Howard Carter

Howard Carter
Ilustracja
Howard Carter podczas pobytu w Stanach Zjednoczonych (1924)
Data i miejsce urodzenia

9 maja 1874
Brompton, Kensington

Data i miejsce śmierci

2 marca 1939
Brompton, Kensington

Zawód, zajęcie

archeolog, egiptolog

podpis
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach

Howard Carter (ur. 9 maja 1874 w Brompton, Kensington, zm. 2 marca 1939 tamże) – brytyjski archeolog i egiptolog, uczestnik wielu ekspedycji archeologicznych w Egipcie, w latach 1899–1903 główny inspektor zabytków w Górnym Egipcie, od 1908 roku kierował wykopaliskami lorda Carnarvona, a w 1922 roku odkrył nienaruszony grobowiec Tutanchamona z bogatym wyposażeniem.

Życiorys

Grobowiec Tutanchamona (KV62)
Złota maska Tutanchamona

Howard Carter urodził się 9 maja 1874 roku w Brompton w londyńskim Kensington[1.1][a]. Był najmłodszym synem z jedenaściorga dzieci w rodzinie Samuela Johna Cartera (1835–1892), malarza i ilustratora, specjalizującego się w malowaniu wiejskich pejzaży i portretowaniu zwierząt domowych z okolicznych majątków ziemskich, oraz jego żony Marthy Joyce Sands[1.2]. Będąc dzieckiem o wątłym zdrowiu, dzieciństwo spędził w Swaffham, niewielkiej wiosce w angielskim hrabstwie Norfolk, wychowywany przez dwie siostry ojca Fanny i Kate[1.2].

Z uwagi na zły stan zdrowia nie posłano go do szkoły publicznej, lecz najprawdopodobniej uzyskał podstawowe wykształcenie w zakresie czytania, pisania i matematyki w jednej z tzw. dame schools, prywatnych placówek prowadzonych przez kobiety[1.3]. Carter nie odebrał formalnego wykształcenia przygotowującego do zawodu. O jego nikłej znajomości ortografii i interpunkcji świadczyły liczne błędy w późniejszych listach pisanych z wyprawy do Egiptu[1.3]. Carter wykazywał jednak uzdolnienia plastyczne i zachęcany był do rysowania zwierząt[1.2].

Pierwsza wyprawa do Egiptu

W wieku 17 lat, za wstawiennictwem lady Amherst of Hackney – żony barona Amherst of Hackney Williama Tyssena-Amhersta (1835–1909), został przyjęty do ekipy archeologicznej Percy’ego Edwarda Newberry’ego (1869–1949), który prowadził prace dokumentacyjne m.in. w Beni Hassan[1.4]. W 1891 roku Carter wyjechał do Egiptu i rozpoczął pracę dla Egypt Exploration Fund[1.5]. Wówczas pomagał Newberry’emu w sporządzaniu rysunków z Beni Hassan[4.1]. W 1892 roku dołączył do Williama Flindersa Petriego (1853–1942)[1.6].

Prace w Górnym Egipcie

W latach 1893–1899 pracował w Deir el-Bahari, gdzie pod kierunkiem Szwajcara Edouarda Naville’a dokumentował dekoracje świątyni Hatszepsut[1.7], a jego rysunki uznawane są za jedne z najlepszych w swoim rodzaju[4.1]. Podczas pracy Howardowi pomagał przez jeden sezon brat Vernet[1.8]. Rysunki braci zostały opublikowane w latach 1895–1908 w sześciotomowym dziele Naville’a The Temple of Deir el Bahari[1.8].

W 1899 roku Carter został mianowany głównym inspektorem zabytków Górnego Egiptu Egyptian Antiquities Service (EAS) (ang. Antiquities Service Inspector General for Upper Egypt) i przez kolejne cztery lata pracował nad dokumentacją zabytków Górnego Egiptu, szczególnie Teb[4.1]. Wówczas odkrył cenotaf Mentuhotepa II, grobowce Hatszepsut, Totmesa II i Totmesa IV, a także odgruzował grobowiec Merenptaha[4.1].

W 1904 roku został mianowany inspektorem Dolnego Egiptu[4.1]. Jego kariera na tym stanowisku zakończyła się nagle w wyniku incydentu z udziałem francuskich turystów zwiedzających Sakkarę w 1905 roku[4.1]. Następnie pracował jako rysownik i handlarz antykami[4.1].

