Isawan

Isawan – rodzaj lokalu gastronomicznego charakterystyczny dla Filipin.

Zazwyczaj przybiera formę stoiska z jedzeniem bądź niewielkiej jadłodajni^[1]. Specjalizuje się w przygotowywaniu oraz sprzedaży potraw tradycyjnie wiązanych z bogatą tradycją filipińskiego jedzenia ulicznego. Często w jego ofercie znajduje się jedynie isaw, zatem danie, od którego bierze swą nazwę^[2]. Są to grillowane lub smażone jelita, spożywane zazwyczaj z octem lub z sosem na bazie octu, tak zwanym sukang pinakurat^[3][4]. Najczęściej przygotowuje się je w wersji drobiowej bądź wieprzowej^[5][6]. Wśród innych pozycji w menu tych restauracji można znaleźć inne dania oparte na podrobach takie jak balun-balunan i tainga, a także helmet^[7]. Dostępne bywają jednocześnie inne dania filipińskie, takie jak adobo czy siomai^[8][9]. Pojawia się w nich też grillowany boczek, a także dania z grillowanych kałamarnic^[10]. W lokalach tych można nabyć posiłek za niewielką sumę pieniędzy. Ceny w isawanach znajdujących się na archipelagu są atrakcyjne nawet dla najuboższych. W zależności od miejsca oraz wielkości porcji cena waha się od 5 do 20 filipińskich peso^[11][12].

Isawany stanowią istotny element filipińskiego życia studenckiego, często funkcjonują bowiem na kampusach uczelni wyższych. Stały się dzięki temu obiektem zainteresowania kultury popularnej. Akcja Kikomachine Komix (2001), paska komiksowego autorstwa Manixa Abrery toczy się pierwotnie na głównym kampusie Uniwersytetu Filipińskiego (UP), dokładnie wokół jednego z isawanów^[13][14]. Utwór ten zdobył znaczną popularność, zwłaszcza wśród młodych ludzi. Uczynił tym samym z uczelnianych isawanów specyficzną atrakcję turystyczną. Zaczęli je bowiem regularnie odwiedzać fani komiksu, pragnący na własne oczy ujrzeć miejsca ściśle związane z początkami tekstu^[15]. Jednym z najbardziej cenionych lokali tego typu jest istniejący od 1984 Mang Larry’s Isawan, obecny zarówno w Quezon City, jak i w stołecznej Manili^[16][10][17].

Pomimo że isawan jest specyficznie filipińskim lokalem gastronomicznym to dzięki długoletniej migracji zarobkowej mieszkańców archipelagu obiekty te pojawiły się również w innych krajach. Funkcjonują zatem jednocześnie w miejscach zamieszkanych przez znaczącą diasporę filipińską, w tym w Stanach Zjednoczonych oraz Australii^[18][19].