Heterofilia
Heterofilia, różnolistność, różnopostaciowość liści – zjawisko zróżnicowania kształtu dojrzałych liści wyrastających na tej samej roślinie lub roślinach tego samego gatunku[1]. W wąskim ujęciu obejmuje różnolistność warunkowaną czynnikami środowiska[2][3], w szerszym obejmuje także wszelkie dziedziczne modyfikacje liści[1].
Heterofilia indukowana (h. modyfikacyjna) następuje pod wpływem działania odmiennych czynników środowiska. W przypadku wystąpienia na jednej roślinie przyczyną są zmiany warunków środowiska w czasie[1], a odmienność kształtu liści na różnych osobnikach tego samego gatunku warunkowana jest przez czynniki kształtujące ich siedlisko[2][3]. Indukowane zmiany kształtu liści na tym samym osobniku są nierzadkie u roślin wodnych, u których odmienną budowę miewają liście rozwijające się pod wodą, na jej powierzchni lub nad powierzchnią. Na przykład u strzałki wodnej (Sagittatia sagittifolia), podwodne liście są taśmowate, wiotkie i poddające się ruchowi wody, pozbawione aparatów szparkowych i kutykuli, pływające są owalne, a nadwodne – sztywne i strzałkowate[2]. Różne liście podwodne wykształca m.in. grążel żółty (są wiotkie i sałatowate) i włosienicznik wodny (są podzielone), podczas gdy liście pływające u grążela są sztywne i tarczowate, a u włosienicznika mają szeroką, nerkowatą blaszkę[1].
Heterofilia indukowana u różnych roślin tego samego gatunku występuje w przypadku rozwoju roślin w różnych warunkach. Blaszka liściowa marsylii ma inny kształt, gdy roślina ta rośnie w środowisku lądowym, a inny gdy rośnie w wodzie[2]. U dzwonka okrągłolistnego (Campanula rotundifolia) rosnącego na nasłonecznionym stanowisku liście są podłużne, gdy osobniki tego gatunku rosną w cieniu liście są okrągłe[2][3].
Heterofilia dziedziczna (h. wrodzona) występuje u roślin, u których liście mają genetycznie uwarunkowaną różną funkcję i budowę. W jej efekcie część liści rozwija się jako trofofile pełniące funkcje asymilacyjne, a część pełni funkcje obronne (np. ciernie u berberysu), czepne (np. wąsy u dyni), mogą też pełnić funkcje takie jak korzenie i je przypominać (np. u salwinii)[1].
Zobacz też
- anizofilia – zróżnicowanie liści pod względem wielkości
- heteroblastia – znacząca i nagła zmiana formy i funkcji, która zachodzi w ciągu życia niektórych roślin (np. pomiędzy młodością a dorosłością)
- plastyczność fenotypowa
Przypisy
- ↑ a b c d e Strasburger E., Noll F., Schenck H., Schimper A. F. W.: Botanika. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1972, s. 228–229.
- ↑ a b c d e Szweykowska Alicja, Szweykowski Jerzy: Botanika t.1 Morfologia. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2003, s. 203. ISBN 83-01-13953-6.
- ↑ a b c Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Wyd. II, zmienione i uzupełnione. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 783. ISBN 83-214-1305-6.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.