Praca dla lorda Carnarvona

W 1908 roku Carter został zaangażowany przez lorda Carnarvona, by prowadzić wykopaliska w zachodnich Tebach[4.1]. Wówczas odkryto m.in. grób z okresu wczesnej XVIII dynastii oraz pozostałości świątyni Hatszepsut[4.1]. W latach 1912–1913 prowadził prace na terenach starożytnego Ksois i Balamun[4.1]. W 1914 roku Carter odkrył kolejny grób z okresu wczesnej XVIII dynastii, najprawdopodobniej królowej Ahmes-Nefertari[4.1].

Odkrycie grobowca Tutanchamona

 Osobny artykuł: Grobowiec Tutanchamona.

Okres I wojny światowej Carter spędził w Egipcie[4.1]. W 1916 roku odkrył grobowiec przeznaczony dla Hatszepsut a w 1917 roku rozpoczął wykopaliska w Dolinie Królów, które przez pięć lat nie przyniosły znaczących odkryć[4.1]. Po zakończeniu sezonu 1921–1922 wykopaliska miały zostać zakończone z uwagi na brak sukcesu[4.1].

Na początku listopada 1922 roku postanowiono usunąć pozostałości baraków dla robotników zatrudnionych przy wznoszeniu starożytnych grobowców i rozpocząć prace wykopaliskowe[5.1]. 4 listopada Carter odkrył stopień, a dzień później odkopano całe schody prowadzące w głąb ziemi i odsłonięto część drzwi[5.2]. Carnarvona nie było w tym czasie w Egipcie i Carter wstrzymał się z dalszymi pracami do przyjazdu partnera[5.3]. Wspólnie wznowili prace 24 listopada – przez kilka pierwszych dni udrażniali korytarz, który był za pierwszymi drzwiami, by dotrzeć do kolejnych zapieczętowanych drzwi[5.4]. Drugie drzwi otwarto w dniu 26 listopada[6] – za nimi znajdowały się dwie komory z bogatym wyposażeniem, lecz nie znaleziono sarkofagu. Zauważono jednak trzecie zamurowane drzwi, których postanowiono nie otwierać ze względu na konieczność przygotowania się do zabezpieczenia dotychczasowych i przyszłych znalezisk (urządzenia laboratorium i magazynów)[5.5]. Prace wznowiono 16 grudnia 1922 roku – zbadano wyposażenie obu komór, znaleziska zewidencjonowano i przeniesiono do magazynów na powierzchni[5.6].

Dom Howarda Cartera w Luksorze w 2010 roku

16 lutego 1923 roku[7] otwarto komorę grobową ze skrzynią grobową zbudowaną ze złotej blachy oraz kolejną komorę wypełnioną artefaktami[5.7]. Badania komory grobowej zostały spowolnione z powodu śmierci Carnarvona (6 kwietnia 1923[5.8]) i związanych z tym problemów prawnych z koncesją na dalsze badania[5.9]. Otwarcia sarkofagu dokonano dopiero 13 października 1925 roku[8], a 28 października po otwarciu trzeciej trumny znaleziono mumię faraona Tutanchamona[8]. Grobowiec okazał się być w stanie nienaruszonym[3]. Znaleziska z grobowca znajdują się w Muzeum Egipskim w Kairze[3].

Swoje odkrycie i prace w grobowcu Tutanchamona Carter opisał w trzytomowym dziele The Tomb of Tut-ank-Amen[9].

Dalsze życie i śmierć

Grób Howarda Cartera

Po zakończeniu oczyszczania grobowca Tutanchamona w 1932 roku Howard Carter wycofał się z prac wykopaliskowych[10][11]. Aż do śmierci dzielił swoją egzystencję między dom w Luksorze (w okresie zimowym) a mieszkanie w Londynie[10][11]. Gdy zainteresowanie Tutanchamonem spadło, wiódł dość odizolowane życie z kilkoma bliskimi przyjaciółmi[11].

Carter zmarł 2 marca 1939 roku w londyńskim Kensington w wieku 64 lat z powodu chłoniaka Hodgkina[12][4.1]. Został pochowany na cmentarzu Putney Vale Cemetery w wielkolondyńskiej gminie Wandsworth[13][12].

