Hrywna
| Kod ISO 4217 |
UAH |
|---|---|
| Symbol |
₴ – hrywna |
| Państwo | |
| Bank centralny | |
| Poziom inflacji |
26.6% w grudniu 2022[1] |
| Podział |
1 hrywna = 100 kopiejek |
| Banknoty |
20, 50, 100, 200, 500, 1000 ₴ |
| Monety |
10, 50 kopiejek |
Hrywna (ukr. гривня, hrywnia, [ˈɦrɪu̯nʲɑ]) – oficjalna waluta Ukrainy. Kod walutowy ISO 4217: UAH, symbol: ₴ (podwójnie przekreślona zapisana kursywą litera г) – w standardzie Unicode: U+20B4, skrót ukraiński: грн (bez kropki na końcu). 1 hrywna jest równa 100 kopiejkom.
Jedna hrywna warta jest 0,0883 PLN (stan na październik 2025).
Hrywna weszła do obiegu w 1996 podczas reform ekonomicznych, zastępując karbowańca. Nazwa pochodzi od średniowiecznej miary srebra – grzywny.
W 2024 roku, w ramach procesu derusyfikacji[a], Narodowy Bank Ukrainy (NBU) zainicjował zmianę nazwy monet zdawkowych z „kopiejki” na „szah”, nawiązując do ukraińskiej tradycji historycznej i językowej[2].
Monety
| Obecnie będące w obiegu [3] | ||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wizerunek | Nominał | Parametry techniczne | Opis | Data pierwszego bicia | Data wprowadzenia do obiegu | Data wycofania z obiegu (początek) | ||||||
| Awers | Rewers | Średnica | Grubość | Waga | Metal | Rant | Awers | Rewers | ||||
| 1 kopiejka | 16 mm | 1,2 mm | 1,5 g | Stal nierdzewna | Gładki | Nominał, ornament roślinny | Herb Ukrainy, ornament roślinny, rok bicia | 1992 | 1996 | 1 października 2019 | ||
| 2 kopiejki | 17,3 mm | 1,2 mm | 0,64 lub 1,8 g | Aluminium lub Stal nierdzewna | ||||||||
| 5 kopiejek | 24 mm | 1,5 mm | 4,3 g | Stal nierdzewna | Ząbkowany | |||||||
| 10 kopiejek | 16,3 mm | 1,25 mm | 1,7 g | Mosiądz, brązal, stal niskowęglowa powlekana mosiądzem | 1 października 2025 | |||||||
| 25 kopiejek | 20,8 mm | 1,35 mm | 2,9 g | Gładki/ząbkowany | 1 października 2020 | |||||||
| 50 kopiejek | 23 mm | 1,55 mm | 4,2 g | |||||||||
| 1 hrywna | 26 mm | 1,85 mm | 7,1 lub 6,9 g | Mosiądz, brązal | Napis: „ОДНА ГРИВНЯ”, rok wybicia | 1995 | 1 października 2020 | |||||
| 1 hrywna | 6,8 g | Brązal | Napis: „ОДНА ГРИВНЯ” | Herb Ukrainy, nominał, ornament dekoratywny, rok bicia | Włodzimierz I Wielki | 2004 | 25 października 2004 | |||||
| 1 hrywna | 18.9 mm | 1,8 mm | 3.3 g | Stal niskowęglowa powlekana niklem | Ząbkowany | 2018 | 27 kwietnia 2018 | |||||
| 2 hrywny | 20.2 mm | 1,8 mm | 4.0 g | Jarosław I Mądry | ||||||||
| 5 hrywien | 22.1 mm | 2 mm | 5.2 g | Stop cynkowy powlekany
niklem |
Gładki/ząbkowany | Bohdan Chmielnicki | 20 grudnia 2019 | |||||
| 10 hrywien | 23.5 mm | 2,3 mm | 6.4 g | Ząbkowany | Iwan Mazepa | 2020 | ||||||
Banknoty
Do obiegu wprowadzono cztery serie banknotów:
- z datami emisji 1992–1994 — I seria, typowe poradzieckie wzornictwo, z centralnie umieszczoną postacią, nominały 1–100 ₴ (banknoty o nominałach 50 oraz 100 ₴ nigdy nie były w obiegu) (obecnie bardzo rzadko spotykane);
- z datami emisji 1994–2001 — II seria, poradzieckie wzornictwo z postacią umieszczoną z boku, nominały 1–200 ₴ (są rzadko spotykane w obiegu);
- z datami emisji 2003–2014 — III seria, współczesne wzornictwo, zmienione wizerunki postaci, bardziej jednolita kolorystyka poszczególnych banknotów, nominały 1–100 ₴;
- w roku 2007 wyemitowano nominały 200 i 500 ₴;
- z datami emisji od 2014 – nowa (IV) seria banknotów 20–500 ₴, w 2019 r. wydrukowano i wprowadzono do obiegu nominał 1000 ₴;
- od 2018 roku nominały 1–10 ₴ nie są drukowane z powodu wprowadzenia monet o odpowiednich nominałach.
W obiegu najczęściej spotykane są emisje z lat 2003–2006 (III seria) oraz 2014–2020 (IV seria). Inne banknoty z datą emisji do roku 2004 od pierwszego października 2020 roku przestały być ważnym środkiem płatniczym na terenie Ukrainy i bez ograniczeń mogą być wymieniane we wszystkich bankach Ukrainy na banknoty nowszych serii.
Wszystkie banknoty oraz monety hrywny, które zostały oficjalnie wprowadzone do obiegu i nie zostały wycofane, są prawnym środkiem płatniczym na terenie Ukrainy. W celu usprawnienia organizacji obiegu gotówki Narodowy Bank Ukrainy wycofuje z obiegu banknoty hrywnowe drukowane do 2003 roku. Chodzi o banknoty pierwszej i drugiej generacji. Banknoty te nie są środkiem płatniczym od 1 października 2020 roku. Ponadto od 1 października 2020 r. NBU rozpoczyna wycofywanie z obiegu banknotów 1 i 2 hrywien trzeciej generacji[4], a od 1 stycznia 2023 r. - w nominałach 5, 10, 20 i 100 hrywien trzeciej generacji[5].
Od 1 sierpnia 2024 r. rozpoczął się proces stopniowego wycofywania z obiegu banknotów o nominale 500 hrywien (wydanych w latach 2006-2014), a 1 listopada tegoż roku NBU ogłosił stopniową wymianę banknotów o nominałach 50 i 200 hrywien (wydanych w latach 2004-2018 oraz w latach 2007-2018 odpowiednio). Proces ten stanowi ostatni etap modernizacji serii banknotów waluty narodowej[6]
Banknoty te są w obiegu do czasu podjęcia odrębnej decyzji przez Zarząd Narodowego Banku Ukrainy o ich całkowitym wycofaniu.
Od 2 marca 2026 r. banknoty o nominałach 1, 2, 5 i 10 hrywien trzeciej generacji przestały być środkiem płatniczym[7].
Pierwsza seria
| Pierwsza seria [8] | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wizerunek | Nominał | Wymiary | Główny kolor | Opis | Data | ||||||
| Awers | Rewers | Awers | Rewers | pierwszego druku | wprowadzenia | wycofania
(początek) |
wycofania | ostatecznej wymiany | |||
| 1 hrywna | 135 х 70 mm | Ciemnozielony | Włodzimierz I Wielki | Ruiny Chersonezu | 1992 | 2 września 1996 | 15 lipca 2003 | 1 października 2020 | 30 września 2023 | ||
| 2 hrywny | Brązowy | Jarosław I Mądry | Sobór Mądrości Bożej w Kijowie | ||||||||
| 5 hrywien | Ciemnobrązowy | Bohdan Chmielnicki | Cerkiew św. Eliasza w Subotowie | ||||||||
| 10 hrywien | Fioletowy | Iwan Mazepa | Ławra Peczerska | ||||||||
| 20 hrywien | Żółty i brązowy | Iwan Franko | Opera lwowska | ||||||||
| 50 hrywien | Czerwony | Mychajło Hruszewski | Budynek Ukraińskiej Centralnej Rady | nigdy nie wprowadzono do obiegu | |||||||
| 100 hrywien | Zielony | Taras Szewczenko | Budynek Rady Najwyższej Ukrainy | ||||||||
Druga seria
| Druga seria [9] | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wizerunek | Nominał | Wymiary | Główny kolor | Opis | Data | ||||||
| Awers | Rewers | Awers | Rewers | pierwszego druku | wprowadzenia | emisje | wycofania
(początek) |
wycofania | |||
| 1 hrywna | 133 × 66 mm | Zielony i brązowy | Włodzimierz I Wielki | Ruiny Chersonezu | 1994 | 2 września 1996 | 1994,
1995 |
1 grudnia 2004 | 1 października 2020 | ||
| 2 hrywny | Brązowy | Jarosław I Mądry | Sobór Mądrości Bożej w Kijowie | 1995 | 1 września 1997 | 1995,
2001 |
28 września 2004 | ||||
| 5 hrywien | Niebieski | Bohdan Chmielnicki | Cerkiew św. Eliasza w Subotowie | 1994 | 1994,
1997, 2001 |
14 czerwca 2004 | |||||
| 10 hrywien | Brązowy i żółty | Iwan Mazepa | Ławra Peczerska | 1994,
2000 |
1 stycznia 2010 | ||||||
| 20 hrywien | Brązowy i zielony | Iwan Franko | Opera lwowska | 1995 | 1995,
2000 | ||||||
| 50 hrywien | Żółty i fioletowy | Mychajło Hruszewski | Budynek Rady Najwyższej Ukrainy | Nie umieszczona na banknotach | 2 września 1996 | 1996 | |||||
| 100 hrywien | Różowy i zielony | Taras Szewczenko | Sobór Mądrości Bożej w Kijowie | 1996 | |||||||
| 200 hrywien | Niebieski | Łesia Ukrainka | Wieża Bramna zamku w Łucku | 22 sierpnia 2001 | 2001 | ||||||
Trzecia seria
| Trzecia seria [10] | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wizerunek | Nominał | Wymiary | Główny kolor | Opis | Data | ||||||
| Awers | Rewers | Awers | Rewers | pierwszego druku | wprowadzenia | emisje | wycofania
(początek) |
wycofania | |||
| 1 hrywna | 118 × 63 mm | Szary | Włodzimierz I Wielki | Gród Włodzimierza w Kijowie | 2004 | 1 grudnia 2004 | 2004, 2005 | 1 października 2020 | 2 marca 2026 | ||
| 1 hrywna | Żółty i niebieski | 2006 | 22 maja 2006 | 2006, 2011, 2014, 2018 | |||||||
| 2 hrywny | Brązowy | Jarosław I Mądry | Sobór Mądrości Bożej w Kijowie | 2004 | 28 września 2004 | 2004, 2005, 2011, 2013, 2018 | |||||
| 5 hrywien | Niebieski | Bohdan Chmielnicki | Cerkiew św. Eliasza w Subotowie | 14 czerwca 2004 | 2004, 2005, 2011, 2013, 2015 | 1 stycznia 2023 | |||||
| 10 hrywien | 124 × 66 mm | Karmazynowy | Iwan Mazepa | Sobór Uspieński w Ławrze Peczerskiej | 1 listopada 2004 | 2004, 2005, 2006, 2011, 2013, 2015 | |||||
| 20 hrywien | 130 × 69 mm | Zielony | Iwan Franko | Opera Lwowska | 2003 | 1 grudnia 2003 | 2003, 2005, 2011, 2013, 2016 | ||||
| 50 hrywien | 136 × 72 mm | Fioletowy | Mychajło Hruszewski | Budynek Ukraińskiej Centralnej Rady | 2004 | 29 marca 2004 | 2004, 2005, 2011, 2013, 2014 | 1 listopada 2024 | |||
| 100 hrywien | 142 × 75mm | Oliwkowy | Taras Szewczenko | Czernecza Góra nad Dnieprem pod Kaniowem oraz bandurysta z chłopcem | 2005 | 20 lutego 2006 | 2005, 2011, 2014 | 1 stycznia 2023 | |||
| 200 hrywien | 148 × 75mm | Różowy | Łesia Ukrainka | Wieża Bramna zamku w Łucku | 2007 | 28 maja 2007 | 2007, 2011, 2013, 2014 | 1 listopada 2024 | |||
| 500 hrywien | 154 × 75mm | Beżowy | Hryhorij Skoworoda | Akademia Mohylańska w Kijowie | 2006 | 15 września 2006 | 2006, 2011, 2014, 2015 | 1 sierpnia 2024 | |||
Czwarta seria
W obiegu są następujące banknoty ukazujące wybitnych działaczy historii Ukrainy, a także związane z ich życiem miejsca:
| Czwarta seria [11] | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Wizerunek | Nominał | Wymiary | Główny kolor | Opis | Data | ||||
| Awers | Rewers | Awers | Rewers | pierwszego druku | wprowadzenia | emisje | |||
| 20 hrywien | 130 × 69
mm |
Zielony | Iwan Franko | Opera Lwowska | 2018 | 25 września 2018 | 2018 | ||
| 50 hrywien | 136 × 72 mm | Fioletowy | Mychajło Hruszewski | Budynek Ukraińskiej Centralnej Rady | 2019 | 20 grudnia 2019 | 2019 | ||
| 100 hrywien | 142 × 75 mm | Oliwkowy | Taras Szewczenko | Kijowski Uniwersytet Narodowy im. Tarasa Szewczenki | 2014 | 9 marca 2015 | 2014,
2019 | ||
| 200 hrywien | 148 × 75 mm | Różowy | Łesia Ukrainka | Wieża Bramna zamku w Łucku | 2019 | 25 lutego 2020 | 2020 | ||
| 500 hrywien | 154 × 75 mm | Beżowy | Hryhorij Skoworoda | Akademia Mohylańska w Kijowie | 2015 | 11 kwietnia 2016 | 2015, 2018 | ||
| 1000 hrywien | 160 × 75 mm | Fioletowy | Wołodymyr Wernadski | Narodowa Akademia Nauk Ukrainy | 2019 | 25 października 2019 | 2019 | ||
Dostępność znaku hrywny „₴” w Windows
Sterownik klawiatury w układzie ukraińskim systemu operacyjnego Microsoft Windows daje dostęp do symbolu hrywny „₴” począwszy od wersji Vista. Aby uzyskać ten znak, należy przytrzymując „Shift” nacisnąć klawisz tyldy (~). W poprzednich systemach w tym miejscu znajdowała się duża litera Ё.
Uwagi
- ↑ Derusyfikacja - proces zachodzący w różnych państwach byłego Imperium Rosyjskiego i Związku Radzieckiego lub ich niektórych częściach, polegający na ograniczaniu lub usuwaniu wpływów rosyjskich w sferze języka, kultury, edukacji, administracji i przestrzeni symbolicznej. Jego celem jest przywrócenie tożsamości narodowej ludności rdzennej – w tym języka, kultury i pamięci historycznej – utraconych lub osłabionych w wyniku przymusowej rusyfikacji.
Przypisy
- ↑ Ukraina – inflacja. [dostęp 2023-03-02]. (pol.).
- ↑ Відновлення історичної справедливості: Національний банк ініціює зміну назви монети "копійка" на "шаг" [online], Національний банк України [dostęp 2025-12-28] (ukr.).
- ↑ http://www.bank.gov.ua/Engl/Bank_coin/Rozmin/rozmin.htm
- ↑ Про поступове вилучення з готівкового обігу банкнот номіналами 1 і 2 гривні зразків 2003-2007 років та обігових монет номіналом 1 гривня, виготовлених до 2018 року [online], Офіційний вебпортал парламенту України [dostęp 2023-01-01] (ukr.).
- ↑ Банкноти 5, 10, 20 та 100 гривень попереднього покоління поступово замінюватимуться в обігу на оновлені [online], Національний банк України [dostęp 2023-01-01] (ukr.).
- ↑ Gradual Replacement of Old-Design 50- and 200-Hryvnia Banknotes to Complete the Modernization of Hryvnia Denominations [online], National Bank of Ukraine [dostęp 2025-02-11] (ang.).
- ↑ Банкноти номіналами 1, 2, 5 та 10 гривень замінюються на відповідні обігові монети [online], Національний банк України [dostęp 2026-03-02] (ukr.).
- ↑ https://web.archive.org/web/20110927155016/http://www.bank.gov.ua/Engl/Bank_coin/Banknoty/banknoty.htm
- ↑ https://web.archive.org/web/20110927155016/http://www.bank.gov.ua/Engl/Bank_coin/Banknoty/banknoty.htm
- ↑ https://web.archive.org/web/20110927155016/http://www.bank.gov.ua/Engl/Bank_coin/Banknoty/banknoty.htm
- ↑ https://web.archive.org/web/20110927155016/http://www.bank.gov.ua/Engl/Bank_coin/Banknoty/banknoty.htm
Linki zewnętrzne
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.