Herby
| wieś | |
 Zabudowania przy ul. Lublinieckiej (2018) | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2022) |
2134[2] |
| Strefa numeracyjna |
34 |
| Kod pocztowy |
42-284[3] |
| Tablice rejestracyjne |
SLU |
| SIMC |
0132351 |
Położenie na mapie gminy Herby  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa śląskiego  | |
Położenie na mapie powiatu lublinieckiego  | |
 50°45′02″N 18°52′59″E/50,750556 18,883056[1]
| |
Herby – wieś w Polsce położona w powiecie lublinieckim w województwie śląskim, siedziba gminy Herby. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.
Na terenie Herb znajduje się kilka średniej wielkości zakładów przemysłowych i magazynowych. Między centralną częścią miejscowości a stacją kolejową Herby Nowe zlokalizowany jest zakład recyklingu, dawniej w tym miejscu znajdowało się największe składowisko złomu w Polsce.
W miejscowości mają siedzibę także: utworzony w 1990 zakład karny (pojemność jednostki to 444 miejsca)[4], zakład poprawczy, Młodzieżowy Ośrodek Wychowawczy, Nadleśnictwo Herby. W okolicach miejscowości zaczyna swój bieg rzeka Stradomka.
Historia
Miejscowość położona jest na historycznej granicy Małopolski i Śląska, która w latach 1815–1915 była także granicą Imperium Rosyjskiego i Królestwa Prus (Rzeszy Niemieckiej). Z tego powodu wieś dzieliła się na dwie części – Herby Ruskie (Russkije Herby) (później Herby Polskie) i Herby Pruskie (Preußisch-Herby, później Herby Śląskie)[5].
.png)
Istniało tu przejście graniczne, od 1866 roku drewniana gospoda graniczna, a pierwsze budynki celne powstały po pruskiej stronie w 1887 roku[6]. W 1913 roku w Herbach Pruskich wystawiono pomnik upamiętniający 100-lecie Bitwy narodów pod Lipskiem, w 1925 roku przebudowany na pomnik poświęcony powstańcom śląskim[7]. Po obu stronach granicy wybudowano dworce kolejowe, budynki obu zachowały się do dzisiaj – dawny rosyjski dworzec to obecnie budynek mieszkalny, a pruski to obecny dworzec Herby Stare[8].
Po I wojnie światowej Herby Ruskie, przemianowane na Herby Polskie należały do gminy Dźbów powiatu częstochowskiego w województwie kieleckim. W wyniku przyznania Polsce części Górnego Śląska w 1922 roku Herby Pruskie, przemianowane na Herby Śląskie, znalazły się w gminie Olszyna, w powiecie lublinieckim w województwie śląskim.
W okresie międzywojennym w miejscowości stacjonował komisariat Straży Granicznej i placówka II linii SG „Herby”[9].
1 września 1934 rozpoczęto naukę w nowo wybudowanym budynku szkolnym.[10]
20 stycznia 1945 roku miejscowość została zdobyta przez oddziały 31 korpusu pancernego gwardii wspierające 5 armię Gwardii 1 Frontu Ukraińskiego[11].
Od 1950 roku obydwie części miejscowości należały do województwa katowickiego, ale dopiero w 1954 roku Herby Polskie włączono do powiatu lublinieckiego (z częstochowskiego) i połączono z Herbami Śląskimi w jeden organizm[12]; powstała wtedy gromada Herby[13][14].
W latach 1958–1972 Herby miały status osiedla[15], a w 1973 roku w wyniku reformy administracyjnej stały się siedzibą gminy[16].
Transport
Tranzyt
Przez Herby przebiegają dwie drogi: krajowa nr 46 i wojewódzka nr 905.
Kolej
W miejscowości znajdują się dwie stacje kolejowe: Herby Stare w centrum miejscowości oraz Herby Nowe – dawniej ważny węzeł kolejowy na skrzyżowaniu magistrali węglowej Śląsk-Porty, linii Lubliniec-Częstochowa i Herby Nowe-Wieluń Dąbrowa. Na dworcu Herby Nowe jest niewielkie muzeum magistrali węglowej, gdzie – z inicjatywy kolejarza Henryka Dąbrowskiego – zgromadzono wiele pamiątek z historii kolei.
-
Kościół parafialny (2018) -
Jedna z kamienic w centrum miejscowości przy drodze Opole – Częstochowa -
Dawny budynek dworca przy zlikwidowanej stacji kolejowej Herby Ruskie -
Pomnik poświęcony "Bohaterom poległym o wolność Polski"(2018)
Ludzie związani z Herbami
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 41206.
- ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-07].
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 357 [zarchiwizowane 2022-10-26].
- ↑ Zakład Karny Herby. sw.gov.pl. [dostęp 2015-01-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-12-08)].
- ↑ Józef Andrzej Bossowski, Zdzisław Urbański, Historia kolei Herby-Częstochowa, Częstochowa: „Cmyk-Art”, 2002, ISBN 83-917138-5-7, OCLC 749663078.
- ↑ Jan Myrcik, Olszyna. Rys historyczny, dzieje oświaty, życie parafialne, Koszęcin 1998 ISBN 83-909233-1-9
- ↑ J. Myrcik, Olszyna..., op.cit.
- ↑ J.A. Bossowski, Z. Urbański, Historia kolei..., op.cit.
- ↑ Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Dokumenty organizacyjne, wybór źródeł. T. II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999, s. 26. ISBN 83-87424-77-3.
- ↑ Szkoła Podstawowa w Herbach - BIP - Historia szkoły [online], zspherby.szkolnastrona.pl [dostęp 2026-07-08].
- ↑ ”Przewodnik po upamiętnionych miejscach walk i męczeństwa lata wojny 1939- 1945” Sport i Turystyka 1988, ISBN 83-217-2709-3, str. 169
- ↑ Janusz Brandys, Witold Mielczarek, Częstochowa i okolice: przewodnik, Warszawa: Sport i Turystyka, 1982, s. 104, ISBN 83-217-2397-7, OCLC 11972901 [dostęp 2023-01-16].
- ↑ I. Heromiński, Układ i zmiany administracyjne powiatu, w: Ziemia Częstochowska, tom X. Powiat częstochowski. Szkice monograficzne, Częstochowa 1974, s. 20
- ↑ Uchwała Nr 20/54 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954 r. w sprawie podziału na gromady powiatu lublinieckiego; w ramach Zarządzenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 15 listopada 1954 r. w sprawie ogłoszenia uchwał Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 5 października 1954 r., dotyczących reformy podziału administracyjnego wsi (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Stalinogrodzie z dnia 1 grudnia 1954 r., Nr. 10, Poz. 54)
- ↑ Dz. U. z 1957 r. Nr 57, poz. 279 (ISAP)
- ↑ Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312 (ISAP)
Linki zewnętrzne
- Herby, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. III: Haag – Kępy, Warszawa 1882, s. 60.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.