. ↑ a b Pernoud 1992 ↓, s. 51.
  12. ↑ Cook 1999 ↓, s. 1.
  13. ↑ Pernoud 1992 ↓, s. 53.
  14. ↑ Pernoud 1992 ↓, s. 54.
  15. ↑ Pernoud 1992 ↓, s. 55.
  16. ↑ Pernoud 1992 ↓, s. 56-57.
  17. ↑ Pernoud 1992 ↓, s. 58-59.
  18. ↑ Pernoud 1992 ↓, s. 62.
  19. ↑ Pernoud 1992 ↓, s. 63.
  20. ↑ Pernoud 1992 ↓, s. 63-65.
  21. ↑ Pernoud 1992 ↓, s. 69-70.
  22. ↑ Pernoud 1992 ↓, s. 117.
  23. ↑ a b Pernoud 1992 ↓, s. 119.
  24. ↑ Pernoud 1992 ↓, s. 124-125.
  25. ↑ Pernoud 1992 ↓, s. 128.
  26. ↑ Pernoud 1992 ↓, s. 144.
  27. ↑ Pernoud 1992 ↓, s. 148-149.
  28. ↑ Pernoud 1992 ↓, s. 149.
  29. ↑ Cook 1999 ↓, s. 6.
  30. ↑ Pernoud 1992 ↓, s. 184.
  31. ↑ Abelard i Heloiza w bazie IMDb (ang.)
  32. ↑ In extremis, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Sztuki).

Bibliografia

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya