Heulandyt
 Heulandyt-(Ca) z kamieniołomu Burger’s, Paterson, hrabstwo Passaic, New Jersey, Stany Zjednoczone (13,1 × 9,5 × 4,7 cm) | |
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |
| Skład chemiczny |
uwodniony glinokrzemian wapnia |
|---|---|
| Twardość w skali Mohsa | |
| Przełam | |
| Łupliwość | |
| Pokrój kryształu |
tabliczkowy, słupkowy[1][2], krótkosłupkowy, cienkotabliczkowy, grubotabliczkowy[3] |
| Układ krystalograficzny | |
| Właściwości mechaniczne | |
| Gęstość | |
| Właściwości optyczne | |
| Barwa |
biała, szara, żółta, czerwona, pomarańczowa, brązowa, zielona, czarna, różowa niekiedy bezbarwny[1][2][3], brunatna |
| Rysa | |
| Połysk | |
Heulandyt – minerał z gromady krzemianów, zaliczany do grupy zeolitów[4]. Należy do grupy minerałów rzadkich[4].
Nazwa pochodzi od nazwiska niemieckiego kolekcjonera i handlarza minerałów, mieszkającego w Anglii J.H. Heulanda (1778–1856)[1][4].
Właściwości
Krystalizuje w układzie jednoskośnym. Tworzy kryształy o pokroju tabliczkowym i słupkowym; narosłe[2]. Tworzy zbliźniaczenia[1]. Występuje w skupieniach zbitych, ziarnistych, masywnych, blaszkowych, łuseczkowych[2] i promienistych[1]. Jest kruchy, przezroczysty do przeświecającego[1]. Jego odmianą jest klinoptylolit[4]. Posiada szklisty połysk i białą rysę. Łatwo rozpuszcza się w kwasie solnym[2].
Występowanie
Minerał powstaje w wyniku działalności roztworów hydrotermalnych[4]. Występuje najczęściej w pęcherzach pogazowych i szczelinach skał wulkanicznych[3] (w bazaltach, andezytach, diabazach, melafirach)[1][4] i metamorficznych[2], także w druzach pegmatytowych[3][4]; rzadziej w żyłach kruszconośnych[2][3]. Spotykany jako produkt rekrystalizacji szkliw i tufów wulkanicznych[1]. Współwystępuje z datolitem, zeolitami (skolecyt, chabazyt, stilbit), apofyllitem, epidotem, pektolitem, kwarcem, kalcytem[1][2][4].
Miejsce występowania
Na świecie Islandia, Indie, USA (New Jersey), Austria, Norwegia, Włochy, Szwajcaria, Niemcy, Wielka Brytania, Rumunia, Brazylia[2][4].
W Polsce spotykany jest na Dolnym Śląsku[2] w Karkonoszach (Kowary, Szklarska Poręba), w Górach Izerskich na Izerskich Garbach, Rudawach Janowickich, Kotlinie Kłodzkiej, okolicach Wałbrzycha i Strzegomia oraz w Rudnie i Regulicach w Małopolsce[1][4]. Znaleziony także w Tatrach[4].
Zastosowanie[1]
- ma znaczenie naukowe;
- wzbudza zainteresowanie kolekcjonerów;
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s Minerały i skały Polski, Multico Oficyna Wydawnicza, 2023, s. 292, ISBN 978-83-7073-816-7.
- ↑ a b c d e f g h i j k l m n o p q r Walter Schumann, Minerały świata, Alma-Press, 2003, s. 58, ISBN 978-83-7020-313-9.
- ↑ a b c d e f g Rupert Hochleitner, Minerały, kamienie szlachetne, skały, Multico Oficyna Wydawnicza, 15 kwietnia 2022, s. 244, ISBN 978-83-7073-816-7.
- ↑ a b c d e f g h i j k Jerzy Żaba, Ilustrowana encyklopedia skał i minerałów, Wydawnictwa Videograf SA, 2024, s. 177, ISBN 978-83-8293-231-7.
Bibliografia
- Leksykon Przyrodniczy – Minerały i kamienie szlachetne, „Horyzont” 2002 r.
- W. Schumann: Minerały świata, O. Wyd. „Alma – Press” 2003 r.
- J. Bauer: Przewodnik Skały i minerały, Wyd. Multico 1997 r.
Linki zewnętrzne
- (ang.) Artykuły na portalu WebMineral: Heulandyt-(Ca), Heulandyt-(Sr), Heulandyt-(K), Heulandyt-(Na), Heulandyt-(Ba).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.