Henryk Nusbaum

Henryk Nusbaum
ilustracja
Data i miejsce urodzenia

22 kwietnia 1849
Warszawa

Data i miejsce śmierci

19 lutego 1937
Warszawa

Miejsce spoczynku

cmentarz Powązkowski w Warszawie (kw. 230–I–1)

Zawód, zajęcie

neurolog, fizjolog i filozof medycyny, publicysta

Alma Mater

Uniwersytet Warszawski

Rodzice

Hilary Nussbaum i Ewa z domu Tenenbaum

Małżeństwo

Maria z Mayznerów

Dzieci

Czesław Nusbaum, Jan, Bolesław, Jadwiga, Halina, Wanda

Krewni i powinowaci

Józef Nusbaum-Hilarowicz brat, Rozalia Nusbaum-Hilarowicz bratowa, Henryk Hilarowicz i Tadeusz Hilarowicz bratankowie

podpis
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
Grób Henryka Nussbauma na warszawskim cmentarzu Powązkowskim

Henryk Nusbaum (Nussbaum) (ur. 22 kwietnia 1849 w Warszawie, zm. 19 lutego 1937 tamże) – polski neurolog, fizjolog, filozof medycyny i publicysta.

Życiorys

Ukończył III Gimnazjum w Warszawie w 1867, następnie studiował na Wydziale Lekarskim Szkoły Głównej Warszawskiej, potem przekształconej w Cesarski Uniwersytet Warszawski. W 1872 uzyskał stopień lekarza. Dalsze studia odbył na Uniwersytecie w Dorpacie, tam w 1875 otrzymał cum eximia laude tytuł doktora medycyny. Był członkiem Konwentu Polonia[1].

W następnym roku odbył „podróż naukową” po miastach europejskich, słuchał wtedy wykładów Theodora Meynerta i Moriza Bededikta w Wiedniu, Alfreda Vulpiana i Jana-Martina Charcota w Paryżu oraz Marcelego Nenckiego w Bernie.

Po powrocie podjął pracę w Zakładzie Fizjologii Uniwersytetu Warszawskiego, kierowanym przez Feliksa Nawrockiego i od 1879 do 1882 był prosektorem.

W 1882 decyzją Senatu tej uczelni został mianowany docentem fizjologii, jednakże mianowanie nie zostało zatwierdzone przez władze carskie.

Członek Zarządu Głównego Polskiej Macierzy Szkolnej w 1908[2].

W 1920 w uznaniu dla dotychczasowego dorobku naukowego Wydział Lekarski Uniwersytetu Warszawskiego przyznał mu tytuł docenta w dziedzinie filozofii i logiki medycyny, a w 1923 profesora honorowego.

2 maja 1922 został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski[3] „za zasługi, położone dla Rzeczypospolitej Polskiej na polu pracy obywatelskiej i nauki”[4].

Przez ponad pół wieku praktykował prywatnie jako lekarz chorób układu nerwowego i interny. Jego najbardziej znaną pacjentką i jednocześnie przyjaciółką rodziny była Eliza Orzeszkowa. W 1910 był jednym z założycieli Żydowskiego Domu Starców w Warszawie[5].

W swoich pracach naukowych zajmował się także filozofią medycyny i należał do szkoły „średniej” w obrębie polskiej szkoły filozofii medycyny[6].

Redaktor i wydawca miesięcznika społeczno-literackiego „Rozwaga”.

Życie prywatne

Był synem drobnego przemysłowca, pochodzenia żydowskiego[7], Hilarego Nusbauma i Ewy z domu Tenenbaum. Jego bratem był Józef Nusbaum-Hilarowicz, polski zoolog. Jego bratankami byli Henryk Hilarowicz i Tadeusz Hilarowicz.

Żonaty z Marią z domu Mayzner miał dzieci: Jana (1881-1927), Jadwigę (po mężu Halanderska), Czesława (1887-1965), Halinę i Wandę[8].

Zmarł 19 lutego 1937[9]. Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kw. 230–I–1)[10].

Przynależność do organizacji naukowych

  • Towarzystwo Higieniczne (członek zarządu)
  • Towarzystwo Lekarskie Warszawskie (członek)
  • Towarzystwo Naukowe Warszawskie
  • Stowarzyszenie Lekarzy Polskich (prezes)

Najważniejsze prace naukowe

  • O nerwach przyspieszających ruch serca. Przyczynek do anatomii i fizjologii nerwów serca i do działalności fizjologicznej kurary (1875)
  • O metodzie rozpoznawania chorób (1877)
  • O unerwieniu wyżymacza pęcherza moczowego
  • O fizjologicznym działaniu niektórych trucizn na śliniankę żuchwową
  • Odczyty i szkice, t. I (1908)[11], t. II (1909)[12]
  • Pisma z dziedziny nauk lekarskich (1913)[13]
  • Filozofja medycyny (1926)[14]
  • Zarys etyki lekarskiej (1932)

Przypisy

  1. Antoni Minkiewicz, „Konwent Polonia”, 1828-1978, w: Zeszyty Historyczne, zeszyt 46, Paryż 1978, s. 222.
  2. Józef Stemler, Dzieło samopomocy narodowej. Polska Macierz Szkolna 1905-1935, Warszawa 1935, s. 86.
  3. Order Odrodzenia Polski. Trzechlecie pierwszej kapituły 1921–1924. Warszawa: Prezydium Rady Ministrów, 1926, s. 27.
  4. Monitor Polski Nr 100 z 2 maja 1922. polona.pl. s. 5. [dostęp 2025-05-13].
  5. Jerzy Diatłowicki: Przedwojenny Żydowski Dom Starców w Warszawie. [dostęp 2018-04-22].
  6. J. Zamojski, Henryk Nusbaum (Nussbaum), [w: Polska szkoła filozofii medycyny. Przedstawiciele i wybrane teksty źródłowe, pod redakcją Michała Musielaka i Jana Zamojskiego, Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Medycznego im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, Poznań 2010, s. 11.
  7. Mateusz Mieses, Z rodu żydowskiego, Zasłużone rodziny polskie krwi niegdyś żydowskiej, Warszawa 1991, s. 190.
  8. Teresa Ostrowska: Henryk Nusbaum. ipsb.nina.gov.pl. [dostęp 2024-11-03].
  9. Zgon prof. dr. Henryka Nusbauma. „Gazeta Lwowska”, s. 3, nr 41 z 21 lutego 1937. 
  10. Cmentarz Powązkowski w Warszawie. (red.). Krajowa Agencja Wydawnicza, 1984. ISBN 83-03-00758-0.
  11. Henryk Nusbaum, Wpływ czynności duchowych na ustrój cielesny [online], Odczyty i szkice ; 1, polona.pl [dostęp 2019-11-14].
  12. Henryk Nusbaum, W sprawach wychowawczych [online], Odczyty i szkice ; 2, polona.pl [dostęp 2019-11-14].
  13. Henryk Nusbaum, Pisma z dziedziny nauk lekarskich: (fizyologija, patologija i terapia ogólna, propedeutyka) [online], polona.pl [dostęp 2019-11-14].
  14. Henryk Nusbaum, Filozofja medycyny [online], polona.pl [dostęp 2019-11-14].

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya