Inskrypcja Samuela
Inskrypcja Samuela – inskrypcja nagrobna cara bułgarskiego Samuela, umieszczona na grobie jego bliskich. Stanowi najstarszą inskrypcję zapisaną cyrylicą, której datę powstania można dokładnie określić.
Dzieje tekstu
Inskrypcja pochodzi z 993 roku i została umieszczona przez cara Samuela na płycie grobowej jego rodziców Mikołaja i Ripsymii oraz brata Dawida w miejscowości German położonej w pobliżu Jeziora Prespańskiego w Macedonii. Częściowo uszkodzona płyta wraz z inskrypcją została odnaleziona w 1888 roku podczas prac budowlanych przy cerkwi św. Germana. Po raz pierwszy inskrypcja została opublikowana przez dyrektora Rosyjskiego Instytutu Archeologicznego w Konstantynopolu Fiodora Uspienskiego w 1898 roku. Obecnie nagrobek rodziców Samuela znajduje się w Muzeum Archeologicznym w Sofii, dokąd został przetransportowany znad Jeziora Prespańskiego w 1916 roku, staraniem etnografa bułgarskiego Stefan L. Kostowa, pełniącego służbę w I Armii Bułgarskiej. Płyta posiada wymiary: 130-125/67-52/10-7 cm.
Inskrypcja obejmuje 11 wierszy i posiada duże znaczenie w paleografii. W oparciu o układ liter można bowiem określić porównawczo czas powstania inskrypcji o nieustalonej dacie.
Treść inskrypcji
- въ имѧ ѡтьца и съина и с҃таго дѹха азъ самоип(л)ь рабъ б҃жи полагаѫ
- памѧть ѡтьцѹ и матєри и братѹ на кръстѣхъ сихъ• имєна ѹсъпъшихъ
- никола рабъ б҃жи ... ѣ давдъ написа ... въ лѣто отъ сътворєния мирѹ
- ѕ҃• фа҃• инъдикта ѕ҃•
Tłumaczenie
"W imię Ojca i Syna i Ducha Świętego, ja, Samuel, sługa Boż(y), czczę
pamięć (ojc)a, matki i brat(a n)a krzyżu ty(m. Oto) są imiona zmarły(ch:
Mi)kołaj, sługa Boży, (Ripsymia) i Dawid. Napisa(no w) roku 6501 od stw(orzenia świat)a,
indy(kcja VI)".
Fragmenty w nawiasach zostały zrekonstruowane. Rok 6501 od stworzenia świata odpowiada 992-993 AD.
Bibliografia
- N. Adontz. Samuel l'Armenien, roi des Bulgares. „Memoires de l’Academie Royale de Belgique, Classe de Lettres”. 38, s. 63, 1938. Bruxelles: Palais des academies.
- N. Adontz: Etudes Armeno-Byzantines. Lizbona: Livraria Bertrand, 1965, s. 347-407.
- J. Iwanow: Byłgarski stariny iz Makedonija. Sofia: 1931, s. 25.
- Milko Kos. O natpisu cara Samuiła. „Głasnik srpskog naucznog drusztwa”. 5, s. 203-209, 1929.
- F. Kriwcik, N. Możejko: Starosławianskij jazyk. Mińsk: Wyszejsz. Szkoła, 1974, s. 304.
- D. M. Lang: Bułgarzy. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1983. ISBN 83-06-00831-6.
- D. M. Lang: The Armenians. A People in Exile. Londyn: 1981, s. 203.
- F. Uspienskij. Nadpis cara Samuiła. „Izwiestija Russkowo Archeołogicieskowo Instituta w Konstantinopolie”. III, s. 184-194, 1898.
Linki zewnętrzne
- Fotografia płyty nagrobnej z inskrypcją. faq.macedonia.org. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-05-15)].
- Historia cara Samuela. faq.macedonia.org. [zarchiwizowane z tego adresu (2007-11-01)]. (ang.)
Content Disclaimer
Informasi ini disarikan dari Wikipedia dan disajikan kembali untuk tujuan edukasi. Konten tersedia di bawah lisensi CC BY-SA 3.0. Kami tidak bertanggung jawab atas ketidakakuratan data yang bersumber dari kontribusi publik tersebut.
- The information displayed on this website is sourced in part or in whole from Wikipedia and has been adapted for the purpose of restating it. We strive to provide accurate and relevant information, however:
- There is no guarantee of absolute accuracy. Wikipedia is an open, collaborative project that can be edited by anyone, so information is subject to change.
- It is not intended to constitute professional advice. The content displayed is for informational and educational purposes only. For important decisions (e.g., medical, legal, or financial), please consult a professional.
- Content copyright. Wikipedia is licensed under the Creative Commons Attribution-ShareAlike License (CC BY-SA). This means that content may be reused with appropriate attribution and shared under a similar license.
- Responsible use. Any risk arising from the use of information from this website is entirely the responsibility of the user.