Hrywna

Hrywna ukraińska
Ilustracja
Kod ISO 4217

UAH

Symbol

₴ – hrywna

Państwo

 Ukraina

Bank centralny

Narodowy Bank Ukrainy

Poziom inflacji

26.6% w grudniu 2022[1]

Podział

1 hrywna = 100 kopiejek

Banknoty

20, 50, 100, 200, 500, 1000 ₴

Monety

10, 50 kopiejek
1, 2, 5, 10 ₴

Hrywna (ukr. гривня, hrywnia, [ˈɦrɪu̯nʲɑ]) – oficjalna waluta Ukrainy. Kod walutowy ISO 4217: UAH, symbol: (podwójnie przekreślona zapisana kursywą litera г) – w standardzie Unicode: U+20B4, skrót ukraiński: грн (bez kropki na końcu). 1 hrywna jest równa 100 kopiejkom.

Jedna hrywna warta jest 0,0883 PLN (stan na październik 2025).

Hrywna weszła do obiegu w 1996 podczas reform ekonomicznych, zastępując karbowańca. Nazwa pochodzi od średniowiecznej miary srebragrzywny.

W 2024 roku, w ramach procesu derusyfikacji[a], Narodowy Bank Ukrainy (NBU) zainicjował zmianę nazwy monet zdawkowych z „kopiejki” na „szah”, nawiązując do ukraińskiej tradycji historycznej i językowej[2].

Monety

Obecnie będące w obiegu [3]
Wizerunek Nominał Parametry techniczne Opis Data pierwszego bicia Data wprowadzenia do obiegu Data wycofania z obiegu (początek)
Awers Rewers Średnica Grubość Waga Metal Rant Awers Rewers
1 kopiejka 16 mm 1,2 mm 1,5 g Stal nierdzewna Gładki Nominał, ornament roślinny Herb Ukrainy, ornament roślinny, rok bicia 1992 1996 1 października 2019
2 kopiejki 17,3 mm 1,2 mm 0,64 lub 1,8 g Aluminium lub Stal nierdzewna
5 kopiejek 24 mm 1,5 mm 4,3 g Stal nierdzewna Ząbkowany
10 kopiejek 16,3 mm 1,25 mm 1,7 g Mosiądz, brązal, stal niskowęglowa powlekana mosiądzem 1 października 2025
25 kopiejek 20,8 mm 1,35 mm 2,9 g Gładki/ząbkowany 1 października 2020
50 kopiejek 23 mm 1,55 mm 4,2 g
1 hrywna 26 mm 1,85 mm 7,1 lub 6,9 g Mosiądz, brązal Napis: „ОДНА ГРИВНЯ”, rok wybicia 1995 1 października 2020
1 hrywna 6,8 g Brązal Napis: „ОДНА ГРИВНЯ” Herb Ukrainy, nominał, ornament dekoratywny, rok bicia Włodzimierz I Wielki 2004 25 października 2004
1 hrywna 18.9 mm 1,8 mm 3.3 g Stal niskowęglowa powlekana niklem Ząbkowany 2018 27 kwietnia 2018
2 hrywny 20.2 mm 1,8 mm 4.0 g Jarosław I Mądry
5 hrywien 22.1 mm 2 mm 5.2 g Stop cynkowy powlekany

niklem

Gładki/ząbkowany Bohdan Chmielnicki 20 grudnia 2019
10 hrywien 23.5 mm 2,3 mm 6.4 g Ząbkowany Iwan Mazepa 2020

Banknoty

Do obiegu wprowadzono cztery serie banknotów:

  • z datami emisji 1992–1994 — I seria, typowe poradzieckie wzornictwo, z centralnie umieszczoną postacią, nominały 1–100 ₴ (banknoty o nominałach 50 oraz 100 ₴ nigdy nie były w obiegu) (obecnie bardzo rzadko spotykane);
  • z datami emisji 1994–2001 — II seria, poradzieckie wzornictwo z postacią umieszczoną z boku, nominały 1–200 ₴ (są rzadko spotykane w obiegu);
  • z datami emisji 2003–2014 — III seria, współczesne wzornictwo, zmienione wizerunki postaci, bardziej jednolita kolorystyka poszczególnych banknotów, nominały 1–100 ₴;
  • w roku 2007 wyemitowano nominały 200 i 500 ₴;
  • z datami emisji od 2014 – nowa (IV) seria banknotów 20–500 ₴, w 2019 r. wydrukowano i wprowadzono do obiegu nominał 1000 ₴;
  • od 2018 roku nominały 1–10 ₴ nie są drukowane z powodu wprowadzenia monet o odpowiednich nominałach.

W obiegu najczęściej spotykane są emisje z lat 2003–2006 (III seria) oraz 2014–2020 (IV seria). Inne banknoty z datą emisji do roku 2004 od pierwszego października 2020 roku przestały być ważnym środkiem płatniczym na terenie Ukrainy i bez ograniczeń mogą być wymieniane we wszystkich bankach Ukrainy na banknoty nowszych serii.

Wszystkie banknoty oraz monety hrywny, które zostały oficjalnie wprowadzone do obiegu i nie zostały wycofane, są prawnym środkiem płatniczym na terenie Ukrainy. W celu usprawnienia organizacji obiegu gotówki Narodowy Bank Ukrainy wycofuje z obiegu banknoty hrywnowe drukowane do 2003 roku. Chodzi o banknoty pierwszej i drugiej generacji. Banknoty te nie są środkiem płatniczym od 1 października 2020 roku. Ponadto od 1 października 2020 r. NBU rozpoczyna wycofywanie z obiegu banknotów 1 i 2 hrywien trzeciej generacji[4], a od 1 stycznia 2023 r. - w nominałach 5, 10, 20 i 100 hrywien trzeciej generacji[5].

Od 1 sierpnia 2024 r. rozpoczął się proces stopniowego wycofywania z obiegu banknotów o nominale 500 hrywien (wydanych w latach 2006-2014), a 1 listopada tegoż roku NBU ogłosił stopniową wymianę banknotów o nominałach 50 i 200 hrywien (wydanych w latach 2004-2018 oraz w latach 2007-2018 odpowiednio). Proces ten stanowi ostatni etap modernizacji serii banknotów waluty narodowej[6]

Banknoty te są w obiegu do czasu podjęcia odrębnej decyzji przez Zarząd Narodowego Banku Ukrainy o ich całkowitym wycofaniu.

Od 2 marca 2026 r. banknoty o nominałach 1, 2, 5 i 10 hrywien trzeciej generacji przestały być środkiem płatniczym[7].

Pierwsza seria

Pierwsza seria [8]
Wizerunek Nominał Wymiary Główny kolor Opis Data
Awers Rewers Awers Rewers pierwszego druku wprowadzenia wycofania

(początek)

wycofania ostatecznej wymiany
1 hrywna 135 х 70 mm Ciemnozielony Włodzimierz I Wielki Ruiny Chersonezu 1992 2 września 1996 15 lipca 2003 1 października 2020 30 września 2023
2 hrywny Brązowy Jarosław I Mądry Sobór Mądrości Bożej w Kijowie
5 hrywien Ciemnobrązowy Bohdan Chmielnicki Cerkiew św. Eliasza w Subotowie
10 hrywien Fioletowy Iwan Mazepa Ławra Peczerska
20 hrywien Żółty i brązowy Iwan Franko Opera lwowska
50 hrywien Czerwony Mychajło Hruszewski Budynek Ukraińskiej Centralnej Rady nigdy nie wprowadzono do obiegu
100 hrywien Zielony Taras Szewczenko Budynek Rady Najwyższej Ukrainy

Druga seria

Druga seria [9]
Wizerunek Nominał Wymiary Główny kolor Opis Data
Awers Rewers Awers Rewers pierwszego druku wprowadzenia emisje wycofania

(początek)

wycofania
1 hrywna 133 × 66 mm Zielony i brązowy Włodzimierz I Wielki Ruiny Chersonezu 1994 2 września 1996 1994,

1995

1 grudnia 2004 1 października 2020
2 hrywny Brązowy Jarosław I Mądry Sobór Mądrości Bożej w Kijowie 1995 1 września 1997 1995,

2001

28 września 2004
5 hrywien Niebieski Bohdan Chmielnicki Cerkiew św. Eliasza w Subotowie 1994 1994,

1997,

2001

14 czerwca 2004
10 hrywien Brązowy i żółty Iwan Mazepa Ławra Peczerska 1994,

2000

1 stycznia 2010
20 hrywien Brązowy i zielony Iwan Franko Opera lwowska 1995 1995,

2000

50 hrywien Żółty i fioletowy Mychajło Hruszewski Budynek Rady Najwyższej Ukrainy Nie umieszczona na banknotach 2 września 1996 1996
100 hrywien Różowy i zielony Taras Szewczenko Sobór Mądrości Bożej w Kijowie 1996
200 hrywien Niebieski Łesia Ukrainka Wieża Bramna zamku w Łucku 22 sierpnia 2001 2001

Trzecia seria

Trzecia seria [10]
Wizerunek Nominał Wymiary Główny kolor Opis Data
Awers Rewers Awers Rewers pierwszego druku wprowadzenia emisje wycofania

(początek)

wycofania
1 hrywna 118 × 63 mm Szary Włodzimierz I Wielki Gród Włodzimierza w Kijowie 2004 1 grudnia 2004 2004, 2005 1 października 2020 2 marca 2026
1 hrywna Żółty i niebieski 2006 22 maja 2006 2006, 2011, 2014, 2018
2 hrywny Brązowy Jarosław I Mądry Sobór Mądrości Bożej w Kijowie 2004 28 września 2004 2004, 2005, 2011, 2013, 2018
5 hrywien Niebieski Bohdan Chmielnicki Cerkiew św. Eliasza w Subotowie 14 czerwca 2004 2004, 2005, 2011, 2013, 2015 1 stycznia 2023
10 hrywien 124 × 66 mm Karmazynowy Iwan Mazepa Sobór Uspieński w Ławrze Peczerskiej 1 listopada 2004 2004, 2005, 2006, 2011, 2013, 2015
20 hrywien 130 × 69 mm Zielony Iwan Franko Opera Lwowska 2003 1 grudnia 2003 2003, 2005, 2011, 2013, 2016
50 hrywien 136 × 72 mm Fioletowy Mychajło Hruszewski Budynek Ukraińskiej Centralnej Rady 2004 29 marca 2004 2004, 2005, 2011, 2013, 2014 1 listopada 2024
100 hrywien 142 × 75mm Oliwkowy Taras Szewczenko Czernecza Góra nad Dnieprem pod Kaniowem oraz bandurysta z chłopcem 2005 20 lutego 2006 2005, 2011, 2014 1 stycznia 2023
200 hrywien 148 × 75mm Różowy Łesia Ukrainka Wieża Bramna zamku w Łucku 2007 28 maja 2007 2007, 2011, 2013, 2014 1 listopada 2024
500 hrywien 154 × 75mm Beżowy Hryhorij Skoworoda Akademia Mohylańska w Kijowie 2006 15 września 2006 2006, 2011, 2014, 2015 1 sierpnia 2024

Czwarta seria

W obiegu są następujące banknoty ukazujące wybitnych działaczy historii Ukrainy, a także związane z ich życiem miejsca:

