Hugo Eckener

Hugo Eckener

Hugo Eckener, niemiecki lotnik
Data i miejsce urodzenia	10 sierpnia 1868 rok Flensburg
Data i miejsce śmierci	14 sierpnia 1954 roku Friedrichshafen, Niemcy Zachodnie
Rodzaj działalności	Lotnik, kierownik firmy Zeppelin
Kierował firmą i pilotował sterowce
Przynależność	Graf Zeppelin
Okres sprawowania	od 1917 do 1935
Poprzednik	Ferdinand von Zeppelin
Następca	Ernst A. Lehmann
Odznaczenia
Nie ma
Multimedia w Wikimedia Commons
Cytaty w Wikicytatach
Strona internetowa

Hugo Eckener (ur. 10 sierpnia 1868 we Flensburgu, zm. 14 sierpnia 1954 we Friedrichshafen^[1]) – kierownik Luftschiffbau Zeppelin w dwudziestoleciu międzywojennym, dowódca słynnego Grafa Zeppelina podczas większości jego rekordowych lotów, jako pierwszy odbył lot sterowcem dookoła świata. W 1932 roku startował w wyborach prezydenckich Republiki Weimarskiej, jednak pod wpływem nacisku bojówek NSDAP wycofał się z kandydatury.

Urodzony we Flensburgu, w Prusach 10 sierpnia 1868 roku, jako pierwszy syn Johanna Christopha Eckenera i Anny Lange^[2]. Zanim trafił do 86 Pułku Piechoty, w 1892 roku uzyskał doktorat na Uniwersytecie Lipskim^[3]. Na początku swojej kariery Eckener zajmował się dziennikarstwem i redaktorstwem, w 1893 roku pracował dla Flensburger Nachrichten. W latach 1905–1906 został korespondentem dla Frankfurter Zeitung, równocześnie pisząc książkę o społecznych skutkach kapitalizmu.

Został poproszony o zrelacjonowanie pierwszych lotów sterowców LZ 1 i LZ 2, wobec których Eckener nie odniósł się przychylnie, jednak mimo ogólnej krytyki wyraził aprobatę wobec Ferdinanda von Zeppelina za poświęcenie sprawie. Hrabia postanowił porozmawiać z Eckenerem, a Eckener będąc pod wielkim wrażeniem jego osoby, w 1908 roku rozpoczął pracę na pół etatu jako publicysta firmy Zeppelin. Pod wpływem dużego zainteresowania sterowcami dołączył do firmy na pełen etat, następnie został kapitanem sterowca i w 1911 roku uzyskał licencję sterowca.

W czasie I wojny światowej odpowiadał za szkolenie większości niemieckich pilotów sterowców^[4], a po jej zakończeniu i śmierci Ferdinanda von Zeppelina w 1917 roku zastąpił go na stanowisku szefa firmy Zeppelin.

Celem Eckenera było zbudowanie sterowca dostatecznie dużego, aby możliwe stały się podróże transatlantyckie (które przyniosłyby firmie duże dochody). Jednak Niemcom zakazano budowy tak wielkich maszyn na mocy Traktatu Wersalskiego. Eckener, nie poddając się, po rozmowach lobbingowych z rządami USA i Niemiec uzyskał pozwolenie na budowę LZ 126, który następnie przemianowano na USS Los Angeles i przekazano Marynarce Wojennej Stanów Zjednoczonych w ramach reparacji wojennych. W 1924 roku Eckener dowodził sterowcem w czasie lotu do Lakehurst, News Jersey^[5].

Po tym, jak rząd Republiki Weimarskiej odmówił firmie finansowania, Eckner wraz ze współpracownikami rozpoczęli trasę wykładów po kraju, której celem było zebranie środków na budowę Graf Zeppelina, który później świadczył komercyjne usługi przewozu pasażerów oraz poczty między Niemcami a Brazylią, a po dojściu nazistów do władzy stał się narzędziem propagandy.