Uwagi

  1. ↑ W akcie urodzenia Cartera jako miejsce jego narodzin podany jest adres: 10 Rich Teracce, Brompton, Kensington[1.1]. Źródła czasem podają, że Carter urodził się w Swaffham w angielskim hrabstwie Norfolk[2][3]. James (2012) tłumaczy to wpisem o Swaffham w publikacji Who’s Who, do której Carter podał, że urodził się w latach 70. w domu ojca w Earl's Court, uznając zapis o miejscu urodzenia w Swaffham za pomyłkę[1.1].

Przypisy

  1. ↑ T.G.H. James: Howard Carter: The Path to Tutankhamun. Tauris Parke Paperbacks, 2012. ISBN 978-1-84511-258-5. [dostęp 2017-11-04]. (ang.).
    1. ↑ a b c S. 3.
    2. ↑ a b c S. 7.
    3. ↑ a b S. 8.
    4. ↑ S. 17.
    5. ↑ S. 17 i 22.
    6. ↑ S. 37.
    7. ↑ S. 58.
    8. ↑ a b S. 66.
  2. ↑ Howard Carter, [w:] Encyclopædia Britannica [dostęp 2017-11-04] (ang.).
  3. ↑ a b c Carter Howard, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2017-11-04].
  4. ↑ Aidan Dodson: Howard Carter. W: Kathryn A. Bard: Encyclopedia of the Archaeology of Ancient Egypt. Routledge, 2005, s. 190–191. ISBN 978-1-134-66525-9. [dostęp 2017-11-04]. (ang.).
    1. ↑ a b c d e f g h i j k l m n o S. 190–191.
  5. ↑ C.W. Ceram: Bogowie, groby i uczeni. Powieść o archeologii. Przeł. Jerzy Nowacki. Wyd. 5. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1974, seria: Rodowody Cywilizacji. ISBN 83-06-02398-6. OCLC 749504013. (pol.).
    1. ↑ S. 186–7.
    2. ↑ S. 187-8.
    3. ↑ S. 188.
    4. ↑ S. 189.
    5. ↑ S. 191–2.
    6. ↑ S. 195–6.
    7. ↑ S. 196–8.
    8. ↑ S. 207.
    9. ↑ S. 196 i 199.
  6. ↑ Howard Carter: The first excavation season in the tomb of Tutankhamun. Part 1: October 28 to December 31, 1922. [w:] Tutankhamun: Anatomy of an Excavation. Howard Carter's diaries and journals [on-line]. Griffith Institute, 2010-10-06. [dostęp 2017-11-04]. (ang.).
  7. ↑ Howard Carter: The first excavation season in the tomb of Tutankhamun. Part 2: January 1 to May 31, 1923. [w:] Tutankhamun: Anatomy of an Excavation. Howard Carter's diaries and journals [on-line]. Griffith Institute, 2010-10-06. [dostęp 2017-11-04]. (ang.).
  8. ↑ a b Howard Carter: Tutankhamun: Anatomy of an Excavation. Howard Carter's diaries. The fourth excavation season in the tomb of Tutankhamun. September 23, 1925 to May 21, 1926. [w:] Tutankhamun: Anatomy of an Excavation. Howard Carter's diaries and journals [on-line]. Griffith Institute, 2010-10-06. [dostęp 2017-11-04]. (ang.).
  9. ↑ Howard Carter: The Tomb of Tutankhamun Vol. I: The Discovery. BIG BYTE BOOKS, 2014. ISBN 978-1-939331-00-7. [dostęp 2017-11-04].
  10. ↑ a b Orrin Grey: Howard Carter and the Discovery of Pharaoh Tutankhamun’s Tomb. [w:] History [on-line]. explorethearchive.com, 2022-12-15. [dostęp 2024-05-09]. (ang.).
  11. ↑ a b c Unveiling History: Howard Carter and the Discovery of Tutankhamun’s Tomb. observervoice.com, 2024-05-09. [dostęp 2024-05-09]. (ang.).
  12. ↑ a b Howard Carter. findagrave.com. [dostęp 2024-05-09]. (ang.).
  13. ↑ A. Peter Dore: Grave of Howard Carter and tombs of ancient Egypt. [w:] Arts [on-line]. dailysabah.com, 2024-03-01. [dostęp 2024-05-09]. (ang.).

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya