Hydnellum
 Kolczakówka strefowana (Hydnellum concrescens) | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
kolczakówka |
| Nazwa systematyczna | |
| Hydnellum P. Karst. Meddn. Soc. Fauna Flora fenn. 5: 41 (1879) | |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
Hydnellum suaveolens (Scop.) P. Karst. 1879 | |
Hydnellum P. Karst. (kolczakówka) – rodzaj grzybów należący do rodziny kolcownicowatych (Bankeraceae)[1].
Charakterystyka
Grzyby jednoroczne, saprotrofy rosnące na ziemi pojedynczo lub w grupach. Kapelusze za młodu aksamitne, później filcowate, łuskowate. Dolna strona pokryta elastycznymi kolcami. Sąsiednie kapelusze są niekiedy zrośnięte. Hymenofor kolczasty. Trzony grube, pełne, na powierzchni filcowate. Miąższ początkowo włóknisty, później korkowaty, zdrewniały, strefowany. Zapach po przekrojeniu często mączny. Wysyp zarodników brązowy. Zarodniki nieregularnie graniaste, szerokoeliptyczne, guzkowate, rzadko kolczaste, bez pory rostkowej[2].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Bankeraceae, Thelephorales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Takson utworzył Petter Adolf Karsten w 1879 r. Gatunkiem typowym jest Hydnellum suaveolens (Scop.) P. Karst. 1879[1]. Synonimy naukowe: Calodon P. Karst., Phaeodon J. Schröt[3]. Nazwę polską podali Barbara Gumińska i Władysław Wojewoda w 1968 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym rodzaj ten opisywany był też jako kolczak lub zębak[4].
- Hydnellum aurantiacum (Batsch) P. Karst. 1879 – kolczakówka pomarańczowa
- Hydnellum caeruleum (Hornem.) P. Karst. 1879 – kolczakówka niebieskawa
- Hydnellum compactum (Pers.) P. Karst. 1879 – kolczakówka żółtobrązowa
- Hydnellum concrescens (Pers.) Banker 1906 – kolczakówka strefowana
- Hydnellum ferrugineum (Fr.) P. Karst. 1879 – kolczakówka kasztanowata
- Hydnellum geogenium (Fr.) Banker 1913 – kolczakówka zielonożółta
- Hydnellum glaucopus (Maas Geest. & Nannf.) E. Larss., K.H. Larss. & Kõljalg 2019 – kolczakówka sinostopa
- Hydnellum illudens (Maas Geest.) Nitare 2021 – tzw. sarniak zielonostopy[5][6]
- Hydnellum ioeides (Pass.) E. Larss., K.H. Larss. & Kõljalg 2019 – kolczakówka fiołkowa
- Hydnellum peckii Banker 1912 – kolczakówka piekąca
- Hydnellum scabrosum (Fr.) E. Larss., K.H. Larss. & Kõljalg 2019 – kolczakówka szorstka
- Hydnellum scrobiculatum (Fr.) P. Karst. 1879 – kolczakówka dołkowana
- Hydnellum suaveolens (Scop.) P. Karst. 1879 – kolczakówka wonna
- Hydnellum underwoodii (Banker) E. Larss., K.H. Larss. & Kõljalg 2019 – kolczakówka białobeżowa
Niektóre inne:
- Hydnellum auratile (Britzelm.) Maas Geest. 1959 – kolczakówka złotawa[7]
- Hydnellum fuligineoviolaceum (Kalchbr.) E. Larss., K.H. Larss. & Kõljalg 2019 – tzw. sarniak dymnofioletowy[5][8]
- Hydnellum versipelle (Fr.) E. Larss., K.H. Larss. & Kõljalg 2019 – tzw. sarniak ochrowopomarańczowy[5][9]
Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum[1]. Wykaz gatunków i nazwy polskie według W. Wojewody[4] i rekomendacji Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów[10][7][5].
Wszystkie gatunki kolczakówek objęte są w Polsce ochroną gatunkową[11].
_P._Karst_466140.jpg)
_P._Karst_441904.jpg)
.JPG)
Przypisy
- ↑ a b c d Index Fungorum [online] [dostęp 2021-08-18].
- ↑ E. Gerhardt, Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik, Warszawa: Klub dla Ciebie – Bauer-Weltbild Media, 2006, ISBN 83-7404-513-2.
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2021-08-18].
- ↑ a b Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 302–303, ISBN 83-89648-09-1.
- ↑ a b c d Rekomendacja nr 6 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-06-08] (pol.).
- ↑ Nazwa podana dla synonimu Sarcodon illudens Maas Geest.
- ↑ a b Rekomendacja nr 5 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], Polskie Towarzystwo Mykologiczne [dostęp 2025-09-08].
- ↑ Nazwa podana dla synonimu Sarcodon fuligineoviolaceus (Kalchbr.) Pat.
- ↑ Nazwa podana dla synonimu Sarcodon versipellis (Fr.) Quél.
- ↑ Rekomendacja nr 2/2021 Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online] [dostęp 2021-07-19].
- ↑ W. Wojewoda, M. Ławrynowicz, Czerwona lista grzybów wielkoowocnikowych w Polsce. Red list of macrofungi in Poland, 2006.
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.