Idy

Idy (łac. Idus) – w kalendarzu rzymskim dzień przypadający w środku miesiąca.

W słonecznym kalendarzu juliańskim termin ten nie ma astronomicznego znaczenia. Natomiast w pierwotnym kalendarzu księżycowym mianem Idus określano dzień, po którym następuje pełnia Księżyca[1][2]. Idy były w relacji do kalend i non[2][3].

Idy wypadały trzynastego dnia miesiąca, a w marcu, maju, lipcu i październiku – piętnastego. Jest to zaszłość kalendarza przedjuliańskiego, w którym marzec, maj, lipiec i październik miały po 31 dni, luty 28, a pozostałe po 29[1][2]. Tak więc np. 12 marca był „czwartym dniem przed idami marcowymi”, (łac. ante diem quartum Idus Martias (a.d. iv Id. Mar.))[2].

W niektórych miesiącach idy były hucznie obchodzonymi świętami ku czci rzymskich bogów, np. marcowe poświęcono Marsowi, majowe – Merkuremu (Merkuralia), listopadowe – Jowiszowi (Epulum Jovis)[4].

Etymologia terminu jest niejasna, może on mieć związek z gr. eidos, obraz, wygląd, ale jest to mocno dyskusyjne. Zgodnie z językiem oryginału termin jest rodzaju żeńskiego i występuje wyłącznie w liczbie mnogiej (plurale tantum).

Najbardziej znanym wydarzeniem historycznym związanym z idami jest zabójstwo Juliusza Cezara dokonane 15 marca 44 r. p.n.e., w dniu id marcowych[1][3].

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ a b c Hilary McGlynn (red.), Wielka Encyklopedia Oxford, t. 8, Oxford Educational, 2008, s. 23, ISBN 978-83-252-0187-6 (pol.).
  2. ↑ a b c d ides, [w:] M.C. Howatson (red.), Oxford Companion to Classical Literature, wyd. 3, Oxford University Press, 2011, DOI: 10.1093/acref/9780199548545.001.0001, ISBN 978-0-19-173942-2 [dostęp 2021-06-04] (ang.).
  3. ↑ a b ides, [w:] World Encyclopedia, Philip's, 2014, s. 33, DOI: 10.1093/acref/9780199546091.001.0001, ISBN 978-0-19-954609-1 (ang.).
  4. ↑ Święta rzymskie [online], Imperium Romanum [dostęp 2021-06-04] (pol. • ang.).

Content Disclaimer

Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.

  1. The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
  2. There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
  3. It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
  4. Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
  5. Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.
Kembali kehalaman sebelumnya