Eckener dokonał rekordowych lotów jako kapitan Graf Zeppelina, takich jak: pierwszy lot międzykontynentalny pasażerski sterowca w 1928 roku, jedynego lotu sterowca dookoła świata w 1929 roku i naukowego lotu arktycznego w 1931 roku, na którym wyprawą badawczą kierował Rudolf Samojłowicz^[6].

Po tych osiągnięciach Eckener stał się jedną z najbardziej znanych i szanowanych postaci w Niemczech. W roku 1932 zamierzał startować w wyborach prezydenckich, jako kandydat przeciwko Adolfowi Hitlerowi, popierany do startu w wyborach przez partię SPD i Centrum, ale wycofał się na wieść, że Paul von Hindenburg zamierza ubiegać się o drugą kadencję. Mimo rezygnacji z kandydatury naziści, którzy doszli do władzy w 1933 roku, planowali aresztowanie Eckenera, który nigdy nie krył się ze swoimi antynazistowskimi poglądami i przewidywanymi zagrożeniami płynącymi z dojścia Hitlera do władzy. Do aresztowania nie doszło, za wstawiennictwem prezydenta Hindenburga. NSDAP uznało sterowce za świetne narzędzia propagandowe narodowo-socjalistycznych Niemiec. Linie DELAG zostały przejęte przez Lufthansę, która ówcześnie była związana z NSDAP, ich dyrektorem został członek partii nazistowskiej i znany pilot sterowców Ernst Lehmann, między którym a Eckenerem często dochodziło do sporów (między innymi przy dziewiczym locie sterowca Hindenburg, ze względu na błąd Lehmanna). W późniejszych latach trzydziestych Eckener miał niewielki wpływ na firmę Zeppelin, naziści skutecznie odsuwali go od działań w firmie oraz nie zezwalali na wymienianie jego nazwiska w oficjalnej prasie^[5].

Pomimo sprzeciwu wobec nazistów Eckner przeżył II wojnę światową. Po wojnie był zaangażował się w plan budowy dużych sterowców dla firmy Goodyear Zeppelin Corporation, ale projekt skończył się niepowodzeniem.

W 1945 roku razem z Johannesem Weylem założył regionalną gazetę Südkurier, w której Eckner opisywał współpracę niemiecko-francuską. W listopadzie 1945 roku Eckner został oskarżony o kolaborację z nazistowskimi Niemcami, w 1947 władze Francji narzuciły na niego karę grzywny w kwocie 100000 marek niemieckich. W 1948 roku wyrok został odrzucony, a imię Eckenera, za wstawiennictwem wielu osobistości, oczyszczone.

Od 1945 roku był również zaangażowany w działalność na rzecz większości niemieckiej w rodzinnym mieście, Flensburgu, gdzie większość w radzie miasta stanowili Duńczycy, którzy dążyli do zjednoczenia z Danią.

Hugo Eckener zmarł we Friedrichshafen 14 sierpnia 1954 roku^[7].

• Eckener Hugo, Dr Hugo (10 Aug. 1868-14 Aug. 1954), Oxford University Press, 2007 [dostęp 2026-06-01]

Italiaander Rudolf, W sterowcu nad krajami i morzami: Doświadczenia i wspomnienia, Hugo Eckener, 1979

Italiaander Rudolf, Niemiec o imieniu Eckener: pionier lotnictwa i polityk pokoju. Od Cesarstwa Niemieckiego do Republiki Federalnej Niemiec, 1981

Kirschner Jan, Hugo Eckener: jego życie, jego sterowce [online], portal dnb.de, 2018 [dostęp 2026-06-09].

Orzeszko Maciej, 6 maja 1937 r. – katastrowa sterowca pasażerskiego LZ 129 „Hindenburg”, Pressmania 6 maja 2021 [dostęp; 2026-06-09]

Hugo Eckener [online], Airships.net [dostęp 2026-06-09]

Hugo Eckener/ Science Museum Group Collection [online], [dostęp 2026-06-14], zarchiwizowane z adresu (2022-07-01)

• 6 maja 1937 r. – katastrofa sterowca pasażerskiego LZ 129 „Hindenburg”