Hełmik modrobrody
| Oxypogon stuebelii[1] | |||
| A.B. Meyer, 1884 | |||
Samiec | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Plemię | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
hełmik modrobrody | ||
| Synonimy | |||
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2] | |||
| Zasięg występowania | |||
Hełmik modrobrody[3] (Oxypogon stuebelii) – gatunek małego ptaka z rodziny kolibrowatych (Trochilidae), podrodziny paziaków (Lesbiinae). Występuje endemicznie w górach zachodnio-centralnej Kolumbii. Narażony na wyginięcie.
Taksonomia
Po raz pierwszy gatunek opisał Adolf Bernhard Meyer w 1884 na łamach Zeitschrift für die gesammte Ornithologie na podstawie holotypu z Volcán de Tolima w centralnych Andach w Kolumbii[4][5]. Nowemu gatunkowi nadał nazwę Oxypogon Stübelii[4]. Obecnie (2020) Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) uznaje hełmika modrobrodego za osobny gatunek – Oxypogon stuebelii[6]. Niektórzy autorzy uznawali go za jeden z czterech podgatunków hełmika zielonobrodego (O. guerinii); prócz IOC, także i autorzy Handbook of the Birds of the World uznają go za osobny gatunek. Od innych taksonów z rodzaju Oxypogon odróżniają go pewne szczegóły upierzenia[5] (patrz: Morfologia).
Morfologia

Długość ciała wynosi 11,2–12,7 cm; długość dzioba u samca: około 15 mm[5]. U holotypu długość skrzydła wynosiła 55 mm, długość ogona 42 mm[4]. Widoczny czub i wydłużone pióra na brodzie. Czub i gardło są niemal jasnobrązowe (czub jest czarno-brązowy, w odróżnieniu od czarno-białego u innych przedstawicieli rodzaju[5]). Wydłużone pióra na brodzie są metalicznie zielone u nasady, ku końcowi kolor przechodzi w fioletowy. Od piersi za ucho sięga jasnobrązowa obroża; kontrastuje z czarną głową. Na zewnętrznych sterówkach występuje szeroki, brudnobiały pas[7].
Zasięg występowania
Endemit zachodnio-centralnej Kolumbii; występuje w obrębie wulkanu Nevado del Ruiz na granicy departamentów Tolima i Caldas[5]. BirdLife International szacuje zasięg występowania na 4200 km², jednak ptak ten jest rozmieszczony plamowo, a powierzchnia dogodnych dla niego siedlisk nie przekracza 400 km²[8].
Ekologia i zachowanie
Hełmik modrobrody występuje w górach, w przedziale wysokości 3000–4600 m n.p.m.[2] Środowiskiem życia tych ptaków jest otwarta, wilgotna formacja paramo z rosnącymi tam przedstawicielami Espeletia (astrowate)[5]; preferują zarośla Espeletia hartwegiana. Niewiele wiadomo o ekologii tego gatunku[7]. Często widywane są na kwiatach Espeletia schultzii. Brak informacji na temat rozrodu[5].
Status
IUCN uznaje gatunek za narażony na wyginięcie (VU, Vulnerable) nieprzerwanie od 2014 (stan w 2021); wcześniej nie był klasyfikowany jako odrębny gatunek. Liczebność populacji szacuje się na 250–999 dorosłych osobników. Całość zasięgu tego gatunku zawiera się w Parku Narodowym Los Nevados. Jest dobrze chroniony, jednak nadal praktykuje się wypalanie paramo, aby uzyskać świeże pastwiska dla bydła. Pod obszarami paramo występują lokalnie uprawy ziemniaków[7].
Przypisy
- ↑ a b Oxypogon stuebelii, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ a b Oxypogon stuebelii, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
- ↑ Systematyka i nazwa polska za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Podrodzina: Lesbiinae Reichenbach, 1853 - paziaki (Wersja: 2024-09-15). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-01-11].
- ↑ a b c A.B. Meyer. Über neue und ungenügend bekannte Vögel im königl. zoologischen Museum zu Dresden. „Zeitschrift für die gesammte Ornithologie”. 1, s. 204, 1884. (niem.).
- ↑ a b c d e f g del Hoyo, J., Collar, N., Sharpe, C.J., Kirwan, G.M. & Boesman, P.: Buffy Helmetcrest (Oxypogon stuebelii). [w:] del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2015. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-05-16)].
- ↑ F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.): Hummingbirds. IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-03-04]. (ang.).
- ↑ a b c Species factsheet: Buffy Helmetcrest Oxypogon stuebelii. BirdLife International. [dostęp 2025-01-11]. (ang.).
- ↑ Buffy Helmetcrest Oxypogon stuebelii. BirdLife International. [dostęp 2020-08-12]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia, nagrania głosów i krótkie filmy. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.