Herb Irbitu

Herb Irbitu (ros: Герб Ирбита) – oficjalny symbol rosyjskiego miasta Irbitu, przyjęty w obecnej formie 21 czerwca 2001 roku przez radę miasta.

Francuska tarcza herbowa podzielona na dwa równe poziome pola. Górne barwy srebrnej, a dolne barwy czerwonej. W górne pole wpisany błękitny krzyż świętego Andrzeja^[1]. W dolnym polu skrzyżowane ze sobą złota szabla oraz złoty kaduceusz^[2] – berło oplatane przez dwa węże z łbami zwróconymi ku sobie, zakończone parą skrzydeł^[3].

Krzyż świętego Andrzeja ma symbolizować niczym niezachwianą wierność mieszkańców miasta wobec Rosji^[1]. Złoty miecz ma oddawać gotowość Irbitu do obrony, jego waleczność w czasach ekspansji państwa rosyjskiego na wschód oraz ukazywać zwycięstwa odnoszone nad wrogami^[3]. Złoty kaduceusz - będący m.in. symbolem handlu^[4] – jest odwzorowaniem faktu, że Irbit był ważnym miejscem na handlowej mapie Imperium Rosyjskiego^[1].

Miasto Irbit zostało założone około roku 1731^[5], a swój pierwszy herb otrzymało 22 stycznia 1776 r. i był to pierwszy oficjalnie zatwierdzony przez rząd cesarski w Petersburgu herb dla miasta znajdującego się na terytorium uralskim^[1]. Użycie herbu świętego Andrzeja miało wówczas podkreślać lojalność ludności Irbitu wobec cesarzowej Katarzyny II^[1] w czasie Powstania Pugaczowa^[6]. Był to w zasadzie ten sam herb jaki obowiązuje obecnie. Jedyne różnice występowały w stylizacji kaduceusza^[3]. Zmiana nastąpiła w 1862 r., za panowania imperatora Aleksandra II Romanowa^[7]. Nowym herbem była błękitna tarcza, pośrodku której umieszczono srebrny krzyż świętego Andrzeja. Po jego lewej i prawej stronie dwie złote monety, o rodowodzie bizantyńskim^[7]. Zarówno nad jak i pod krzyżem umieszczono dwa miecze, zwrócone ostrzami ku górze, a w jego prawym heraldycznym rogu (z punktu widzenia obserwatora lewym) herb Permu, pod który administracyjnie podlegało miasto^[7]. Rolę korony herbowej pełniła srebrna baszta o trzech jednolitych blankach. Za tarczą skrzyżowane ze sobą dwa złote młoty, a całość otoczona wstęgą Orderu św. Aleksandra Newskiego^[7]. W tej formie herb Irbitu przetrwał do 1917 r., gdy przewrót bolszewicki doprowadził do odrzucenia dawnych tradycji.

W czasach sowieckich używano początkowo symboliki związanej z ideologią komunistyczną. W 1967 r. władze miasta ogłosiły konkurs na nowy herb miasta, który miał odzwierciedlać nowy system^[1]. 7 września 1967 r. uchwalono wprowadzenie nowego herbu miasta^[7]. Była to tarcza francuska podzielona na dwa pola. W dolnym polu, dużo mniejszym, barwy purpurowej złotymi literami wypisana była nazwa miasta „u ”^[7]. W górnym polu, w kolorze błękitu koło zębate podzielone na dwie części. Górna część barwy złotej zakończona złotym kłosem zboża. Dolna część barwy zielonej, z zielonym drzewem iglastym poniżej. Pośrodku na purpurowym tle złoty motocyklista^[7]. Herb oddawać miał dwie wiodące gałęzie gospodarki funkcjonujące w Irbicie: koło zębate wraz z motorem symbolizowało osiągnięcia inżynierii i motoryzacji, a kłos zboża i drzewo - rolnictwo wraz z przemysłem leśnym^[1]. Podobne role pełnić miały użyte barwy, złoty (żółty) jako kolor zbóż, zieleń jako kolor lasów, a purpura miała oddawać barwy ziemi irbickiej^[1].

Rozpad Związku Radzieckiego oraz przemiany jakie nastąpiły w Federacji Rosyjskiej wytworzyły zapotrzebowanie na zupełnie nowy herb. Zdecydowano się powrócić do dawnego wyobrażenia heraldycznego, które obowiązywało w czasach Imperium Rosyjskiego. 21 czerwca 2001 r. Rada Miasta Irbitu przegłosowała przywrócenie dawnego herbu. Został on zapisany pod numerem 779 w Państwowym heraldycznym rejestrze Federacji Rosyjskiej^[3]. Herb musi być umieszczany na fasadach budynków należących do władzy wykonawczej i prawodawczej w mieście^[6]. Ma on się także znajdować w biurach najwyższych władz samorządowych, a także na pieczęciach, listach, dyplomach oraz dokumentach wytwarzanych przez miejską administrację^[6]. Herb może występować także w formie z koroną herbową w postaci złotej baszty o pięciu dwuzębnych blankach.

• Flaga Irbitu
• Irbit