Hruszowice
| wieś | |
_(1).jpg) Parafialna cerkiew greckokatolicka w przysiółku Gaje i fragment zabudowy | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2024) |
310[2] |
| Strefa numeracyjna |
16 |
| Kod pocztowy |
37-724[3] |
| Tablice rejestracyjne |
RPR |
| SIMC |
0611637[4] |
Położenie na mapie gminy Stubno  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa podkarpackiego  | |
Położenie na mapie powiatu przemyskiego  | |
 49°56′24″N 22°59′39″E/49,940000 22,994167[1]
| |
Hruszowice (w latach 1977–1981 Gruszowice) (ukr. Грушовичі) – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie przemyskim, w gminie Stubno[4][5]. Ma status sołectwa[6].
Części wsi
| SIMC | Nazwa | Rodzaj |
|---|---|---|
| 0611620 | Gaje | przysiółek |
Opis
Hruszowice należą prawdopodobnie do najstarszych osad w tym rejonie. Badania archeologiczne potwierdziły istnienie tutaj wczesnośredniowiecznego grodu. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego informuje o dokumencie z 1301 r., wydanym przez kniazia wołyńskiego Lwa, syna króla Daniela, który miał się znajdować w archiwum kapituły greckokatolickiej w Przemyślu, nadającym Hruszowice biskupstwu przemyskiemu. Dokument ten według zdania niektórych krytyków historycznych został podrobiony przez duchowieństwo ruskie, zyskał on jednak aprobatę królów polskich i jest aprobowany[7].
W 1758 r. w Hruszowicach urodził się Franciszek Siarczyński – polski ksiądz z zakonu pijarów, kaznodzieja, historyk, geograf, publicysta, edytor, tłumacz i poeta[8].
Z dawnego dworu w Hruszowicach pozostała tylko kaplica grobowa z XIX w., użytkowana obecnie jako kościół rzymskokatolicki pw. Matki Bożej Różańcowej, oraz kilkanaście starych drzew z przydworskiego parku. Wg spisu ludności na 30 września 1921 r. wieś była zabudowana 168 budynkami mieszkalnymi, zamieszkałymi przez 882 mieszkańców z czego 453 deklarowało narodowość polską a 429 narodowość rusińską.
W II Rzeczypospolitej wieś w powiecie jaworowskim województwa lwowskiego. W marcu 1945 nacjonaliści ukraińscy z OUN-UPA zamordowali tutaj 10 Polaków, grabiąc i paląc ich zagrody[9].
Przed II wojną światową Hruszowice były dużą wsią, zamieszkaną w większości przez mieszkańców deklarujących wyznanie grecko-katolickie, wysiedlonych w latach 1945–1947. Część z nich powróciła w latach 60. XX w. We wsi zachowało się kilkanaście drewnianych domów i trzy metalowe krzyże z początku XX w. oraz fundamenty drewnianej cerkwi greckokatolickiej pw. Wniebowzięcia NMP z 1720 r., spalonej w 1960 r.[10]
W przysiółku Gaje znajduje się wybudowana w latach 1996–99 parafialna cerkiew greckokatolicka pw. Zaśnięcia Bogurodzicy.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa przemyskiego.
Na miejscowym cmentarzu (na pd-zach. skraju wsi) w październiku 1994 wzniesiono pomnik z napisem Chwała bohaterom UPA, bojownikom o wolną Ukrainę. Pomnik z czerwonego piaskowca miał formę bramy, której połowy połączone są u góry metalowym tryzubem.
26 kwietnia 2017 monument został usunięty w ramach akcji czynu społecznego[11] przez działaczy Ruchu Narodowego i Młodzieży Wszechpolskiej za zgodą wójta gminy[12]. Akcja została potępiona przez Związek Ukraińców w Polsce[13].
Osoby związane z miejscowością
- Halina Hamkało (1951–2015)[14]
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 41625.
- ↑ Raport o stanie gminy Stubno w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 8-9
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 352 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
- ↑ a b c GUS. Wyszukiwarka TERYT
- ↑ a b Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
- ↑ Strona gminy, sołectwa
- ↑ Hruszowice, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. III: Haag – Kępy, Warszawa 1882, s. 191.
- ↑ Agnieszka Kawalec, Ksiądz Franciszek Siarczyński. Życie i działalność, Wrocław 2007, s. 13, ISBN 978-83-04-04930-7.
- ↑ Szczepan Siekierka, Henryk Komański, Krzysztof Bulzacki, Ludobójstwo dokonane przez nacjonalistów ukraińskich na Polakach w województwie lwowskim 1939–1947, Wrocław: Stowarzyszenie Upamiętnienia Ofiar Zbrodni Ukraińskich Nacjonalistów, 2006, s. 342, ISBN 83-85865-17-9, OCLC 77512897.
- ↑ Cerkiew pw. Zaśnięcia Przenajświętszej Bogurodzicy w Hruszowicach [online], Grekokatolicy.pl, 21 lipca 2018 [dostęp 2019-09-27] (pol.).
- ↑ INTERIA.PL, Podkarpackie: Nielegalny pomnik UPA rozebrany [online] [dostęp 2017-04-27] (pol.).
- ↑ Jagienka Wilczak, Zburzono pomnik ku czci UPA w Hruszowicach. To jawna prowokacja, Polityka, 28 kwietnia 2017
- ↑ Zdemontowali pomnik UPA. „Rzeczpospolita”, s. A7, 28 kwietnia 2017.
- ↑ Halina Hamkało w bazie filmpolski.pl
Linki zewnętrzne
- Hruszowice, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. III: Haag – Kępy, Warszawa 1882, s. 191.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.