Iluminant

Iluminant – wzorcowe źródło światła o określonej charakterystyce widmowej zdefiniowane jako zbiór par długości fali promieniowania elektromagnetycznego i odpowiadających im wartości względnych gęstości widmowej mocy. Jako, że iluminant jest zdefiniowany poprzez jego widmową gęstość mocy, fizyczne realizacje i istniejące źródła światła stanowią jedynie przybliżenia ustandaryzowanych iluminantów.

Ustandaryzowane wzorce oświetlenia pozwalają badać, mierzyć i porównywać barwy obiektów niebędących źródłami światła, np. materiałów refleksyjnych.

Stosowane są m.in. następujące standardowe iluminanty:

• A – po raz pierwszy zdefiniowany przez CIE w 1931 r.^[1], obecnie zdefiniowany w normie^[2] w zakresie 300 - 830 nm, odpowiada typowemu światłu żarowemu z pręcikiem wolframowym, co odpowiada rozkładowi Plancka ciała o temperaturze 2855,496 K, co norma przybliża do ok. 2855,5 K^[2]. Iluminant ten powinien być domyślnie stosowany we wszystkich przypadkach używania światła żarowego, o ile nie występują uzasadnione powody stosowania innego iluminanta,
• B – zdefiniowany przez CIE w 1931 r., odpowiada bezpośredniemu oświetleniu słonecznemu o temperaturze barwowej 4874 K,
• C – zdefiniowany przez CIE w 1931 r., odpowiada światłu dziennemu, skorelowana temperatura barwowa to 6774 K,
• D – seria iluminantów zdefiniowanych w 1964 r. na podstawie licznych pomiarów światła dziennego, stanowi przybliżenie światła dziennego, uwzględniając oświetlenie przez tarczę słoneczną oraz światło rozproszone w niebie,
  • D65 – zdefiniowany w aneksie B do normy ISO/CIE 11664-2^[2], iluminant o widmie zbliżonym do uśrednionego światła dziennego, jego nominalna temperatura barwowa to 6500 K, a rzeczywista skorelowana temperatura barwowa to ok. 6504 K, domyślny iluminant wielu systemów oraz standardowy iluminant różnych przestrzeni barwnych, np. sRGB, Adobe RGB (1998) i innych,^[3]
  • D50 – iluminant o nominalnej temperaturze barwowej 5000 K,
  • D55 – skorelowana temperatura barwowa to 5504 K,
  • D75 – skorelowana temperatura barwowa to 7504 K.
• F11 – emituje światło fluorescencyjne,

Zjawiskiem związanym z iluminantami jest metameryzm.