Czwarta seria [11]
Wizerunek Nominał Wymiary Główny kolor Opis Data
Awers Rewers Awers Rewers pierwszego druku wprowadzenia emisje
20 hrywien 130 × 69

mm

Zielony Iwan Franko Opera Lwowska 2018 25 września 2018 2018
50 hrywien 136 × 72 mm Fioletowy Mychajło Hruszewski Budynek Ukraińskiej Centralnej Rady 2019 20 grudnia 2019 2019
100 hrywien 142 × 75 mm Oliwkowy Taras Szewczenko Kijowski Uniwersytet Narodowy im. Tarasa Szewczenki 2014 9 marca 2015 2014,

2019

200 hrywien 148 × 75 mm Różowy Łesia Ukrainka Wieża Bramna zamku w Łucku 2019 25 lutego 2020 2020
500 hrywien 154 × 75 mm Beżowy Hryhorij Skoworoda Akademia Mohylańska w Kijowie 2015 11 kwietnia 2016 2015, 2018
1000 hrywien 160 × 75 mm Fioletowy Wołodymyr Wernadski Narodowa Akademia Nauk Ukrainy 2019 25 października 2019 2019

Dostępność znaku hrywny „₴” w Windows

Sterownik klawiatury w układzie ukraińskim systemu operacyjnego Microsoft Windows daje dostęp do symbolu hrywny „₴” począwszy od wersji Vista. Aby uzyskać ten znak, należy przytrzymując „Shift” nacisnąć klawisz tyldy (~). W poprzednich systemach w tym miejscu znajdowała się duża litera Ё.

Uwagi

  1. Derusyfikacja - proces zachodzący w różnych państwach byłego Imperium Rosyjskiego i Związku Radzieckiego lub ich niektórych częściach, polegający na ograniczaniu lub usuwaniu wpływów rosyjskich w sferze języka, kultury, edukacji, administracji i przestrzeni symbolicznej. Jego celem jest przywrócenie tożsamości narodowej ludności rdzennej – w tym języka, kultury i pamięci historycznej – utraconych lub osłabionych w wyniku przymusowej rusyfikacji.

Przypisy

  1. Ukraina – inflacja. [dostęp 2023-03-02]. (pol.).
  2. Відновлення історичної справедливості: Національний банк ініціює зміну назви монети "копійка" на "шаг" [online], Національний банк України [dostęp 2025-12-28] (ukr.).
  3. http://www.bank.gov.ua/Engl/Bank_coin/Rozmin/rozmin.htm
  4. Про поступове вилучення з готівкового обігу банкнот номіналами 1 і 2 гривні зразків 2003-2007 років та обігових монет номіналом 1 гривня, виготовлених до 2018 року [online], Офіційний вебпортал парламенту України [dostęp 2023-01-01] (ukr.).
  5. Банкноти 5, 10, 20 та 100 гривень попереднього покоління поступово замінюватимуться в обігу на оновлені [online], Національний банк України [dostęp 2023-01-01] (ukr.).
  6. Gradual Replacement of Old-Design 50- and 200-Hryvnia Banknotes to Complete the Modernization of Hryvnia Denominations [online], National Bank of Ukraine [dostęp 2025-02-11] (ang.).
  7. Банкноти номіналами 1, 2, 5 та 10 гривень замінюються на відповідні обігові монети [online], Національний банк України [dostęp 2026-03-02] (ukr.).
  8. https://web.archive.org/web/20110927155016/http://www.bank.gov.ua/Engl/Bank_coin/Banknoty/banknoty.htm
  9. https://web.archive.org/web/20110927155016/http://www.bank.gov.ua/Engl/Bank_coin/Banknoty/banknoty.htm
  10. https://web.archive.org/web/20110927155016/http://www.bank.gov.ua/Engl/Bank_coin/Banknoty/banknoty.htm
  11. https://web.archive.org/web/20110927155016/http://www.bank.gov.ua/Engl/Bank_coin/Banknoty/banknoty.htm

Linki zewnętrzne

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya